İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Etiket: işyeri hekimi

  • işyeri Hekiminin Risk Değerlendirme Görevi

    İşyeri hekiminin risk değerlendirmesi, işyeri hekiminin görevleri: RİSK DEĞERLENDİRMESİ, İşyeri hekimi ve Risk Değerlendirmesi, işyeri hekimi tarafından risk değerlendirmesinin yapılması, risk değerlendirmede işyeri hekiminin görevleri

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işyerine ait RİSK DEĞERLENDİRMESİNİ yapmaktır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Sağlık Gözetimi, İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt, İlgili birimlerle koordinasyon)

    İşyerindeki mevcut riskleri değerlendirmek ve bunu işverene sunmak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin en temel vazifesidir. İşyeri hekimi de iş güvenliği uzmanı (ve varsa diğer sağlık personeli) ile birlikte oluşturulacak bir ekiple işyerindeki riskleri değerlendirir. Bu risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunur ve riski sıfıra indirgemeye yönelik önlemlerin neticeye ulaşmasını takip eder.

    Örneğin ergonomi sadece iş güvenliğini ilgilendiren bir durum değildir. İşyeri hekimi olarak ergonomi adına yapılması gereken çalışmalarda yer almak, çalışan sağlık standardını arttıracak önerilerde bulunmak gerekir. Yine keza işyeri ortamının fiziksel risk etmenlerini değerlendirerek alınması gereken önlemler, yapılması gereken ölçümler ve işyerinin düzenlenmesi konusu işyeri hekimini de ilgilendirir.

    Özel Politika Gerektiren Grupların Göz Önünde Bulundurulması

    Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupların yakından takibi gerekir. Onları koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak gerekir.

    Özel takip gerektiren çalışanları işyeri hekimi takip eder, işe uygunlukları hakkında işverene bilgi verir. İşyeri hekimi uygun gördüğü takdirde bu grupta olan çalışanları daha sık muayeneye tabi tutar.

    işyeri hekimi & Risk Değerlendirmesi Önemi

    Geçmişden gelen bir anlayışla risk değerlendirmeleri iş güvenliği uzmanı tarafından hazırlanmaktadır. İş güvenliği uzmanı her ne kadar kapsamlı bir rapor hazırlamaya çalışsa da günümüzde iş sağlığı kısmıyla ilgili hususların daha ayrıntılı olarak yer alması gerekir. Bunun önemi şuradan kaynaklanmaktadır: Çalışana meslek hastalığı tanısı konulduğu zaman, hem hastane hem de SGK Müdürlüğü işyerinden risk değerlendirmesini ister ve kararını büyük oranda burada belirlenmiş olan riskler ve alınan önlemlerin yeterli olup olmadığına göre verirler. Her hangi bir soru işareti olması durumunda gerekirse iş yerine iş / SGK müfettişi göndererek, işin yapılış şekli ve risklerinin yeniden gözden geçirilerek değerlendirmesini ister. Atlanan bir risk müfettiş tarafından işyeri hekimi veya iş güvenkliği uzmanının kusuru olarak belirtilebilir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekiminin Sağlık Gözetimi

    İşyeri hekiminin sağlık gözetimi görevi, işyeri hekiminin görevleri: SAĞLIK GÖZETİMİ, İşyeri hekimi ve SAğlık Gözetimi, işyeri hekimi tarafından yapılan sağlık gözetimi, sağlık gözetim hizmeti

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işverene SAĞLIK GÖZETİMİ yapmaktır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Risk değerlendirmesi, İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt, İlgili birimlerle koordinasyon)

    İşyeri Hekiminin Yapması Gereken Muayeneler

    Sağlık gözetimi kapsamında işyeri hekimine “çalışanlara yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi yapmak” görev olarak tanımlanmıştır. Bu muayeneler öncesinde yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak yine işyeri hekimi tarafından yapılmalıdır. Çalışanların muayeneleri ile gerekli tetkiklerin sonuçları işyeri hekimi tarafından EK-2’de verilen örneğe uygun olarak düzenler ve işyerinde muhafaza eder.

    Özetleyecek olursak: işyeri hekimi işe yeni gireceklere işe giriş muayenesi, mevcutta çalışanlara periyodik muayene yapar. Muayene öncesinde çalışanları bilgilendirir ve onamlarını alır. Tetkik isteyebilir. Muayene neticesini ve tetkikleri (hangi tetkiklerin yapıldığı mı yoksa tetkik sonuçları mı? bu durum açık değil!) EK-2 muayene formuna işler. EK-2’de verilen muayene formu örnektir. Yapılan işe ve ihtiyaca göre form üzerinde düzenleme yapılarak kullanılabileceği sonucu çıkıyor.  Ama bazı müfettişler bu formatı bozmadan işlenmiş evrak istiyorlar(mış). 

    İşe giriş ve periyodik muayene dışında bir de çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yapılması gerekiyor. Muayene neticesinde eski görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun bir görev verilmesi tavsiye ediliyorsa bunu işverene yazılı olarak bildirerek onayına sunmak gerekir. Takdir işverenindir.

    Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi çalışanların normal olarak muayeneleri yapılır. Eğer gerekiyorsa uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli rapor işyeri hekimi tarafından düzenlenir. (İşyeri hekimi olarak karar verilemeyen bazı spesifik rahatsızlıklar için yapılması gerekenler)

    Ayrıca meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak gerekir. Çalışanlarınızdan herhangi biri meslek hastalığına yakalanmış olabileceği ile ilgili bir ön rapor getirdiyse hemen aynı ortamda çalışan diğer kişilerde de aynı rahatsızlık olup olmadığını ortaya koyacak muayene işlemini başlatmalısınız. Rapor edilen hastalığın bulaşıcı / biyolojik bir etken olmasına gerek yok. Örneğin benzen maruziyeti tespit edilen bir boyacının çalıştığı boyahanede çalışan diğer kişilerin de bir an önce aynı taramadan geçmesi gerekiyor. (Kimyasal Maruziyetin Tespiti)

    Sağlık gözetiminin gece postalarında çalışanlar da dikkate alınmak üzere yapılması ayrıca vurgulanmıştır.

    Muayene Sıklıkları

    • Az tehlikeli sınıftaki işlerde en geç beş yılda bir,
    • Tehlikeli sınıftaki işlerde en geç üç yılda bir,
    • Çok tehlikeli sınıftaki işlerde en geç yılda bir,
    • Özel politika gerektiren grupta yer alanlardan çocuk, genç ve gebe çalışanlar için en geç altı ayda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır.

    Ancak çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli olarak göz önünde bulundurularak ve işyerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda işyeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılarak, muayene sıklığı arttırılabilir.

    Sağlık sorunları nedeniyle işe devamsızlık durumları ile işyerinde olabilecek sağlık tehlikeleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını tespit etmelidir.

    Gerektiğinde çalışma ortamı ile ilgili ölçümler yapılmasını planlayarak işverenin onayına sunar. Alınan sonuçların çalışanların sağlığı yönünden değerlendirmesini yapar.

    Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için;

    1. Yayılmayı önleme ve bağışıklama çalışmaları yapar.
    2. Gerekli hijyen eğitimlerini verir.
    3. Uygun gördüğü ek muayene ve tetkiklerinin yapılmasını sağlar.

    Diğer Sağlık Gözetim Görevleri:

    • İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydeder,
    • İş güvenliği uzmanı ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapar,
    • Tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yapar, gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlar
    • Yıllık çalışma planını hazırlar ve işverenin onayına sunar,
    • İş sağlığı ile ilgili belirlenen uygulamaların takibini yapar,
    • Yıllık değerlendirme raporunu hazırlar.

    Alt işveren çalışanları – Taşeron firma için Sağlık Gözetimi

    Bir başka işverenden iş görmek için işyerine geçici olarak gönderilen çalışanlar ile alt işveren çalışanlarının yapacakları işe uygun olduğunu gösteren sağlık raporlarının süresinin dolup dolmadığını kontrol etmek gerekir. (İşyeri hekimi alt işveren veya taşeron firma çalışanlarını muayene etmez, işe giriş ve periyodik muayene için evrak dolduramaz. Alt işveren/Taşeron Sağlık Gözetimi için bu yazımıza göz atınız.)

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • Alt işveren çalışanları için Sağlık Gözetimi

    İşyeri hekiminin taşeron çalışanlar için sorumluluğu nedir? Taşeron çalışanı muayene eder mi? Alt işveren çalışanının sağlık muayenesini kim yapar? Alt işverenin işe giriş ve periyodik muayenesi nasıl yapılır?

    İşyeri hekimi kendi çalıştığı işyerinde bulunan taşeron/alt işveren çalışanların işe giriş ve muayenelerinden sorumlu değildir! Alt işveren ve taşeronların muayenesini yapamaz. İşyeri hekimi sadece İSG – KATİP üzerinden ataması yapıldığı (üzerine kayıtlı SGK numaralı) işyerlerinin muayenelerini yapar. Alt işveren ve taşeronların sağlık muayene kayıtlarını kontrol etmekle yükümlüdür.

    İşyeri hekimi  işyerine geçici olarak gönderilen çalışanların ve/veya alt işverenin (taşeronlar dahil) çalışanlarının sağlık raporlarının süresinin dolup dolmadığını kontrol etmelilerdir.

    Burada iş yeri hekiminin kontrol etmesi gerekenler:

    • Çalışan için “işe uygunluk belgesi (işe giriş belgesi, periyodik muayene belgesi)” hazırlanmış mı?

     

    • Bu belge güncel mi? Hizmeti sunan firmanın NACE koduna ait tehlike sınıfına göre geçerliliği devam ediyor mu? (Örneğin sizin firmanız az tehlikeli olduğu halde hizmet vermeye gelen firma çok tehlikeli sınıfsa ve son muayene tarihi 1 yılı aşmışsa bu belge kabul edilmez. Yeni tarihli muayene belgesiyle gelmeli. Eğer sizin firmanız çok tehlikeli ise ama hizmet verecek olan firma tehlikeli ise, çalışanın muayene tarihi 1 yılı geçmiş ama 3ncü yılını doldurmamışsa kabul etmeniz uygun olur. Bazı firmalar bu durumu riske etmemek için kendi tehlike sınıfına göre muayene talep etmektedirler ki bu mevzuatla çakışmaktadır.)

     

    • Misafir çalışanın yapacağı işe uygun olduğu not düşülmüş mü? (Örneğin; “Ahmet KATAR, kaynak işinde çalışmaya bedenen ve ruhen çalışmasında sakınca yoktur.”, “Selim MADİN, satış işinde bedenen ve ruhen çalışmasında sakınca yoktur.”… vb.)

    Bu yükümlülüğü yerine getirmek için ilgili firmanın işyeri hekiminden yazılı olarak EK-2 muayene formu belgeleri istenebilir. Bu durumda EK-2ler sadece sizin göreceğiniz şekilde tedbir alınarak iletilmelidir. Sizden başkasının görmesi kişisel bilgilerin gizliliğini ihlal eder. Bu suçtur.

    Kişisel Verilerin Gizliliğine Dikkat

    Kişisel bilgilerin korunması için taşeron firmanın işyeri hekimi tarafından işyerinizdeki mevcut çalışanların yaptıkları işe sağlık yönünden uygun olduklarını ve işe giriş raporlarının tarih ve protokol numaralarının olduğunu beyan eden ıslak imzalı bir yazı göndermesi yeterli olmalıdır. Ya da her bir işçi için yine ıslak imzalı olmak kaydıyla işyeri hekiminin kanaatini bildiren muayene tarih ve protokolünü gösteren belgelerin temini yeterli olacaktır.

    Kişisel bilgilerin gizliliği ilkesi nedeniyle çalışanın her türlü bilgisinin yer aldığı (sadece işyeri hekimlerinin görmesi gereken) bir belgenin veya fotokopisinin herkesçe ulaşılabilir, görülebilir şekilde gezdirilmemesi için bu konuda hassasiyet gösterilmesi uygun olacaktır.

    Eğer taşeron firma sizseniz her bir çalışan için bu muayene sonuç formunu ilgili kişiye (hekim veya insan kaynakları fark etmez.) iletmeniz yeterli olmalıdır. Sorun çıkarakn firmalarla birebir konuşarak ikna yoluna gidilmelidir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekiminin Kararsız Kaldığı Durumlar

    İşyeri hekimi çalışanı yapacağı işe uygun olup olmadıklarını değerlendirmek üzere muayene eder. İşyeri risk değerlendirmesine göre çalışanın maruz kalmış olabileceğini düşündüğü etkenleri belirlemek üzere ek tahlil ve tetkikler veya ilgili uzmana yönlendirerek ek muayene talebinde bulunabilir. Neticede çıkan sonuca ve kendi muayene neticesine göre çalışanın yapacağı işe uygun olup olmadığına karar verir.

    Uygun gördükleri hakkında EK-2 örneğine göre muayene formunu doldurur ve işbaşı yapabileceği kanaatini yazılı veya sözlü olarak işverene (İnsan Kaynakları da olabilir.) bildirir.

    Ancak işyeri hekimi olarak karar verilemeyen bazı spesifik rahatsızlıklarla karşılaşılabilir. Bu durumda işyeri hekimi çalışanda mevcut rahatsızlığı tam olarak tespit edip derecesini belirlemek üzere ilgili uzman görüşü talep etmelidir.

    Hastanın Sevki

    İşyeri hekimine çalışanın işe uygunluğunu ortaya koyması için kılavuzluk edecek bu görüş için 3ncü basamak bir sağlık kurumuna veya Meslek Hastalıkları Hastanesine yönlendirilmesi uygun olur. Bu sağlık teşkilleri tarafından oluşturulan Sağlık Kurulu ile çalışanın durumunun (özrünün) ortaya konarak kayıt altına alınması işyeri için oldukça faydalı olur.  İşyeri hekiminin talebi üzerine işveren işyerine ait antetli bir kağıda “istihdam” amaçlı sağlık kurul raporu istediğini yazılı olarak ilgili sağlık kuruluşuna bildirebilir. Hastane gerekli inceleme ve tetkikler neticesinde çalışan hakkında “istihdam” amacıyla bir sağlık kurul raporu hazırlayarak durumu ortaya koyar. Neticeye göre işyeri hekimi değerlendirip işverene çalışan durumunu bildirir.

    Eğer çalışana ait daha öncesinde böyle bir rapor varsa raporun geçerlilik süresi değerlendirilerek işleme konabilir. Geçerlilik süresi dolmuş raporlar dikkate alınmaz. Gerekli görüldüğü halde yine istihdam amaçlı hastaneye sevki yapılarak raporun yenilenmesi uygun olur.

    Bazı durumlarda geçerlilik süresi dolmamış bile olsa işyeri hekimi tarafından raporda ayrıca belirtilmesi gereken eksik bir husus tespit edilmişse veya ucu açık bir karar verildiği için çalışanın durumu çalışma şartlarına uydurulamıyorsa, işyeri hekimi raporu yeniletme talebinde bulunmalı ve durumu işverene bildirmelidir. Yeni rapor temin edilene kadar geçecek sürede çalışan işyeri hekiminin uygun gördüğü şekilde çalıştırılmalıdır. İşyerinin ileriye dönük çıkarları için çalışanı bu süre zarfında işyeri hekiminin uygun gördüğü şekilde ve şartlarda çalıştırması daha uygun olacaktır.

    Tek Hekim Raporu

    Çalışan mevcut rahatsızlığının durumunu ve iş görüp göremeyeceğini müracaat ettiği uzman hekimden de alabilir. Tek bir uzman hekim tarafından çalışı çalışamayacağı veya hangi şartlarla çalışabileceği belirten bir sevk sonuç yazısı veya tek hekim imzalı raporla gelen çalışanın; işbaşı yapıp yapamayacağı, yaparsa hangi işte ve nasıl çalışacağı, işyerinde daha farklı bir bölümde hangi şartlarda çalışacağı kararı tamamen ve hukuken işyeri hekimine kalıyor. İşyeri hekimi çalışanı sağlık yönünden değerlendirip nihayi kararı vermekle yükümlüdür. Çalışanın mevcut rahatsızlığı ve çalışma şartları sevk edilen hekim tarafından belirtilmiş olsa bile son kararı işyeri hekimi mevcut durumu (hastanın muayenesi, ilgili uzman hekim görüşü ve işyeri çalışma şartlarını) değerlendirerek verir ve işverene yazılı olarak (EK-2 muayene formunu doldurarak, İSG kurulunda, Tespit Öneri Defterinde) bildirir. Son karar işverenindir. İşyeri hekimi “uygun değil” dese bile işveren (EK-2  muayene formu örneğinde çalıştırılması uygun değildir gibi bir ibare olsa bile) işçiyi çalıştırmaya devam edebilir.

    Son Karar

    Mevzuat şu haliyle işyeri hekimine vebali büyük bir yük bindirmektedir. Hekim tek başına bir çalışanın çalışıp çalışmaması yönünde karar vermesini beklemektedir. Çalışanın mevcut sağlık durumu ile kendi vicdanı arasına sıkıştırılan hekim kimi zaman oldukça cesur kararlar vererek mesleğini riske atmak durumunda bırakılıyor. Diğer taraftan riski göğüslemek istemeyen ve işini gereği gibi yapmaya çalışan bir çok hekim de ne yazık ki iş hayatının sevilmeyen insanları oluyorlar. Bu noktada denge kurmak oldukça zor. Çünkü sağlık göreceli ve istismara açık bir kavram. Bizler işyeri hekimi olarak önce işyerimizin çıkarlarını korumayı hedef almalıyız. Bunun için de uzun vadede işyerini zora sokmayacak kararlara onay vermeliyiz. İşyeri hekimi durumu ortaya koyar, fikrini beyan eder. Her zaman için son karar işverene bırakılmalıdır.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekiminin Rehberlik Görevi

    İşyeri hekiminin rehberlik görevi, işyeri hekiminin görevleri: REHBERLİK, İşyeri hekimi ve Rehberlik, işyeri hekiminin işverene rehberliği, işveren için işyeri hekimi rehberdir.

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işverene REHBERLİK yapmaktır. (Diğer Görevleri: Risk Değerlendirmesi, Sağlık Gözetimi, Eğitim, Kayıt ve Bilgilendirme, İlgili birimlerle koordinasyon)

    Bu kapsamda işyeri hekimi İSG-KATİP üzerinde atandığı işyer(ler)inde çalışanların sağlık gözetimi ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmalıdır: Çalışanlardaki sağlık sorunlarının tespiti, çalışma ortamında çalışanları hastalandıracak durumların tespiti ve alınması gereken önlem ve çözüm önerilerinin işverene “yazılı” bildirilmesi.

    İşyerinde yapılan mevcut çalışmalar ve/veya yapılacak değişikliklerle ilgili olarak;

    • işyerinin tasarımı,
    • kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması,
    • kişisel koruyucu donanımların seçimi konularının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş sağlığı kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmalıdır.

    İşyerinde çalışanların sağlığının geliştirilmesi amacıyla gerekli aktiviteler konusunda işverene tavsiyelerde bulunmalıdır. Risk değerlendirmesine göre tespit edilen fiziksel, kimyasal, biyolojik veya ergonomik risklerin ortadan kaldırılmasına yönelik tavsiyeler yazılı olarak işverne bildirilmelidir.

    İşyeri Hekimi Araştırmalara Katılır

    İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılır. İşin yürütümünde ergonomik ve psikososyal riskler açısından çalışanların fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alır. İş ile çalışanın uyumunun sağlanması ve çalışma ortamındaki stres faktörlerinden korunmaları için araştırmalar yapar. Bu araştırma sonuçlarını rehberlik faaliyetlerinde dikkate alır.

    İşyerinde Denetim

    Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetlemelidir. Çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında tavsiyelerde bulunmalıdır.

    Hijyen denetimleri, içme suyu analizlerinin takibi ve yemeklerin kalite ve kalorilerinin takibi yine işyeri hekimi tarafından takip edilir.

    İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarından Sonra

    İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılmalıdır. Bunların tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yapar. İşverene bu konuyla ilgili önerilerde bulunmalıdır.

    İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmadığı halde çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenleri araştırılmalıdır. Yine bu konuda çalışma yaparak ve işverene önerilerde bulunmalıdır.

    Her iş kazası veya rapor edilen meslek hastalıklarından sonra İş Güvenliği Uzmanı ile beraber kazaya veya hastalığa neden olan sebebe yönelik Kök Neden Analizi yapılmalıdır.

    Bildirim

    Tüm bu iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene MUTLAKA YAZILI olarak bildirmeli ve bu kayıtları saklamalıdır.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • Kamuda işyeri hekimi görevlendirmeleri

    Kamuda işyeri hekimi görevlendirmesi nasıl olur? Kamuda işyeri hekimi nasıl görevlendirilir? Kamuda işyeri hekimi olmak için ne yapmak lazım? Kamu kurum ve kuruluşlarında işyeri hekimi nasıl olunur? Kamuda işyeri hekimi ne kadar kazanır? Kamu işyeri hekiminin görevleri nedir? Kamu işyeri hekimi sorumlulukları nedir?

    Kamu kurum ve kuruluşlarında, çalışanlar arasında işyeri hekimi olma niteliğini haiz personel varsa gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek

    • çalışmakta oldukları kurumda
    • veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir.

    Kamuda görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme yapılır. Bu ödemeden damga vergisi kesintisi yapılır. Bu ödemelerde aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler için ödeme yapılmaz.

    Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmelerinde ve hizmet verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlı olmak üzere görevlerini yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.

    İşyeri Hekiminin Sorumlulukları

    İşyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

    İşyeri hekiminin hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

    Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekiminin yetki belgesi askıya alınır. (İSG Kanunu, Madde 8)

    İşyeri Hekiminin Sorumlulukları

    İşyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

    İşyeri hekiminin hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

    Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekiminin yetki belgesi askıya alınır. (İSG Kanunu, Madde 8)

    İşyeri Hekimi – ISG Kanununa Göre >>>

    İşyeri Hekiminin Görevleri >>>

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 10.07.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekimi (IYH)

    İşyeri hekimi kimdir? İşyeri hekimi işveren ilişkisi nasıldır? İşyeri hekimi ne yapar? İşyeri hekiminin sorumlulukları nelerdir? İSG Kanununa göre İşyeri hekimi?

    İşyeri hekimi işverene iş sağlığı ile ilgili konularda rehberlik ve danışmanlık yapar. Görev aldığı işyerinde, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili mevzuat ve teknik gelişmeleri göz önünde bulundurarak iş sağlığı ile ilgili:

    1. Eksiklikler ve aksaklıkları tespit eder.
    2. Bu eksiklik ve aksaklıklarla ilgili tedbir ve tavsiyeleri belirler.
    3. Mevcut durumu işverene “YAZILI” olarak bildirir. (İSG Kanunu, Madde 8)

    İşveren kendisine yazılı olarak bildirilen eksiklikler ve tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür. (İSG Kanunu, Madde 4, İşverenin genel yükümlülüğü)

    !!! Eksiklik ve aksaklıkların düzeltilmesinden, tedbir ve tavsiyelerin yerine getirilmesinden işveren sorumludur. (İSG Kanunu, Madde 8)

    Bildirilen eksiklik ve aksaklıkların acil durdurmayı gerektirmesi veya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri acil ve hayati tehlike arz etmesi, meslek hastalığına sebep olabilecek ortamların bulunmasına rağmen işveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde, bu durum işyeri hekimi

    • Bakanlığın yetkili birimine,
    • varsa yetkili sendika temsilcisine,
    • yoksa çalışan temsilcisine bildirilir. (İSG Kanunu, Madde 8)

    Bildirim yapmadığı tespit edilen işyeri hekimi belgesi üç ay, tekrarında ise altı ay süreyle askıya alınır. Bu bildirimden dolayı işvereni tarafından işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının iş sözleşmesine son verilemez ve bu kişiler hiçbir şekilde hak kaybına uğratılamaz. Aksi takdirde işveren hakkında bir yıllık sözleşme ücreti tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir.

    İşyeri hekiminin iş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu hakları saklıdır. Açılan davada, kötü niyetle gerçek dışı bildirimde bulunduğu mahkeme kararıyla tespit edilen kişinin belgesi altı ay süreyle askıya alınır.

    İşyeri Hekiminin Sorumlulukları

    İşyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

    İşyeri hekiminin hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür.

    Çalışanın ölümü veya maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen işyeri hekiminin yetki belgesi askıya alınır. (İSG Kanunu, Madde 8)

    İşyeri Hekiminin Görevleri >>>

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 10.07.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

     

  • İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri için görevlendirme

    İşveren işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı? İş sağlığı ve güvenliği için işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer yardımcı sağlık personeli görevlendirmesi nasıl olur? 50den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işler için işveren kendisi görev alır mı? 50’den az çalışanı bulunan yerler için iş sağlığı nasıl olacak?

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre: (İSG Kanunu, Madde 6, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri)

    İşveren iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik olarak;

    1. Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı (IGU), işyeri hekimi (IYH) ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli (DSP) görevlendirir. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir. Bu kişilerin görevlendirmeleri esnasında süre hesaplanırken öğrenci statüsünde olan çırak ve stajyerler, çalışan sayısının toplamına dâhil edilmez.
    2. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet alarak yerine getirebilir.
    3. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.

    İşveren;

    • Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
    • İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.
    • Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.
    • Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.

    Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, Sağlık Bakanlığına ait döner sermayeli kuruluşlardan doğrudan alabileceği gibi 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde de alabilir.

    50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri:

    işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.

    Anadolu Üniversitesi tarafından verilen İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri eğitimi başvuru sayfası >>>

    Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında 9 Ekim 2015 tarihinde İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Eğitim, Sınav ve Belgelendirme işbirliği protokolü imzalanmıştır.

    Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işbirliğiyle hazırlanan sertifika programına katılarak başarılı olan işveren veya işveren vekilleri ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendileri yürütebilecektir.

    Herhangi bir diploma derecesi aranmaksızın programa 18 yaşını doldurmuş herkes başvurabilir.

    İŞYERLERİNDE İŞVEREN VEYA İŞVEREN VEKİLİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLECEK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 09.07.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

     

  • İşyeri Hekimi Yetki ve Sorumlulukları

    İşyeri hekimi çalışanın işe uygunluğunu veya işin çalışana uygunluğunu tespit etmekle yükümlüdür. Bu maksatla işe yeni başlayacak kişilerle mevcutta işine devam eden çalışanları sağlıkları yönünde değerlendirir ve işlerini yapıp yapamayacaklarını, hangi şartlarda yerine getireceklerine karar vererek EK-2 Muayene formunu doldurarak kayıt altına alır.

    EK-2 Muayene Formu, çalışanların muayenelerini standart şekilde kayıt altına almak üzere İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’ne ek olarak yayımlanmıştır. Bu form şirket bilgilerini, çalışan bilgilerini, ailevi ve genel sağlık problemlerini, doktorun muayene bilgilerini, tetkik sonuçlarının özetini içerecek şekilde detaylı kayıt tutulmasına imkan sağlar. Son kısımda işyeri ile paylaşılabilecek doktor kanaati ile çalışanın hangi işte ve hangi koşullar altında çalışması gerektiği belirtilerek sadece ve sadece İSG-KATİP üzerinden o iş yerine atanmış doktor tarafından imzalanarak kayıt oluşturulur. İşveren, bu form doldurulmadan kişiyi çalıştırmamalıdır. SGK kolu az tehlikeli işyerleri için 5 yılda bir, tehlikeli işyerleri için 3 yılda bir ve çok tehlikeli iş kolundaki iş yerleri için yılda bir kez bu formun işyeri hekimi tarafından doldurularak kayıt altına alınmış olması gerekir.

    İşyeri Hekimi Yetki ve Sorumlulukları

    İşyeri Hekimi, Ek-2 Muayene Formunu doldururken, çalışanın yaptığı işe göre sadece fiziki muayenesini yaparak mevcut işini yapıp yapamayacağına karar verebilir. Her hangi bir tetkik yaptırmak zorunda olmasa da çalışma koşulları ve/veya çalışanın yaptığı işin özelliğine göre ek tetkik veya ilgili uzman görüşü talebinde de bulunabilir. Hekimin rızası dışında herhangi bir tetkik istenmeden EK-2 Muayene Formunu doldurarak imzalanması istenemez. (Mobbing!) Hekim bilgi ve tecrübesini kullanarak ek tetkikler veya ilgili uzmanlardan görüş alarak hastayı yeniden değerlendirip son kararı veren kişidir.

    Basit bir örnek olarak periyodik muayene sırasında ofis ortamında çalışanlardan, bir işyeri hekimi standart olarak tam kan ve akciğer grafisi talep ederek muayene yapmak isterken, aynı işi yapan bir başka ofisteki farklı bir işyeri hekimi tetkik istemeden sadece fiziki muayene yaparak EK-2 formunu işleyebilir. Veya aynı işyerinde aynı işi yapan ve aynı işyeri hekimine muayene olan bir çalışandan tetkik istenebilirken, diğer birinden hiç tetkik istenmeden sadece fiziki muayene ile EK-2 Formu doldurulabilir. Bu tamamen hekimin gerekli görmesi ve takdirine kalmıştır. Baskı uygulanamaz.

    İşyeri Hekimi, Ek-2 Muayene Formunun sonunda çalışanın hangi işte ve hangi şartlarla çalışması gerektiğini belirtirken yapılan işin özelliğine göre Gece Çalışması, Vardiyalı Çalışması ve/veya Yüksekte Çalışması istenebilir. Bu durumda hekim ek tetkik ve ilgili uzmanlardan görüş talep edebilir. Bu yine hekimin bilgi ve tecrübesine göre takdiridir.

  • İşyeri Hekimi’nin Takdiri

    İş yeri hekimi bir çok yetkiyle donatılmış son karar verici kişidir. Verdiği kararlarda işverene ve çalışana karşı sorumludur. Bu kararları alırken işin yürütümünü engellemeyecek ancak çalışanın da sağlığını koruyacak, iş yeri sağlık ve güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde işin yapılmasını sağlayacak, kısa vadeli sağlık güvenlik önlemleri yanı sıra uzun vadeli iş sağlığı tedbirlerinden de sorumlu, ileride işvereni ve/veya çalışanı zor duruma sokmayacak sağlık önlemlerini de göz önünde bulundurmalıdır. Yapılan iş aynı olsa da sağlık yönünden bireysel farklılıklar hekimin o iş alanındaki tecrübesiyle birleşerek karar almasına neden olur. Hekim geçmiş tecrübe ve yeni bilgiler ışığında karar verecektir. Bu kararı verirken Türkiye’de yeni oluşan İş Sağlığı ve Güvenliği düzenlemeleriyle bu düzenlemeler ve oluşan içtihatlara da hakim olmak zorundadır. Bu öngörüyle hareket etmesi gereken iş sağlığının hekim ayağı ne yazık ki yaptığı işte bir standart belirleyememekte ve her hekim kendi bilgi ve öngörüsüyle kararlar alarak hareket etmektedir.

    İşyeri Hekimi’nin Takdiri

    Bu noktada yüksekte çalışması yönünde rapor istenen bir işte bir hekim fiziki muayene ve bir takım tetkiklerle karar verebilirken, diğer bir hekim tetkikleriyle beraber SGK tarafından yetkilendirilmiş bir hastaneden sağlık raporu talebinde de bulunabilir. Bu durum işveren açısından bir maliyet yükü olarak görülmemeli. Aslında istenecek her bir tetkik/talep işverenin elini ilerde ödemek zorunda bırakılmak istenen tazminatlara karşı güçlendirecek İyi bir iş sağlığı güvenliği uygulamasıdır. Hekim ancak tecrübesiyle işverene yol gösterir. İşveren bu öneriye uymak zorunda değildir. Hekim ise elindeki verilere göre karar verendir. İşverenin hekime zorla bir evrak imzalattırması söz konusu olamaz. Her hekim kendi özgür iradesiyle kararını verir ve uygunluğunu tasdikler. Dolayısıyla her iş yerinde iş sağlığı profesyonelleriyle işveren arasındaki iletişimin güçlü olması, karşılıklı anlayış içinde hareket edilmesi bu işi sağlam kılar.

    Ben hiçbir hekim arkadaşımın bugünkü serbest piyasa koşullarında işi yokuşa sürmek için gereksiz tetkik isteyeceğini sanmıyorum. Ancak maliyetlerinden ötürü tetkiklerin neden gerekli olduğu konusunu işverene aktarma konusunda sıkıntılar olduğunu kabul etmek gerek. Bu noktada iş sağlığı ve güvenliğindeki önemli unsurun bir sonraki adım olduğunu unutmamak gerek. İş Güvenliği uzmanı da iş yeri hekimi de her zaman için önce iş sağlığı güvenliğini ve sonra da işin yürütüm kısmını düşünerek hareket ettiklerini, çalışanın sağlık ve güvenliklerini sağlamanın hem çalışan hem işveren açısından öneminin farkında olduklarını düşünüyorum. Bu yüzden İşyeri Hekimi’nin takdiri ne saygı duyulmalı ve kılavuzluğuna riayet edilmelidir.