İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Yazar: Dr Fatih

  • E-reçete ve E-imza için Yapılması Gerekenler

    Çalışanın elektronik reçete ve elektronik rapor bilgilerinin Medula sistemine kaydedilmesi amacıyla işyeri hekimlerinin ereçete uygulamasına entegrasyonu hedeflenmektedir. Bu nedenle yıl sonuna kadar işyeri hekimleri için de e-imza zorunluluğu getirilmiştir. (ilgili yazımıza bu sayfandan ulaşabilirsiniz.)

    E-reçete yazabilmek için şartlar

    Hekimin e-reçete yazabilmesi için

    1. Öncelikle doktor bilgi bankasına kayıtlı olması lazım. Doktor bilgi bankasına kayıtlı olup olmadığınızı bu sayfadan kontrol edin.
    2. İşyeri hekiminin reçete yazacağı işyerine İSG KATİP üzerinden atamasının yapılmış olması gerekir.
    3. Hekimin reçete yazabilmesi için işyerinde doktora internet bağlantısı yapılmış bilgisayar ile bu bilgisayarda e-imza kullanabileceği medulla bağlantılı yetkilendirilmiş bir uygulamanın temin edilmesi gerekmektedir.
    4. Bu programda kullanmak üzere e-imzası olması gerekir.

    E-imza Nedir?

    5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na göre elektronik imza, aynen günlük hayatımızda kullandığımız ıslak imza ile aynı hukuki geçerliliğe sahip bir uygulamadır. Ancak e-imzanızın hukuki geçerliliğinin olması için Telekomünikasyon Kurumu’na bildirimini yapmış ve BTK tarafından yetkilendirilmiş Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcı’lardan(ESHS) alınmış olması gerekmektedir.

    E-imzanızı, elektronik imza kullanımı gerektiren kamu projelerinde ve bireysel işlemlerinizde kullanabilirsiniz!!!

    E-imza için ESHS’a yıllık olarak bir bedel ödemelisiniz. Bedel ödendikten sonra firma sizin kimliğinizi doğrulayıp bilgilerinizi işleyecek ve size ait bilgilerin tanımlanmış olduğu bir USB stick/çubuğu verecek. Bu USB aygıtını kullanmak içinse bilgisayara tanımlama ve kurulum işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekecektir. Firmalar tek bir fiyattan bu işi yapmaktadır.

    E-imza bir kez tanımlandıktan sonra bu programa uygun medulla bağlantılı yetkilendirilmiş bir uygulama ile ereçete yazılabilmektedir.

    Medulla Bağlantılı Yetkilendirilmiş İSG Uygulamaları

    E-imza tanımlatılarak kullanılan bir çok e-reçete uygulaması olmasına rağmen biz işyeri hekimleri için önemli olan programın İSG uyumlu da olmasıdır.

    İSG uygulamaları olan ve aynı zamanda Medulla Bağlantılı Yetkilendirilmiş uygulamalar bu noktada işimizi çok kolaylaştıracaktır. Eğer medulla bağlantılı bir İSG uygulaması imkanı sunulacak olursa E-imzamız ile reçete yazabileceğimiz gibi İSG faaliyetlerini de kayıt altına almış olabileceğiz.

    Öne Çıkan e-reçete İSG Uygulamaları

    Mevcutta zaten kullandığınız bir ISG programı varsa bir eklenti sayesinde e-reçete işlemi gerçekleştirilebilir. Reçete yazmak için USB aygıtını bilgisayara bağlayıp uygulama üzerinden reçeteyi yazmanız yeterlidir.

  • Beyaz Yakalarda Bel Ağrısı için Öneriler

    İş ve sosyal hayatın en önemli sağlık sorunlarından biri olan bel ağrısı, masa başı iş yapan beyaz yakalı çalışanların en sık problemi. Günün büyük bir bölümünü masa başında geçirmek zorunda kalan beyaz yaka çalışanları, en çok da kısıtlı hareket kabiliyetlerinden dolayı bu rahatsızlıkla sık karşılaşmak durumunda kalıyorlar. (daha&helliip;)

  • İşyeri Hekiminin Görevleri

    İşyeri hekiminin görevleri nelerdir? işyeri hekimi ne yapar? İşyeri hekiminin yapması gereken işler nelerdir? İş yeri hekiminin görev kapsamında neler vardır? Bir işyeri hekiminin görevleri nedir? İşyeri hekimi görev tanımı nedir? Kaç başlık altında toplanır?

    İşyeri hekiminin görevleri, ilgili yönetmelikte beş başlık altında belirtilmiştir. İşyeri hekiminin görevleri tanımlanırken:

    1. Rehberlik
    2. Risk değerlendirmesi
    3. Sağlık Gözetimi
    4. Eğitim, bilgilendirme ve kayıt
    5. İlgili birimlerle işbirliği

    şeklinde başlıklar oluşturulmuş ve bu başlıklar altında işyeri hekimlerinden istenen vazifeler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

    İşyeri hekimi bu görevleri görürken işyerinde bulunması halinde diğer sağlık personeli ile birlikte çalışması durumu vurgulanmıştır. Dolayısıyla işyeri hekimi bu işleri yerine getirirken yardımcı sağlık personeli de bu görevlerden sorumlu tutulmuştur.

    Genel Olarak İşyeri Hekiminin Görevleri

    İşyeri hekimi işverene iş sağlığı konularında rehberlik ederek, işyerini çalışan sağlığına daha uygun hale getirmek, olası meslek hastalıklarını pro-aktif şekilde önlemek üzere alınması gereken tedbirleri işverene bildirmekle görevlidir.

    Çalışanın işe girişinden itibaren işini yaptığı sürece belirli aralıklarla sağlık gözetimi altında tutmak üzere tetkik ve muayenelerini yapmak, özel politika gerektiren çalışanları iş hayatı boyunca ayrıca takibe alarak değerlendirmek, çalışanın işe uygun olup olmadığını her muayenesi neticesinde işverene bildirerek işin akışının sağlıklı şekilde yürütülmesini sağlamak yine işyeri hekiminin görevleri arasındadır.

    İşyeri hekimi işyerinde saha gözetiminde bulunur. İşin yapılış şekli ve çalışma ortamındaki riskleri değerlendirir. Uygunsuzlukları tespit eder. Bunlarla ilgili çözüm önerileri üreterek işverene sunar ve bu önerilerin uygulanmasını takip eder.

    Çalışanları iş hayatı boyunca karşılaşacakları sağlık riskleri hakkında bilgilendirir. Bu konuda onlara eğitimler verir. İşlerini görürken  sağlıklarını nasıl koruyacakları ne tür tedbirlere dikkat etmeleri gerektiği ve hangi önlemleri almaları gerektiği hakkında bilgi verir.

    İşyerinde gerçekleştirdiği her türlü sağlık ve eğitim faaliyetleri kayıt altına alır. Yapacağı ve yaptığı işlerle ilgili yıllık planlama ve değerlendirme formaları hazırlar.

    Tüm bu faaliyetleri gerçekleştirirken, iş güvenliği uzmanı, İSG Kurulu, Çalışan Temsilcileri, İnsan Kaynakları ve diğer ilgili birimlerle irtibat halinde olur ve onlarla işbirliği içinde faaliyetlerini yürütür.

    İşyeri hekiminin Görevlendirilmesi

    İşyeri hekiminin Yetkileri

    İşyeri hekiminin Sorumlulukları

    Diğer Sağlık personelinin Görevleri

    Diğer Sağlık Personelinin Yetki Sorumluluk ve Görevleri

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 28.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 28.09.2017

     

  • İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt Görevleri

    İşyeri hekiminin eğitim vermesi, işyeri hekiminin bilgilendirme yapması, işyeri hekiminin kayıt tutması, işyeri hekiminin görevleri: Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt, Eğitimin işyeri hekimi tarafından verilmesi, işyeri hekimi tarafından bilgilendirme yapılması, kayıtların işyeri hekiminin tutması

    İşyeri hekiminin diğer bir takım göerevleri çalışana Eğitim vermek, onları yapılacak işin sağlık yönünden riskleri hakkında bilgilendirmek, yaptığı ve yapacağı her türlü faaliyeti kayıt altına almaktır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Sağlık Gözetimi, Risk değerlendirmesi, İlgili birimlerle koordinasyon)

    Eğitim

    İşyeri hekimi çalışanlara işyerindeki çalışma koşullarında karşılaşacakları risklerin sağlıkları üzerine etkileri başta olmak üzere mevzuatta belirtilmiş konular hakkında eğitimler verir. Bu eğitimlerin yine mevzuatta belirtilen saatlere göre planlanıp işverene sunulması, eğitimin organizasyonu için ilgili birimlerle iş birliğinin yapılması ve onayını aldıktan sonra eğitimin verilmesi işyeri hekimi tarafından yapılır.

    İşyerinde yapılması ön görülen ilkyardım ve acil müdahale organizasyonu yine işyeri hekimi tarafından planlanır. Bu kapsamda görevlendirilecek personellerin eğitimlerinin planlanarak mevzuatta belirtilen şekilde görevlendirmenin sağlanması işyeri hekiminin görevidir.

    İşyeri hekimi yöneticilere, bulunması halinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, iş sağlığı ve güvenliği, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin kullanımının zararları, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri konularında eğitim verir. Bu eğitimler belirli aralıkla tekrarlanarak eğitimin sürekliliğini sağlanır.

    Bilgilendirme

    Çalışanlar işyeri hekimi tarafından işyerindeki riskler, sağlık gözetimi, yapılan işe giriş ve periyodik muayeneler konusunda bilgilendirilir. Örneğin tozlu işlerde çalışanların hangi hastalıklara yakalanabileceği, bununla ilgili ne tür koruyucu tedbirlerin alınması gerektiği anlatılmalıdır. Çalışanlara yapılan muayeneleri neticesinde herhangi bir sağlık problemlerinin olup olmadığı da bildirilmelidir.

    Kayıt

    İşyeri hekimi yıl içinde yapmış olduğu iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarını ve sağlık gözetimi sonuçlarını  yıllık değerlendirme raporu olarak EK-3’teki örneğe uygun olarak hazırlar. Bu raporu iş güvenliği uzmanı ile birlikte hazırlar.

    İşyeri hekimini diğer bir önemli görevi ise Bakanlıkça belirlenecek iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren konularda ilgili bilgileri İSG KATİP sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe bildirmektir. Şu an (28.09.2017) aktif olmayan bu sistem yakın bir zamanda daha aktif kullanılarak işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili faaliyetlerin genel müdürlüğe raporlanmasını sağlayacak.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 28.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 28.09.2017

  • İşyeri Hekimin İlgili Birimlerle İşbirliği Görevleri

    İşyeri hekiminin diğer birimlerle iş birliği, işyeri hekiminin görevleri: ilgili birimlerle işbirliği görevi, İşyeri hekiminin iş güvenliği uzmanı ile iş birliği, işyeri hekiminin iş sağlığı ve güvenliği kurulu ile işbirliği, işyeri hekimi ve iş birliği

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işyerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili birimler, sorumlu kişilerle işbirliği içinde çalışmasıdır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Sağlık Gözetimi, Risk değerlendirmesi, İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt)

    İş Güvenliği Uzmanı ile

    Çalışma ortamının gözetimini yapar. Beraberce iş sağlığı ve güvenliği yönünden eksiklerin ve uygunsuzlukların tespit edilerek işverene bildirilmesini sağlar. İşyeri ortamında işçinin sağlığını tehdit eden unsurları tespit ederek gerekli önlemler konusunda iş güvenliği uzmanı ile işverene çözüm üretmek ve bu önerilerin takibini yapmak. İşyeri ortamında yapılması gereken ölçümleri iş güvenliği uzmanıyla beraber tespit edip, ölçüm sonuçlarını değerlendirir ve alınması gereken önlemler hakkında işvereni bilgilendirir.

    Gerek duyulan yerlerde kullanılmak amacıyla iş güvenliği uzmanıyla beraber “iş sağlığı ve güvenliği talimatları” ve “çalışma izin prosedürleri” hazırlanmasına yardımcı olur.

    İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili bir sonraki yılda gerçekleştirilecek faaliyetlerin yer aldığı yıllık çalışma planını iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlar.

     

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu ile

    İşyeri hekimi, iş sağlığı ve güvenliği kurulunun bir üyesidir. Bu kurulda işyerindeki İSG faaliyetleri ve tedbirleri konusunda tespit, görüş ve önerilerini sunar. İş sağlığı hususunda işverene rehberlik etmek üzere alınması gereken önlemler hakkında kurul üyelerine ve işverene bilgi verir. İş sağlığı faaliyetleri ve sağlık yönünden çalışması sakıncalı personel(ler) hakkında kurulu bilgilendirir. Çözüm önerisinde bulunur. Kurulda alınacak kararların sağlık açısından çalışanlar üzerinde etkileri hakkında görüş bildirir. Her türlü kurul kararlarına katılır. Kurul toplantı tutanağında hem fikir olmadığı maddelere şerh koyarak imzalayabilir.

    Ayrıca:

    • İşyerinde verilecek eğitimler için organizasyonu yapan birimle işbirliği yaparak eğitim ve bilgilendirme toplantıların zamanında ve düzenli bir şekilde yapılmasını sağlar.
    1. İş kazaları ve meslek hastalıklarının analizi,
    2. İş uygulamalarının iyileştirilmesine yönelik programlar
    3. Yeni teknoloji ve donanımın sağlık açısından değerlendirilmesi ve test edilmesi gibi mevcut uygulamaların iyileştirilmesine yönelik programların geliştirilmesi için yapılan çalışmalarına katılır.
    • İş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına yakalanan çalışanların rehabilitasyonu konusunda “sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye yetkili hastaneler” ile irtibat halinde olur.
    • Gerek işyerinin sunacağı gerek münferit olarak kendisi tarafından talebi halinde ulusal veya uluslararası iş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılır.
    • İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapar.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 28.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 28.09.2017

  • işyeri Hekiminin Risk Değerlendirme Görevi

    İşyeri hekiminin risk değerlendirmesi, işyeri hekiminin görevleri: RİSK DEĞERLENDİRMESİ, İşyeri hekimi ve Risk Değerlendirmesi, işyeri hekimi tarafından risk değerlendirmesinin yapılması, risk değerlendirmede işyeri hekiminin görevleri

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işyerine ait RİSK DEĞERLENDİRMESİNİ yapmaktır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Sağlık Gözetimi, İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt, İlgili birimlerle koordinasyon)

    İşyerindeki mevcut riskleri değerlendirmek ve bunu işverene sunmak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin en temel vazifesidir. İşyeri hekimi de iş güvenliği uzmanı (ve varsa diğer sağlık personeli) ile birlikte oluşturulacak bir ekiple işyerindeki riskleri değerlendirir. Bu risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunur ve riski sıfıra indirgemeye yönelik önlemlerin neticeye ulaşmasını takip eder.

    Örneğin ergonomi sadece iş güvenliğini ilgilendiren bir durum değildir. İşyeri hekimi olarak ergonomi adına yapılması gereken çalışmalarda yer almak, çalışan sağlık standardını arttıracak önerilerde bulunmak gerekir. Yine keza işyeri ortamının fiziksel risk etmenlerini değerlendirerek alınması gereken önlemler, yapılması gereken ölçümler ve işyerinin düzenlenmesi konusu işyeri hekimini de ilgilendirir.

    Özel Politika Gerektiren Grupların Göz Önünde Bulundurulması

    Gebe veya emziren kadınlar, 18 yaşından küçükler, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar, kronik hastalığı olanlar, yaşlılar, malul ve engelliler, alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi özel politika gerektiren grupların yakından takibi gerekir. Onları koruma altına almak, bilgilendirmek ve yapılacak risk değerlendirmesinde özel olarak dikkate almak gerekir.

    Özel takip gerektiren çalışanları işyeri hekimi takip eder, işe uygunlukları hakkında işverene bilgi verir. İşyeri hekimi uygun gördüğü takdirde bu grupta olan çalışanları daha sık muayeneye tabi tutar.

    işyeri hekimi & Risk Değerlendirmesi Önemi

    Geçmişden gelen bir anlayışla risk değerlendirmeleri iş güvenliği uzmanı tarafından hazırlanmaktadır. İş güvenliği uzmanı her ne kadar kapsamlı bir rapor hazırlamaya çalışsa da günümüzde iş sağlığı kısmıyla ilgili hususların daha ayrıntılı olarak yer alması gerekir. Bunun önemi şuradan kaynaklanmaktadır: Çalışana meslek hastalığı tanısı konulduğu zaman, hem hastane hem de SGK Müdürlüğü işyerinden risk değerlendirmesini ister ve kararını büyük oranda burada belirlenmiş olan riskler ve alınan önlemlerin yeterli olup olmadığına göre verirler. Her hangi bir soru işareti olması durumunda gerekirse iş yerine iş / SGK müfettişi göndererek, işin yapılış şekli ve risklerinin yeniden gözden geçirilerek değerlendirmesini ister. Atlanan bir risk müfettiş tarafından işyeri hekimi veya iş güvenkliği uzmanının kusuru olarak belirtilebilir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • Özel Politika Gerektiren Gruplar

    Özel politika gerektiren gruplar kimlerdir? Hangi çalışanlara özel takip gerekir? Özel politika uygulanması gereken çalışanlar. Kimler işyeri hekimi tarafından daha özel takip edilmeli. Özel takip gerektiren çalışan grupları.

    Özel takip gerektiren çalışanları işyeri hekimi takip eder, işe uygunlukları hakkında işverene bilgi verir. İşyeri hekimi uygun gördüğü takdirde bu grupta olan çalışanları daha sık muayeneye tabi tutar.

    Kronik Hastalık

    Kronik hastalıkların başlıcaları: Hipertansiyon, Diyabet, Hipotiroidi, Hipertiroidi, Anemi gibi sürekli ilaç kullanılması gereken durumlardır ve işyeri hekimi tarafından belirli periyotlarla takip edilmesi gerekmektedir. Bu periyotları işyeri hekimi belirler. Ya ilgili uzmana göndererek yazılı durum bildirir rapor ister veya sadece tetkik isteyerek hastalığı ve tedaviyi kendi takip eder. Bu hastalıklara ek olarak Ankisyete Bozukluğu ve Depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar ile Epilepsi, Parkinson, ALS gibi diğer nörolojik hastalıkları da eklemeliyiz.

    Gebelik ve Emzirme Durumu

    Mevzuat gereği çalışan gebeliğini öğrendiği andan itibaren işverene bildirmekle yükümlüdür. İşveren Gebe çalışanı izlem ve kontrol muayeneleri için işyeri hekimine gönderir. İşyeri hekimi gebe çalışanın belirli periyotlarla takibinden sorumludur.

    Malul ve Engelli Çalışan

    Yetkili Sağlık Kurulları tarafından %40 üzerinde “iş göremez” kararı verilmiş çalışanlar işyerlerinde “özürlü” kadrosunda çalıştırılabilir. Devlet özürlü çalışan sayısını teşvik etmek için işyerlerindeki çalışan sayısı oranında engelli çalışan çalıştırma şartı koymuştur. İşveren kendi çalışanları arasında bu kadroyu dolduramadığı takdirde dışarıdan bu kadrosunu doldurmakla yükümlü kılınmıştır. Rahatsızlığı engelli raporu almasını sağlayacak çalışanlar ile mevcut engeli bulanan çalışanın rapor için sevk edilmesi ve neticesinde uygun işe yerleştirilmesi gerekir.

    18 yaşından küçükler

    Temel eğitimini tamamlamış (ilköğretim) 14 yaşını bitirmiş 15 yaşını doldurmamış işçi çocuk işçi; 15 yaşını doldurmuş 18 yaşını tamamlamamış işçi ise genç işçi olarak işe alınarak çalıştırılabilir. Ancak 18 yaş altı işçi çalıştıran işyerlerinin dikkat etmesi gereken bazı özel hususlar vardır. 18 yaş altı işçilerin çalışma saatleri, çalıştırılabileceği işler, iş kanunundan doğan bazı hakları diğer sigortalı işçilerden farklı uygulamalara tabi tutulmaktadır.

    Meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı olanlar

    Meslek hastalığına yakalandığı tespit edilen ve yakalanmış olabileceği bildirilen çalışanların çalışma koşulları işyeri hekimi tarafından tekrar gözden geçirilerek yeni güncel bir risk değerlendirmesi yapılır. Çalışma ortam ve şartları bu çalışanların çalışmasına uygun hale getirilmeye çalışılır. Getirilemediği durumda bölüm veya iş değişikliği önerilebilir.

    Yaşlılar

    Yaşlı işçi için bir yaş sınırı belirlenmemiştir. Ancak belli bir yaş sonrası çalışma şartlarının normal bireylerle aynı şartlarda uygulanamayacağı aşikardır. Bu noktada işyerinizde bir yaş sınırı belirleyerek (bu genelde 45 – 50 yaş üstü olabilir) bu yaş üzerinde olan çalışanların çalışma koşullarını ve maruz kalacakları tehlikeleri değerlendirip alınması gereken önlemlerle yapılması gereken özel tetkik ve muayenelerin belirlenerek işverene bildirilmesi uygun olacaktır.

    Alkol, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanlar

    Ne yazık ki günümüzde özellikle genç yaştaki insanlarımızda artarak gözlemlenen bağımlılık hastalıklarında da uyanık olmalıyız. Zaten işe giriş ve periyodik muayenelerde alkol ve sigara bağımlılığını sorguluyoruz ancak uyuşturucu ile ilgili sorgulamanın da gözden kaçırılmaması gerektiğini unutmamalıyız.

    Birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar

    Sık iş kazası geçiren çalışanlar da işyeri hekimi tarafından daha sık aralıklarla kontrol muayenelerine tabi tutulabilir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekiminin Sağlık Gözetimi

    İşyeri hekiminin sağlık gözetimi görevi, işyeri hekiminin görevleri: SAĞLIK GÖZETİMİ, İşyeri hekimi ve SAğlık Gözetimi, işyeri hekimi tarafından yapılan sağlık gözetimi, sağlık gözetim hizmeti

    İşyeri hekiminin görevlerinden birisi de işverene SAĞLIK GÖZETİMİ yapmaktır. (Diğer Görevleri: Rehberlik, Risk değerlendirmesi, İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt, İlgili birimlerle koordinasyon)

    İşyeri Hekiminin Yapması Gereken Muayeneler

    Sağlık gözetimi kapsamında işyeri hekimine “çalışanlara yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi yapmak” görev olarak tanımlanmıştır. Bu muayeneler öncesinde yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak yine işyeri hekimi tarafından yapılmalıdır. Çalışanların muayeneleri ile gerekli tetkiklerin sonuçları işyeri hekimi tarafından EK-2’de verilen örneğe uygun olarak düzenler ve işyerinde muhafaza eder.

    Özetleyecek olursak: işyeri hekimi işe yeni gireceklere işe giriş muayenesi, mevcutta çalışanlara periyodik muayene yapar. Muayene öncesinde çalışanları bilgilendirir ve onamlarını alır. Tetkik isteyebilir. Muayene neticesini ve tetkikleri (hangi tetkiklerin yapıldığı mı yoksa tetkik sonuçları mı? bu durum açık değil!) EK-2 muayene formuna işler. EK-2’de verilen muayene formu örnektir. Yapılan işe ve ihtiyaca göre form üzerinde düzenleme yapılarak kullanılabileceği sonucu çıkıyor.  Ama bazı müfettişler bu formatı bozmadan işlenmiş evrak istiyorlar(mış). 

    İşe giriş ve periyodik muayene dışında bir de çalışanların sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri halinde işe dönüş muayenesi yapılması gerekiyor. Muayene neticesinde eski görevinde çalışması sakıncalı bulunanlara mevcut sağlık durumlarına uygun bir görev verilmesi tavsiye ediliyorsa bunu işverene yazılı olarak bildirerek onayına sunmak gerekir. Takdir işverenindir.

    Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi çalışanların normal olarak muayeneleri yapılır. Eğer gerekiyorsa uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli rapor işyeri hekimi tarafından düzenlenir. (İşyeri hekimi olarak karar verilemeyen bazı spesifik rahatsızlıklar için yapılması gerekenler)

    Ayrıca meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak gerekir. Çalışanlarınızdan herhangi biri meslek hastalığına yakalanmış olabileceği ile ilgili bir ön rapor getirdiyse hemen aynı ortamda çalışan diğer kişilerde de aynı rahatsızlık olup olmadığını ortaya koyacak muayene işlemini başlatmalısınız. Rapor edilen hastalığın bulaşıcı / biyolojik bir etken olmasına gerek yok. Örneğin benzen maruziyeti tespit edilen bir boyacının çalıştığı boyahanede çalışan diğer kişilerin de bir an önce aynı taramadan geçmesi gerekiyor. (Kimyasal Maruziyetin Tespiti)

    Sağlık gözetiminin gece postalarında çalışanlar da dikkate alınmak üzere yapılması ayrıca vurgulanmıştır.

    Muayene Sıklıkları

    • Az tehlikeli sınıftaki işlerde en geç beş yılda bir,
    • Tehlikeli sınıftaki işlerde en geç üç yılda bir,
    • Çok tehlikeli sınıftaki işlerde en geç yılda bir,
    • Özel politika gerektiren grupta yer alanlardan çocuk, genç ve gebe çalışanlar için en geç altı ayda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır.

    Ancak çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli olarak göz önünde bulundurularak ve işyerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda işyeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılarak, muayene sıklığı arttırılabilir.

    Sağlık sorunları nedeniyle işe devamsızlık durumları ile işyerinde olabilecek sağlık tehlikeleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını tespit etmelidir.

    Gerektiğinde çalışma ortamı ile ilgili ölçümler yapılmasını planlayarak işverenin onayına sunar. Alınan sonuçların çalışanların sağlığı yönünden değerlendirmesini yapar.

    Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için;

    1. Yayılmayı önleme ve bağışıklama çalışmaları yapar.
    2. Gerekli hijyen eğitimlerini verir.
    3. Uygun gördüğü ek muayene ve tetkiklerinin yapılmasını sağlar.

    Diğer Sağlık Gözetim Görevleri:

    • İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydeder,
    • İş güvenliği uzmanı ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapar,
    • Tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yapar, gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlar
    • Yıllık çalışma planını hazırlar ve işverenin onayına sunar,
    • İş sağlığı ile ilgili belirlenen uygulamaların takibini yapar,
    • Yıllık değerlendirme raporunu hazırlar.

    Alt işveren çalışanları – Taşeron firma için Sağlık Gözetimi

    Bir başka işverenden iş görmek için işyerine geçici olarak gönderilen çalışanlar ile alt işveren çalışanlarının yapacakları işe uygun olduğunu gösteren sağlık raporlarının süresinin dolup dolmadığını kontrol etmek gerekir. (İşyeri hekimi alt işveren veya taşeron firma çalışanlarını muayene etmez, işe giriş ve periyodik muayene için evrak dolduramaz. Alt işveren/Taşeron Sağlık Gözetimi için bu yazımıza göz atınız.)

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • Alt işveren çalışanları için Sağlık Gözetimi

    İşyeri hekiminin taşeron çalışanlar için sorumluluğu nedir? Taşeron çalışanı muayene eder mi? Alt işveren çalışanının sağlık muayenesini kim yapar? Alt işverenin işe giriş ve periyodik muayenesi nasıl yapılır?

    İşyeri hekimi kendi çalıştığı işyerinde bulunan taşeron/alt işveren çalışanların işe giriş ve muayenelerinden sorumlu değildir! Alt işveren ve taşeronların muayenesini yapamaz. İşyeri hekimi sadece İSG – KATİP üzerinden ataması yapıldığı (üzerine kayıtlı SGK numaralı) işyerlerinin muayenelerini yapar. Alt işveren ve taşeronların sağlık muayene kayıtlarını kontrol etmekle yükümlüdür.

    İşyeri hekimi  işyerine geçici olarak gönderilen çalışanların ve/veya alt işverenin (taşeronlar dahil) çalışanlarının sağlık raporlarının süresinin dolup dolmadığını kontrol etmelilerdir.

    Burada iş yeri hekiminin kontrol etmesi gerekenler:

    • Çalışan için “işe uygunluk belgesi (işe giriş belgesi, periyodik muayene belgesi)” hazırlanmış mı?

     

    • Bu belge güncel mi? Hizmeti sunan firmanın NACE koduna ait tehlike sınıfına göre geçerliliği devam ediyor mu? (Örneğin sizin firmanız az tehlikeli olduğu halde hizmet vermeye gelen firma çok tehlikeli sınıfsa ve son muayene tarihi 1 yılı aşmışsa bu belge kabul edilmez. Yeni tarihli muayene belgesiyle gelmeli. Eğer sizin firmanız çok tehlikeli ise ama hizmet verecek olan firma tehlikeli ise, çalışanın muayene tarihi 1 yılı geçmiş ama 3ncü yılını doldurmamışsa kabul etmeniz uygun olur. Bazı firmalar bu durumu riske etmemek için kendi tehlike sınıfına göre muayene talep etmektedirler ki bu mevzuatla çakışmaktadır.)

     

    • Misafir çalışanın yapacağı işe uygun olduğu not düşülmüş mü? (Örneğin; “Ahmet KATAR, kaynak işinde çalışmaya bedenen ve ruhen çalışmasında sakınca yoktur.”, “Selim MADİN, satış işinde bedenen ve ruhen çalışmasında sakınca yoktur.”… vb.)

    Bu yükümlülüğü yerine getirmek için ilgili firmanın işyeri hekiminden yazılı olarak EK-2 muayene formu belgeleri istenebilir. Bu durumda EK-2ler sadece sizin göreceğiniz şekilde tedbir alınarak iletilmelidir. Sizden başkasının görmesi kişisel bilgilerin gizliliğini ihlal eder. Bu suçtur.

    Kişisel Verilerin Gizliliğine Dikkat

    Kişisel bilgilerin korunması için taşeron firmanın işyeri hekimi tarafından işyerinizdeki mevcut çalışanların yaptıkları işe sağlık yönünden uygun olduklarını ve işe giriş raporlarının tarih ve protokol numaralarının olduğunu beyan eden ıslak imzalı bir yazı göndermesi yeterli olmalıdır. Ya da her bir işçi için yine ıslak imzalı olmak kaydıyla işyeri hekiminin kanaatini bildiren muayene tarih ve protokolünü gösteren belgelerin temini yeterli olacaktır.

    Kişisel bilgilerin gizliliği ilkesi nedeniyle çalışanın her türlü bilgisinin yer aldığı (sadece işyeri hekimlerinin görmesi gereken) bir belgenin veya fotokopisinin herkesçe ulaşılabilir, görülebilir şekilde gezdirilmemesi için bu konuda hassasiyet gösterilmesi uygun olacaktır.

    Eğer taşeron firma sizseniz her bir çalışan için bu muayene sonuç formunu ilgili kişiye (hekim veya insan kaynakları fark etmez.) iletmeniz yeterli olmalıdır. Sorun çıkarakn firmalarla birebir konuşarak ikna yoluna gidilmelidir.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017

  • İşyeri Hekiminin Kararsız Kaldığı Durumlar

    İşyeri hekimi çalışanı yapacağı işe uygun olup olmadıklarını değerlendirmek üzere muayene eder. İşyeri risk değerlendirmesine göre çalışanın maruz kalmış olabileceğini düşündüğü etkenleri belirlemek üzere ek tahlil ve tetkikler veya ilgili uzmana yönlendirerek ek muayene talebinde bulunabilir. Neticede çıkan sonuca ve kendi muayene neticesine göre çalışanın yapacağı işe uygun olup olmadığına karar verir.

    Uygun gördükleri hakkında EK-2 örneğine göre muayene formunu doldurur ve işbaşı yapabileceği kanaatini yazılı veya sözlü olarak işverene (İnsan Kaynakları da olabilir.) bildirir.

    Ancak işyeri hekimi olarak karar verilemeyen bazı spesifik rahatsızlıklarla karşılaşılabilir. Bu durumda işyeri hekimi çalışanda mevcut rahatsızlığı tam olarak tespit edip derecesini belirlemek üzere ilgili uzman görüşü talep etmelidir.

    Hastanın Sevki

    İşyeri hekimine çalışanın işe uygunluğunu ortaya koyması için kılavuzluk edecek bu görüş için 3ncü basamak bir sağlık kurumuna veya Meslek Hastalıkları Hastanesine yönlendirilmesi uygun olur. Bu sağlık teşkilleri tarafından oluşturulan Sağlık Kurulu ile çalışanın durumunun (özrünün) ortaya konarak kayıt altına alınması işyeri için oldukça faydalı olur.  İşyeri hekiminin talebi üzerine işveren işyerine ait antetli bir kağıda “istihdam” amaçlı sağlık kurul raporu istediğini yazılı olarak ilgili sağlık kuruluşuna bildirebilir. Hastane gerekli inceleme ve tetkikler neticesinde çalışan hakkında “istihdam” amacıyla bir sağlık kurul raporu hazırlayarak durumu ortaya koyar. Neticeye göre işyeri hekimi değerlendirip işverene çalışan durumunu bildirir.

    Eğer çalışana ait daha öncesinde böyle bir rapor varsa raporun geçerlilik süresi değerlendirilerek işleme konabilir. Geçerlilik süresi dolmuş raporlar dikkate alınmaz. Gerekli görüldüğü halde yine istihdam amaçlı hastaneye sevki yapılarak raporun yenilenmesi uygun olur.

    Bazı durumlarda geçerlilik süresi dolmamış bile olsa işyeri hekimi tarafından raporda ayrıca belirtilmesi gereken eksik bir husus tespit edilmişse veya ucu açık bir karar verildiği için çalışanın durumu çalışma şartlarına uydurulamıyorsa, işyeri hekimi raporu yeniletme talebinde bulunmalı ve durumu işverene bildirmelidir. Yeni rapor temin edilene kadar geçecek sürede çalışan işyeri hekiminin uygun gördüğü şekilde çalıştırılmalıdır. İşyerinin ileriye dönük çıkarları için çalışanı bu süre zarfında işyeri hekiminin uygun gördüğü şekilde ve şartlarda çalıştırması daha uygun olacaktır.

    Tek Hekim Raporu

    Çalışan mevcut rahatsızlığının durumunu ve iş görüp göremeyeceğini müracaat ettiği uzman hekimden de alabilir. Tek bir uzman hekim tarafından çalışı çalışamayacağı veya hangi şartlarla çalışabileceği belirten bir sevk sonuç yazısı veya tek hekim imzalı raporla gelen çalışanın; işbaşı yapıp yapamayacağı, yaparsa hangi işte ve nasıl çalışacağı, işyerinde daha farklı bir bölümde hangi şartlarda çalışacağı kararı tamamen ve hukuken işyeri hekimine kalıyor. İşyeri hekimi çalışanı sağlık yönünden değerlendirip nihayi kararı vermekle yükümlüdür. Çalışanın mevcut rahatsızlığı ve çalışma şartları sevk edilen hekim tarafından belirtilmiş olsa bile son kararı işyeri hekimi mevcut durumu (hastanın muayenesi, ilgili uzman hekim görüşü ve işyeri çalışma şartlarını) değerlendirerek verir ve işverene yazılı olarak (EK-2 muayene formunu doldurarak, İSG kurulunda, Tespit Öneri Defterinde) bildirir. Son karar işverenindir. İşyeri hekimi “uygun değil” dese bile işveren (EK-2  muayene formu örneğinde çalıştırılması uygun değildir gibi bir ibare olsa bile) işçiyi çalıştırmaya devam edebilir.

    Son Karar

    Mevzuat şu haliyle işyeri hekimine vebali büyük bir yük bindirmektedir. Hekim tek başına bir çalışanın çalışıp çalışmaması yönünde karar vermesini beklemektedir. Çalışanın mevcut sağlık durumu ile kendi vicdanı arasına sıkıştırılan hekim kimi zaman oldukça cesur kararlar vererek mesleğini riske atmak durumunda bırakılıyor. Diğer taraftan riski göğüslemek istemeyen ve işini gereği gibi yapmaya çalışan bir çok hekim de ne yazık ki iş hayatının sevilmeyen insanları oluyorlar. Bu noktada denge kurmak oldukça zor. Çünkü sağlık göreceli ve istismara açık bir kavram. Bizler işyeri hekimi olarak önce işyerimizin çıkarlarını korumayı hedef almalıyız. Bunun için de uzun vadede işyerini zora sokmayacak kararlara onay vermeliyiz. İşyeri hekimi durumu ortaya koyar, fikrini beyan eder. Her zaman için son karar işverene bırakılmalıdır.

    Dr. Fatih Hakan ÇAM
    İşyeri Hekimi

    Yayım Tarihi: 27.09.2017
    Güncelleme Tarihi: 30.09.2017