İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Etiket: meslek hastalığı

  • Çalışma Öyküsü

    İşyeri hekimleri için meslek hastalıklarının sorgulanması, Çalışanın hastalığının meslek hastalığı olarak değerlendirirken sorgulanması gerekenler, meslek hastalıklarında dikkat edilmesi gereken noktalar, çalışma öyküsü nasıl alınır?

    Meslek Hastalığının tanısının konması için gerekli şartların sağlanması için iş ile hastalık arasında bağın değerlendirilmesi ve ortaya konması gerekir. Bunun için ilk yapılması gereken klinik değerlendirmedir. Klinik değerlendirme çalışma öyküsünün alınmasıyla başlar.

    Çalışanın Çalışma Öyküsü, Meslek Hastalığı Tanısında Çok Önemlidir!

    Çalışma Öyküsü Neleri İçermektedir?

    Bütün İşlerin Tanımlanması

    Hastanın bugüne kadar çalıştığı bütün işlerin öğrenilmesi gerekir. Çalıştığı işyerlerinde yaptığı asıl işler ve maruziyet miktarı öğrenilmelidir. Çalıştığı işyerlerinde ne tür koruyucu önlemler alındığı ve hangi kimyasallarla çalışıldığı araştırılmalıdır.

    Bu hikayeyi alırken aktif olarak çalıştığı yerle sınırlı kalmamak gerekir. Önceki çalıştığı yerler de aynı şekilde sorgulanarak hastalığın daha önceki yerlerden de kaynaklanmış olması ihtimali değerlendirilmelidir.

    Belirtilerin Zamanla İlişkisi

    Çalışmanın yapıldığı dönemlere ve çalışma temposuna bağlı olarak hastalık belirtilerindeki artış ve azalış takip edilmelidir. Hastanın şikâyetlerinin mesai saatlerine göre farklılık gösterip göstermediği takip edilmelidir.

    Bazı hastalıklar zaman içinde sinsice kendini gösterdikleri için dikkatli olunmalı. Burada hasta hekim iletişim becerisi çok önemlidir. Çalışan asıl maruziyet etkeninden çok karşısındakini öncelikli olarak hekim olarak gördüğünden sürekli şikayetlerinden bahsediyor olabilir.

    Benzer Belirtilerin Başka İşçilerde Gözlemlenmesi

    Hastada görülen belirtilerin, kendisiyle aynı ortamda çalışan işçilerde de görülmesi hastalık-meslek ilişkisinin kurulması açısından önemlidir. Çalışanlar arasında tanısı konmamış ama şikayet seviyesinde kalmış yakınmalarında hastalık olarak değerlendirilebilecğini atlamamak gerekir.

    İş dışı etkenlerin varlığı

    Kişinin çalıştığı iş dışında yaptığı diğer faaliyetleri meslek hastalığı üzerinde etkili olabilir. Bazı hobiler ve alkol, sigara alışkanlıklarının da çalışma ortamındaki maruziyetlerin kişi üzerindeki etkisinin daha fazla ortaya çıkmasına sebep olabilir.

    Bireysel özellikler ve çevresel faktörlerinde sağlık üzerine olumsuz etkileri değerlendirilerek tetkikler yönlendirilebilir.

    Kapsamlı bir hikaye hekimi bir daldan diğer dala sürüklese de amaç mevcut rahatsızlığa çalışanın işin niteliğinden veya yürütümünden kaynaklı neyin sebep olduğunu ortaya koymak olmalıdır. Her rahatsızlık meslek hastalığı olmaya da bilir. Çalışanı mağdur etmeden mevcut rahatsızlığın işten kaynaklandığını gösteren ip uçlarını yakalayarak tetkik ve tedavinin yönlendirilmesi gerekir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM

    Eklendiği Tarih: 28.02.2018
    Güncelleme Tarihi: 28.02.2018

  • Meslek Hastalığı

    Meslek hastalığı nedir? Hangi hastalıklar meslek hastalığıdır? Benim hastalığım bir meslek hastalığı mıdır? Meslek hastalığı olması için ne olması gerekir? Meslek hastalığı neleri kapsar?

    Bu yazı, meslek hastalığının ne olduğunu ve hangi hastalıkların bu kapsamda değerledirilmesi gerektiğini belirlemek için kaleme alınmıştır. Eğer bir meslek hastalığı şüpheniz varsa ve ne yapmanız gerektiğini öğrenmek istiyorsanız:

    Meslek Hastalığı tanı süreci yazımızı okuyunuz.

    Meslek Hastalığı nedir?

    Meslek hastalığı, İş Sağlığı ve Güvenliği (ISG) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında ayrı ayrı tanımlanmıştır:

    6331 sayılı İSG Kanununda: “Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı” (Madde 3/L)

    5510 sayılı SGK Kanununda:

    “Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.”

    şeklinde tanımlanmış olup, tanım olarak SGK’nın tanımı daha kabul görmektedir. Çünkü bu tanım çerçevesinde değerlendirilecek olan bir meslek hastalığı ancak herhangi bir tazminatı hakketmektedir. Bu tanıma uymuyorsa herhangi bir engelllilik ve hak mahrumiyetine uğraması durumunda mağdur, SGK veya Devletten ne yazık ki bir şey talep edemez.

    SGK Kanunundaki tanım göre Meslek Hastalığı

    Çalışan yaptığı işten kaynaklanan herhangi bir sebeple hasta olursa bu meslek hastalığı dır.

    Meslek hastalığı geçici veya sürekli/kalıcı bir özür (maluliyet) durumu yaratabilir. Bu özür durumu bedensel olabileceği gibi çalışanın ruh sağlığını da bozmuş olabilir. Psikiyatrik hastalıklarda meslek hastalığı olabilir anlamına geliyor.

    Diğer taraftan bu tanımın en önemli ifadesi bu mağduriyete uğrayan kişinin herhangi bir hak talep edebilmesi için SİGORTALI olarak çalışıyor olması gerekiyor. Yani çalışanın işyeri/işveren tarafından primlerinin yatırılıyor olması gerekiyor. Eğer çalışan sigortalı değilse meslek hastalığı teşhisi alamaz ve hastalığı yüzünden çalışamadığı günler için SGK’dan herhangi bir geri ödeme de talep edemez.

    O yüzden çalışanlar olarak mutlaka çalıştığımız yerde SGK’ya kaydolarak çalışmamız gerekir. İşveren tarafından SGK’ya kayıt olduğumuz söylenmiş olsa bile maaşımızla beraber her ay SGK’ya primimizin bize söylendiği miktarda yatırıldığını da takip etmemiz gerekir. Bu takibi, SGK Müdürlüklerine şahsen başvurarak veya internette eDevlet uygulaması üzerinden takip edebilirsiniz.

    Türkiye’de Meslek Hastalıkları Sınıflandırması

    Türkiye’de meslek hastalıkları listesi “Sosyal Sigortalar Kanunu Sağlık İşlemleri Tüzüğü” ekinde yer almaktadır. Meslek hastalıkları listesi; hastalıklar ve belirtileri, yükümlülük süresi hastalık tehlikesi olan başlıca işler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır.

    İlgili mevzuatta meslek hastalıkları ile ilgili sınıflandırmalar etkene göre yapılan sınıflandırma ve organa göre yapılan sınıflandırmanın kombinasyonu olacak şekilde 5 ana grupta toplanmıştır.

    Sık Görülen Meslek Hastalıkları

    Bu bölümde meslek hastalıklarının hepsini değil, daha sıklıkla gördüklerimizi paylaşacağım. Sadece hastalık isimlerini verdiğim bu konuyu ilerde daha da detaylandırmayı düşünüyorum.

    Mesleki Kan Hastalıkları:

    Lösemi, malign lenfoma ve çoklu miyeloma mesleki kan hastalıklarına örnektir. Lenfoma, lenfatik sistemi etkileyen bir grup kanserin genel adıdır. İki büyük lenfoma tipi Hodgkin lenfoma ve non-Hodgkin lenfomadır. Hodgkin lenfomanın birçok formu yüksek oranda tedavi edilebilir.

    Mesleki Kanserler:

    Mesleki Dolaşım Sistemi Hastalıkları:

    Koroner arter hastalığı, iltihaplı hastalıklar, kalp ritim bozukluğu, miyokardiyopati, hipertansiyon, aterosklerotik değişimler, fonksiyonel dolaşım bozuklukları, varisler

    Mesleki Sindirim Sistemi Hastalıkları

    Mesleki Psikolojik Hastalıklar:

    Mesleki Psikolojik hastalıklar Türkiye Meslek Hastalıkları listesinde yer almamaktadır.

    İlk olarak Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 2010 Güncel Meslek Hastalıkları Listesinde Zihinsel ve davranışsal bozukluklar olarak yer almıştır. Zihinsel ve Davranışsal Bozukluklar Mobbing (Psikolojik Taciz) kavramı üzerinden ele alınmıştır.

    Mesleki Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları:

    Karpal tunel sendrom: Taşlama, zımparalama, cilalama, montaj, müzik aletleri çalma, cerrahi, paketleme, temizlik
    işleri, yer döşeme, tuğla kesim, çekiç kullanma, el yıkama veya ovma

    Lateral Epikondilit, tenisçi dirseği: Tenis, bovling, oynama, çekiç, tornavida kullanma, küçük parça montajı, et kesme,
    müzik aletleri çalma

    Boyun gerilmesi sendromu: Yük taşıma, montaj, paketleme

    Pronator teres sendromu: Lehimleme, cilalama, taşlama, parlatma, kumlama

    Radiyal tunel sendromu: El aletleri kullanımı

    Omuz tendiniti, rotator kılıf sendromu: Zımbalama, tavan montajı, tavan kaynağı, tavan boyama, oto tamiri, paketleme, depolama, inşaat, postacılık

    Tetikçi parmağı: El aletleri kullanırken elle yapılamayan işlerin sürekli işaret parmağıyla yapılması

    Guyon tuneli sendromu: Müzik aletleri çalma, marangozluk, tuğla örme, çekiç kullanma

    Beyaz parmak sendromu: Zincir testere, havalı çekiç, titreşimli aletler, kumlama, püskürtme; özellikle soğuk ortam

    Dirsek tendiniti: Zımbalama, montaj, kablolama, paketleme, pense kullanma

    DeQuervain Tenosinovit sendromu: Polisaj, parlatma, kumlama, taşlama, baskı işleri, cerrahi, vidalama, sıkma, testere, pense kullanma

    Bel ağrısı

    Mesleki Sinir Sistemi Hastalıkları

    Mesleki Üriner Sistemi Hastalıkları

    Mesleki Solunum Sistemi Hastalıkları

    • İnorganik tozların neden olduğu hastalıklar
      • Asbestosis (Asbestoz)
      • Silikosis (Slikoz)
      • Kömür Tozu Hastalığı
      • Siderosiz
    • Organik tozların neden olduğu hastalıklar
      • Bisinozis
    • Sık Görülen Diğer Mesleki Akciğer Hastalıkları
      • Akciğer Kanseri
      • Mesleki Astım
      • Ağır metal Hastalıkları
      • Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)

    Mesleki İşitme Kayıpları:

    Dış kulak ve orta kulakla ilgili hastalıklar genel olarak iletim tipi işitme kaybı yaparken, iç kulak, işitme siniri ve beyinle ilgili hastalıklar ve gürültü maruziyeti sensörinöral tip işitme kaybı yaparlar. Eğer işitme yollarının sadece bir yerinde değil birden fazla bölgesinde hastalık varsa mikst (karışık) tip işitme kaybı ortaya çıkar.

    Gürültü (80 dB üzeri) sonrası işitme kayıpları için yükümlülük süresi 6 aydır.

    Mesleki Cilt Hastalıkları

    Cilt hastalıklarının % 90’nı kontakt dermatitlerdir. Kontakt Dermatitlerin % 80’ i irritan kontak dermatit, % 20’si
    alerjik kontak dermatitlerdir. Deformasyonlar en sık “el”’de görülmektedir.

    Deri Kanserleri: Deri kanserleri için yükümlülük süresi 5 yıl, kanserleşmeyen deri hastalıkları için yükümlülük süresi 2 aydır.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM

    Yazı Eklendi: 27.02.2018
    Güncelleme: 27.02.2018

  • Meslek Hastalıkları Bildirimi

    6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 14’üncü maddesine göre, daha önce Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine de (Bölge Müdürlüklerine) yapılan iş kazası ve meslek hastalıkları bildirimleri, 31 Aralık 2012 tarihinden itibaren artık sadece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmaktadır. Bu uygulama ile işyeri ve çalışan bildirimlerinden sonra iş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerinde de tek bildirime geçilmiştir.

    Meslek Hastalıklarının Bildirimi ile ilgili Mevzuat’lara ulaşmak için bu yazıma göz atın. >>>

    Meslek Hastalıkları Bildiriminde İşveren Sorumluluğu

    [alert-note]İş kazası ve meslek hastalığı bildiriminde işverenin sorumluluğu 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 21’ncı maddesinde belirtilmiştir. Buna göre:

    İşverenin iş kazası ve meslek hastalığı ile ilgili sorumluluğu;

    • İşverenin kastı,
    • Çalışanların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi,
    • Veya suç sayılabilir hareketi sonucu olmuşsa,

    hak sahibine yapılması gereken ödemeler işverene ödettirilmektedir.[/alert-note]

    İşveren sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenir veya durum kendisine bildirilirse bunu yasal süreleri içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya haber verme kağıdında belirtilen bilgiyi kasten eksik veya kasten yanlış bildiren işveren, ileride doğacak kurum zararlarından sorumlu sayılmaktadır.

    Meslek Hastalığı Bildirim Şekilleri

    [toggle title=”1. İşyeri Hekiminin, Çalışanı Yetkilendirilmiş Sağlık Sunucularına Sevki”]

    iyhmhbildirim

    İşyeri hekimlerince meslek hastalığı ön tanısı konulan vakalar SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk edilirler. Sigortalıların meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta bulunan Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri, eğitim araştırma hastaneleri (EAH) ve Devlet üniversite hastaneleri yetkilendirilmiştir.

    Sağlık hizmeti sunucularının düzenlemiş oldukları sağlık kurulu raporlarına istinaden, vakaların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan hasarların veya tedavi edilemeyen  hastalıkların, mesleki olup olamadığına karar verilmesi ve mevcut hastalıkların çalışma gücünde ve meslekte kazanma gücü oranında azalmaya yol açıp açmadığı kurum (SGK) sağlık kurullarınca belirlenir. Çalışan veya emekli kişi talep ettiği takdirde SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti için sağlık kurulu raporları ile birlikte başvuruda bulunabilir.

    Yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucuları meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Meslek hastalığı açısından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (SSYSK) nezdinde itiraz edilebilir. [/toggle]

    [toggle title=”2. Sigortalının Kuruma (SGK) Şahsi Meslek Hastalığı Başvurusu”]

    sahsimhbildirimÇalışan veya emekli kişi meslek hastalığı iddiası ile SGK İl Müdürlüğüne şahsi başvuruda bulunabilir.

    İlgili Sigorta Müdürlükleri hastalık şüphesi olan vakayı, yetkilendirilmiş sağlık sunucularına sevk eder. Sigortalıların meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemek üzere Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta bulunan Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri, eğitim araştırma hastaneleri (EAH) ve Devlet üniversite hastaneleri yetkilendirilmiştir.

    Sağlık hizmeti sunucularının düzenlemiş oldukları sağlık kurulu raporlarına istinaden, vakaların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan hasarların veya tedavi edilemeyen hastalıkların, mesleki olup olmadığına karar verilmesi ve mevcut hastalıkların çalışma gücünde ve meslekte kazanma gücü oranında azalmaya yol açıp açmadığı kurum sağlık kurullarınca belirlenir. Çalışan veya emekli kişi talep ettiği takdirde SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti için sağlık kurulu raporları ile birlikte başvuruda bulunabilir.

    Yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucuları meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Meslek hastalığı açısından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (SSYSK) nezdinde itiraz edilebilir.[/toggle]

    [toggle title=”3. Sigortalının Yetkili Hastanelere Şahsi Başvurusu”]

    sahsimhyhbildirim

    Çalışan veya emekli kişinin meslek hastalığı iddiası ile sağlık hizmeti sunucularına başvuruda bulunması veya bu sunucular tarafından gerçekleştirilen periyodik muayene sonucu kişideki muhtemel meslek hastalığından şüphelenilmesi durumunda vakaya ilişkin olarak başvurulan sağlık sunucusu tarafından sağlık kurulu raporu düzenlenir.

    Sağlık hizmeti sunucularının düzenlemiş oldukları sağlık kurulu raporlarına istinaden, vakaların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan hasarların veya tedavi edilemeyen hastalıkların, mesleki olup olmadığına karar verilmesi ve mevcut hasar/hastalıkların çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü oranında azalmaya yol açıp açmadığı kurum sağlık kurullarınca belirlenecektir. Çalışan veya emekli kişi talep ettiği takdirde SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti için sağlık kurulu raporları ile birlikte başvuruda bulunabilir.

    Yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucuları meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Meslek hastalığı açısından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (SSYSK) nezdinde itiraz edilebilir. [/toggle]

    [toggle title=”4. Sağlık Hizmeti Sunucuları Tarafından Çalışanın Sevk Edilmesi”]

    shssevk

    Aile hekimi, poliklinik, tıp merkezi veya özel hastane gibi bir sağlık biriminden meslek hastalığı şüphesi ile yetkilendirilmiş sağlık sunucularına sevk edilen vakaanın meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemek üzere Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta bulunan Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri, eğitim araştırma hastaneleri (EAH) ve Devlet üniversite hastaneleri yetkilendirilmiştir.

    Sağlık hizmeti sunucularının düzenlemiş oldukları sağlık kurulu raporlarına istinaden, vakaların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan hasarın veya tedavi edilemeyen hastalıkların, mesleki olup olamadığına karar verilmesi ve mevcut hasar/hastalıkların çalışma gücünde ve meslekte kazanma gücü oranında azalmaya yol açıp açmadığı kurum sağlık kurullarınca belirlenir. Çalışan veya emekli kişi talep ettiği taktirde SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti için sağlık kurulu raporları ile birlikte başvuruda bulunabilir.

    Yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucuları meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Meslek hastalığı açısından yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (SSYSK) nezdinde itiraz edilebilir. [/toggle]

    [toggle title=”5. İşverenin Meslek Hastalığı Bildirimi”]

    isverenbildirim

    Çalışan veya emekli kişin başvurduğu sağlık tesisi tarafından, rahatsızlığın mesleki şüpheye dayandırılması ve istirahat raporunun bu yönde düzenlenmesi neticesinde Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine/Sosyal Güvenlik Merkezlerine gönderildikten sonra, SGK üniteleri meslek hastalığının tespiti için ilgili bulguları, 2013/31 sayılı genelge hükümlerine göre, Kurum Sağlık Kuruluna intikal ettirilir.

    Kurum Sağlık Kurulu tarafından vakanın meslek hastalığı olduğunun tespit edilmesi halinde, SGK ünitelerince işverene İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ile meslek hastalığı bildiriminde bulunması yazılı olarak talep edilecek, işveren tarafından bu tebligatın tebliğ edildiği tarih Kanunda yer alan “öğrenildiği gün” olarak kabul edilecek ve 3 iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirimin yapılması gerekir. [/toggle]

  • İşyerlerinde Meslek Hastalığı Teftişi

    teftis-300x200Çalışanların işyeri hekimi tarafından yılda en az kaç defa periyodik muayeneye tabii tutulması gerektiğini bu yazımda anlatmıştım. Periyodik muayene neticesinde rahatsızlığı tespit edilenlerin ileri tetkik ve teşhis amacıyla Meslek Hastalıkları Hastaneleri’ne (civarda yoksa yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucularına) sevki uygun olacaktır.

    İş yeri hekimi ve/veya hastanedeki ilgili uzman, çalışanda mevcut herhangi bir rahatsızlığı tespit ettiğinde bunun mesleki olup olmadığını değerlendirmelidir. Eğer hekim çalışanda meslek hastalığı düşünüyorsa, sağlık hizmet sunucusunun sağlık kuruluna sunarak raporlamalıdır.

    Her “Meslek Hastalığı” bildirimi, Meslek Hastalığı OLMAYABİLİR!

    Doktor tarafından meslek hastalığı ilintisi düşünülerek SGK tarafından yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucusu sağlık kurulu tarafından meslek hastalığı her rahatsızlık “Meslek Hastalığı” olarak değerlendirilmemelidir. İlk teşhisten itibaren rahatsızlığın “meslek hastalığı şüphesi” olduğu, bu rahatsızlığın SGK Sağlık Kurulu tarafından İNCELENMEDEN kesin Meslek Hastalığıdır! denemeyeceği, hastalığın mesleki olup olmadığına karar verecek yegane otoritenin SGK Sağlık Kurulu olduğu bilinmelidir.

    SGK tarafından yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucusu tarafından meslek hastalığına tutulduğu tespit edilmiş ve bu sağlık hizmet sunucusunun sağlık kurulu tarafından değerlendirilerek “… meslek hastalığıdır.” kararı alınmışsa SGK gerekli gördüğü hallerde işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporu isteyebilir.

    Meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli soruşturmalar, SGK’nun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla yaptırılabilir. Askeri işyerleri için denetimler MSB bağlı Askeri İş Teftiş Başkanlığı Müfettişlerince yapılır.

    Denetimde İstenecek Belgeler

    Müfettişler veya denetim memurları işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koymak üzere hazırlayacakları denetim raporlarına esas oluşturmak üzere şu belgelere ihtiyaç duyalar:

    [alert-announce]Çalışanın;

    1. İşe ilk giriş sağlık raporu
    2. Meslek hastalığına tutulduğunu gösterir Sağlık Raporu
    3. İşe giriş bildirgesi
    4. Görev Safahatı (yıl yıl, çalıştığı yerler ve yaptığı işi gösteren meslek kolu)
    5. Periyodik Muayene Formaları (tarih sırasına göre)
    6. İfadesi (İş müfettişi veya SGK Denetmeni tarafından gerekli görüldüğünde bizzat alınır.)
    7. Çalıştığı yerlere ait Risk Değerlendirmeleri
    8. Çalıştığı yerlere ait Ortam Ölçümleri
    9. Koruyucu Melbusat (Kişisel Koruyucu Donanım) teslim tutanakları
    10. KKD kullanımı ile ilgili almış olduğu cezalar
    11. İş esnasında kullandığı malzemelere ait MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formları)
    12. Meslek hastalığı şüphesiyle ilgili işveren ve işyeri hekimi ile arasındaki yazışmalar (İSG Kurul Kararları, Noter Onaylı Defter, Koordinasyon Yazışmaları)
    13. Mesai Çizelgesi
    14. İşyeri Bilgi Formu [/alert-announce]

    Bu belgelerin hepsi veya bir kaçı müfettiş veya denetimci tarafından istenebilir. İşveren istenen bu ve başka her türlü evrakı müfettişe vermekle yükümlüdürler. (4857 sayılı İş Kanunu, Madde 91-92)

  • Meslek Hastalığı Bildirimi ile ilgili Mevzuat

    resmigazeteMeslek hastalıkları ile ilgili verileri toplamak için gerekli düzenlemeler 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu ve Sosyal Sigortalar Mevzuatı ile belirlenmiştir.

    Sosyal Güvenlik Mevzuatı

    5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu/Md. 21

    İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

    İş kazasının, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir.

    Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, Kurumca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene ödettirilir.

    İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.

    İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücû edilmez.

    5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu/Md. 76

    İşveren, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan genel sağlık sigortalısına sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ve 65 inci madde hükümlerine göre yapılacak masraflar Kurum tarafından karşılanır.

    Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, genel sağlık sigortalısının tedavi süresinin uzamasına veya malûl kalmasına veya malullük derecesinin artmasına sebep olan işveren, Kurumun bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlüdür.

    (Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2008-5754/46 md.) İlgili kanunları gereğince sağlık raporu alınması gerektiği halde sağlık raporuna dayanmaksızın veya alınan raporlarda söz konusu işte çalışması tıbbî yönden elverişli olmadığı belirtildiği halde genel sağlık sigortalısını çalıştıran işverenlere, bu nedenle Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderleri tazmin ettirilir. Sağlık kurulu raporu ile belli bir işte çalışamayacağı belgelenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki kişiler bu işte çalıştırılamaz. Bu kişileri  çalıştıran işverenler, genel sağlık  sigortalısının aynı hastalık sebebiyle Kurumca yapılan masraflarını ödemekle yükümlüdür. Tedavinin sona erdiğine ve çalışılabilir durumda olduğuna dair Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından belge almaksızın başka işte çalışan genel sağlık sigortalısının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi masrafları ise kendisinden alınır.

    İş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderleri işverene tazmin ettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. (1)

     (Mülga beşinci fıkra: 17/4/2008-5754/46 md.)

     (Değişik altıncı fıkra: 17/4/2008-5754/46 md.) Genel sağlık sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere kastı veya suç sayılır bir hareketi veya ilgili kanunlarla verilmiş bir görevi yapmaması ya da ihmali nedeniyle Kurumun sağlık hizmeti sağlamasına veya bu kişilerin tedavi süresinin uzamasına sebep olduğu mahkeme kararıyla tespit edilen üçüncü kişilere, Kurumun yaptığı sağlık hizmeti giderleri tazmin ettirilir.

    Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği/Md. 45

    İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı sonucunda meydana gelmişse işveren Kuruma karşı sorumlu hâle gelir.

    Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hâlidir. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmaz.

    İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa işvereni Kuruma karşı sorumlu hâle getirir.

    Mevzuat; yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür.

    İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

    Kaçınılmazlık; olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemez.

    Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği/Md.38

    İşveren, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan genel sağlık sigortalısına, sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ve yol gideri,

    gündelik ve refakatçi giderleri, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen tutarı geçmemek üzere SGK tarafından karşılanır.

    Belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, genel sağlık sigortalısının tedavi süresinin uzamasına veya malul kalmasına veya malullük derecesinin artmasına sebep olan işveren SGK’nın bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlüdür.

    İş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu olmuşsa, SGK tarafından yapılan veya yapılacak iş kazasına yönelik sağlık hizmetine ilişkin giderler ile yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri işverene tazmin ettirilir.

    İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. İşverenin bu maddenin uygulanmasına ilişkin sorumlulukları, yurt dışında geçici ya da sürekli görevlendirme hâlinde de devam eder.

    Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği/Md. 39

    İlgili kanunları gereğince çalışacağı iş için sağlık raporu alınması gerektiği hâlde, sağlık raporuna dayanmaksızın veya alınan raporlarda çalıştığı işte tıbbî yönden çalışmasının elverişli olmadığı belirtildiği hâlde, genel sağlık sigortalısını çalıştıran işverenlere, bu nedenlerle SGK tarafından yapılan sağlık hizmetine ilişkin giderler ile yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri tazmin ettirilir.

    5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının a ve c bentleri kapsamındaki kişiler, hekim veya diş hekimi sağlık raporu ile çalışamayacağı belgelenen işlerde çalıştırılamaz. Bu kişileri çalıştıran işverenler, genel sağlık sigortalısının aynı hastalığı ile illiyet bağı kurulan

    hastalıkları sebebiyle SGK tarafından yapılan masraflarını ödemekle yükümlüdür. Bu kişiler, bir başka işverene ait işyerinde çalışmış ise bu durumu bilerek çalıştıran işveren ile genel sağlık sigortalısı, doğacak masraflardan SGK’ya karşı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

    İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası Bakımından İşverenin, Üçüncü Kişilerin ve Sigortalıların Sorumluluğu ile Peşin Sermaye Değerlerinin Hesaplanmasıyla İlgili İşlemler Hakkında Tebliğ/Md. 5

    İş kazası veya meslek hastalığının, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmesi durumunda, işveren SGK’ya karşı sorumlu hale gelir.

    Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması halidir. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmaz.

    İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali SGK’ya karşı sorumluluğunu kaldırmaz.

    İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, SGK tarafından işverene ödettirilir.

    İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Kaçınılmazlık; olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemez.

    İş kazasının, 5510 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasının a bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir.

    Meslek hastalığının, 5510 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinde belirtilen sürede işveren veya Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki sigortalıların  kendilerince Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için SGK tarafından bu durum için yapılmış masraflar ile ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri kendilerine rücu edilir.

    İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası Bakımından İşverenin, Üçüncü Kişilerin ve Sigortalıların Sorumluluğu ile Peşin Sermaye Değerlerinin Hesaplanmasıyla İlgili İşlemler Hakkında Tebliğ/Md. 6

    Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile SGK’ya bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri SGK tarafından ödenir.

    Ancak bu durumda, SGK tarafından yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, 5510 Sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasındaki sorumluluk halleri aranmaksızın (İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu), işverene ayrıca ödettirilir.

    Kısa Vadeli Sigorta Kolları Uygulama Tebliğ/Md. 18

    İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, kastı sonucunda meydana gelmişse: İşveren SGK’ya karşı sorumlu hale gelir.

    Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması halidir. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması, kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmaz.

    Ayrıca, işverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali, sorumluluğunu kaldırmaz.

    İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa işvereni SGK’ya karşı sorumlu hale getirir.

    (Mevzuat, yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür.)

    İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

    (Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur.

    İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemez. Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, SGK tarafınca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene ödettirilecektir.

    6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu/Md.14

    İşveren; bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.

    İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler.

    İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:

    • İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
    • Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.

    İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.

    Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.

  • Meslek Hastalığı

    Meslek Hastalığı, (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda belirtildiği üzere):

    “Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir.”

    Sigortalı çalışanın (sigortalı olma şartı vardır!) yapmakta olduğu işle ilgili (işin yükü, işi yapma süreci ve işlemleri, çalıştığı ortam şartları, kullandığı malzemeler ve çıkan ürünlerden etkilenme durumu gibi…) maruz kaldığı ve/veya uğradığı GEÇİCİ veya SÜREKLİ hastalık durumlarını MESLEK HASTALIĞI olarak tanımlarız. Hastalık bedene zarar verdiği gibi ruhsal özürlülük hali de oluşturabilir. O yüzden işyeri hekimi hastalığı değerlendirirken sadece bedenle sınırlı kalmamalı, çalışanın ruhsal değerlendirmesini de ihmal etmemelidir!

    Meslek hastalığı diyebilmemiz için çalışanın öncelikle;

    1. Yetkili sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenen sağlık kurul raporu ve bu raporun dayanağı olan tetkik belge ve sonuçlarının incelenmesi
    2. Ve/veya (SGK tarafından gerekli görüldüğü takdirde, şart değil) işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları (işyeri teftişi) ile gerekli diğer belgelerin incelenmesi

    Sonrasında SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmiş olması gerekir.

    İşten Ayrıldıktan Sonra Oluşan Meslek Hastalıkları

    Meslek hastalığı, işten ayrıldıktan sonra da meydana gelmiş olabilir. İşten ayrıldıktan sonra meslek hastalığı tespit edilmişse ve bu hastalığın sigortalı olarak çalıştığı daha önceki işinden kaynaklandığı düşünülüyorsa, 5510 sayılı kanundan doğan haklarından yararlanabilir.

    Bu haklardan yararlanabilmesi için eski çalışanın, eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için belirlenen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır. Bu durumdaki kişiler, gerekli belgelerle SGK’ya müracaat edebilirler.

    Herhangi bir meslek hastalığının (klinik ve laboratuvar bulgularıyla) belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık SGK’nın veya eski çalışanın başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.

    Hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağı, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, SGK tarafından çıkarılan şu yönetmelikte düzenlenmiştir. Bu yönetmelikte belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

    Meslek Hastalığı Soruşturması

    İşyerlerinde Meslek Hastalığı Teftişi hakkında daha detaylı bilgi için bu yazıma bir göz atın.

    Meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli soruşturmalar, SGK’nun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya ÇSGB İş Müfettişleri vasıtasıyla yaptırılabilir. Askeri işyerleri için denetimler MSB bağlı Askeri İş Teftiş Başkanlığı Müfettişlerince yapılır. Bu soruşturmalarda gerekli belgelerle işyeri ortamı değerlendirilerek yapılan işle hastalığın oluşumu arasındaki ilinti değerlendirilir.

    Meslek Hastalığı Bildirimi

    Meslek Hastalığı Billdiriminin ne şekilde yapılacağı ile ilgili yazımıza bir göz atın.

    Meslek Hastalığı öğrenildiği günden başlayarak üç işgünü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile SGK’ya bildirilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen ya da yazılı olarak bildirilen hususları kasten eksik ya da yanlış bildiren işveren veya sigortalıya, bu durum için yapılmış bulunan masraflar ile ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri SGK tarafından rücû edilir.

    Ülkemizde Meslek Hastalıkları

    Ülkeler arasında değişmekle birlikte, yılda her bin çalışandan 4-12’sinin meslek hastalığına yakalanma ihtimali olduğu bilinmektedir.sgkist2012

    Bu varsayıma göre; ülkemizde 2012 yılı verilerine göre beklenen meslek hastalığı vaka sayısı 50-150 bin arasında iken tespit edilen vaka sayısı 395’tir. Dolayısıyla ülkemizde meslek hastalığı istatistiklerinin bu denli yetersiz olmasında tıbbi, yasal ve sosyal nedenler öne çıkmaktadır.

    2010-2012 yılları arasındaki durumu değerlendirmek amacıyla meslek hastalıklarının en çok görüldüğü sekiz sektöre ait dağılım ele alınmış ve şöyle bir tablo karşımıza çıkmıştır:

    Meslek hastalıkları, 2010 yılında en fazla maden ve metal, 2011 ve 2012 yıllarında ise en fazla maden sektöründe görülmüştür.
    Meslek hastalıkları, 2010 yılında en fazla maden ve metal, 2011 ve 2012 yıllarında ise en fazla maden sektöründe görülmüştür.

    İşyeri Hekimine Öneriler

    Çalışana yapılacak olan öneri işyerinin durumu ve tıbbi muayenelerin sonuçlarıyla tutarlı olmalıdır.

    Çalışanlar biyolojik izlem sonuçları, genel sıhhi önlemler ve kişisel koruyucu donanımlar hakkında bilgilendirilmelidir.

    Mesleki tıbbi değerlendirme sonucunda meslek hastalığı veya işle ilgili hastalıklardan şüphelenilmesi halinde, tıbbi gizliliği gözetirken, işvereni de bilgilendirmeli ve gerekli önerilerde bulunulmalıdır. Ayrıca çalışan bu tür durumlarda teşhis için en kısa zamanda ilgili hastane ve kurumlara sevk edilmelidir.

    Vaka Değerlendirmesi ancak işyerinin durumu ve kişinin maruziyeti bilindiğinde ve işyerinde yapılmış bir risk değerlendirmesi bulunması durumunda mümkündür. İşyerinde yapılan risk değerlendirmesinde hangi teknik, organizasyonel ve bireysel önlemlerin uygulandığı vaka değerlendirme çalışmasında göz önüne alınmalıdır.

    İşyerinde meydana gelen meslek hastalıklarının nedenleri araştırılmalı ve tekrarlarının önlenmesi için gerekli sağlık değerlendirilmesi yapılarak işveren bilgilendirilmelidir.

    Sonuç olarak:

    Meslek hastalıkları her ne kadar sadece tıp dalları ile ilgili görünse de; aslında mühendislik ve sosyal bilimlerin de ilgi alanına girmektedir. Meslek hastalıklarının önüne geçilmesi için iş güvenliği uzmanının, işyeri hekiminin ve çalışanların ortak çalışmaları gerekmektedir.

    İşte tam bu noktada işveren devreye girerek işyerindeki bu üç temel dinamiğin iletişimini sağlamalı ve gerekli önlemleri almalıdır.