İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Blog

  • Çok Tehlikeli işlerde Muayene

    Çok tehlikeli işlerde muayene, çalışanların işe giriş ve iş süreçlerinde uygun işin verilmiş olması açısından önemlidir!

    Çok tehlikeli işler, iş sağlığı ve güvenliği açısından en yüksek risk grubunu oluşturur. Türkiye’de bu işler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle sıkı şekilde düzenlenmiş olup, işyeri hekimleri için özel hassasiyet gerektiren alanlardır. Bu yazıda, çok tehlikeli işlerin neden önemli olduğunu ve işe giriş muayenelerinde dikkat edilmesi gereken kritik noktaları detaylarıyla ele alacağız.

    Çok Tehlikeli İşlerin Önemi

    Çok tehlikeli işler; genellikle ağır fiziksel riskler, kimyasal maruziyetler, yüksek iş kazası riski, patlayıcı veya toksik ortamlar içeren iş alanlarıdır. Türkiye’de işyerleri, işyerindeki faaliyetlere göre “Az tehlikeli”, “Tehlikeli” ve “Çok tehlikeli” olarak sınıflandırılır. Çok tehlikeli işler, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda ve “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği”nde açıkça tanımlanmıştır.

    Çok tehlikeli işlerde iş kazaları ve meslek hastalıkları daha sık ve daha ağır seyredebilir. Bu nedenle, iş sağlığı hizmetleri ve koruyucu hekimlik uygulamalarının etkinliği, bu iş kollarında hayati önem taşır. İşverenlerin, işyeri hekimlerinin ve çalışanların ortak çabası ile risklerin minimize edilmesi gerekir.

    Çok Tehlikeli işlerde Muayene – Dikkat Edilmesi Gereken Özel Hususlar

    Çok tehlikeli işlerde çalışacak personelin işe başlamadan önce yapılacak işe giriş muayenesi, hem çalışanın sağlığının korunması hem de işyerindeki risklerin yönetimi açısından kritik bir adımdır.

    1. Risk Değerlendirmesine Uygun Muayene

    • İşe giriş muayenesi mutlaka işyerinde var olan spesifik riskler dikkate alınarak yapılmalıdır.
    • Örneğin, kimyasal maruziyet riski varsa solunum fonksiyon testleri, gürültü riski varsa işitme testleri uygulanmalıdır.
    • Fiziksel zorluklar varsa kas-iskelet sistemi muayenesi ve gerekli tetkikler yapılmalıdır.

    2. Sağlık Geçmişi ve Meslek Hastalıkları Hikayesi

    • Çalışanın geçmişte maruz kaldığı mesleki riskler, geçirdiği hastalıklar, kronik rahatsızlıklar dikkatlice sorgulanmalıdır.
    • Özellikle solunum, deri, işitme ve kas-iskelet sistemi hastalıkları için ayrıntılı anamnez alınmalıdır.

    3. Psikososyal ve Nörolojik Değerlendirme

    • Çok tehlikeli işlerde, çalışanların dikkat, refleks ve psikolojik durumları da önemlidir.
    • Stres, dikkat dağınıklığı veya psikiyatrik hastalıklar, iş kazası riskini artırabilir. Bu nedenle işe giriş muayenesinde psikososyal değerlendirme yapılması önerilir.

    4. Mevzuata Uygun Tetkik ve Raporlama

    • İşe giriş muayenesinde istenen tahlil, görüntüleme ve fonksiyon testleri eksiksiz yapılmalıdır.
    • Muayene sonuçları ve raporlar yasal süreler içinde işveren ve çalışan ile paylaşılmalı, işyeri sağlık kayıtlarına uygun şekilde işlenmelidir.

    5. Sürekli Eğitim ve Takip

    • İşe giriş muayenesinde tespit edilen riskler doğrultusunda, çalışanlara kişisel koruyucu donanımların kullanımı ve iş sağlığına dair eğitimler verilmelidir.
    • Ayrıca, belirli periyotlarda periyodik muayenelerle sağlık takibi yapılmalıdır.

    [box type=”note” align=”” class=”” width=””]

    Çok tehlikeli işlerde muayene esnasında istenmesi gereken tetkikler:

    • Tam Kan
    • Biyokimyasal: ALT, AST, Üre, Kreatinin, Açlık Şekeri
    • Tam idrar tetkiki
    • Akciğer Grafisi (Tozlu Ortamda ILO Okuyuculu)
    • Solunum Fonksiyon Testi
    • Odyometri
    • EKG
    • Kan grubunun öğrenilmesi gerekir.
    • Çok tehlikeli yerlerde çalışanlar için tetanoz proflaksisi uygulanması gerekir.[/box]

  • Risklerden korunma, 6331/5

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 5: Risklerden korunma ilkeleri

    (Bu sayfa 28.03.2016 tarihinde güncellenmiştir.)

    İşveren yükümlülüklerini yerine getirirken aşağıdaki ilkeleri göz önünde bulundurmalıdır:

    a) Risklerden kaçınır.

    b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

    c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.

    ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

    d) Teknik gelişmelere uyum sağlar.

    e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirir.

    f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirir.

    g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

    ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

  • Tahliye, 6331/12

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 12: Tahliye

    (Bu sayfa 28.03.2016 tarihinde güncellenmiştir.)

    Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren;

    a) Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir.

    b) Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez.

    İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.

  • İşyeri Hekimi OSGB Görüşmesinde Konuşulması Gerekenler

    isyerihekimi12013 yılında yapılan düzenlemeyle beraber firmalar işyeri hekimliği hizmetini daha çok OSGB’ler üzerinden almaya başlamışlardır. Düzenleme firmaların işyeri hekimiyle direk anlaşmasına engel olmasa da OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri) şirketlerinden “hizmet alımı” yapılması mali anlamda şirketler için daha cazip hale getirmiştir. İşyeri hekiminin şirketlerle OSGB aracılığı ile anlaşması, işyeri hekimleri açısından hem avantaj hem de dezavantaj şartlar oluşturmuştur. Bu yazımda işyeri hekimi ile OSGB arasında yapılacak bir görüşmede dikkat edilmesi gereken konuları sıralamaya çalışacağım.

  • Sağlık Gözetim Rehberi (pdf)

    İSGİP – Çalışma Yaşamında Sağlık Gözetim Rehberi

    Bu rehber, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen İSGİP (Türkiye`de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi – TR0702.20-01/001) kapsamında hazırlanmıştır.sağlık gözetim rehberi

    Aşağıda ismi geçen teknik uzmanlar İSGİP kapsamında bu rehberin hazırlanmasına katkıda bulunmuşlardır: [tie_list type=”starlist”]

    • Dr. Kadir Atlı, Uzun Dönemli Uzmanı
    • Dr. Brigitte Froneberg, Kilit Uzman
    • Dr. Linda Matisane, Kısa Dönemli Uzman
    • Doç. Dr. Ali Naci Yıldız, Uzun Dönemli Uzman
    • Dr. Cebrail Şimşek, Uzun Dönemli Uzman
    • Dilek Demirkol, Dil Asistanı
    • Saliha Rodoplu, Dil Asistanı

    Bu yayına sağladıkları destek, değerli yorum ve düzeltmeleri için, başta İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü ve aynı zamanda Kıdemli Program Yöneticisi Sayın Kasım ÖZER olmak üzere aşağıda yer alan Proje Koordinasyon Birimi üyelerine teşekkürlerimizi sunarız:[/tie_list][tie_list type=”checklist”]

    • Sayın Nefise Burcu Ünal, İSG Uzmanı
    • Sayın Ali Rıza Ergun, İSG Uzmanı
    • Sayın M. Furkan Kahraman, İSG Uzman Yard.
    • Sayın Nuri Vidinli, Tabip
    • Sayın Emine Kaplan, Tabip

    Bu yayın Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle hazırlanmıştır. Yayının içeriğinden yalnız Danışman firma sorumlu olup hiçbir şekilde Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır.[/tie_list]

    [button style=”btn-primary btn-lg” icon=”glyphicon glyphicon-eye-open” align=”left” iconcolor=”#24e5be” type=”link” target=”true” title=”Kitabı Görüntüle” link=”Sağlık Gözetimi” linkrel=””]

    İçindekiler

    GİRİŞ …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 9
    I. GENEL BİLGİLER ……………………………………………………………………………………………………………………………. 11
    Temel İş Sağlığı Hizmetleri ………………………………………………………………………………………………………….. 13
    İş Sağlığı Gözetimi Kavramı …………………………………………………………………………………………………………. 13
    Mevzuatımızda Sağlık Gözetimi …………………………………………………………………………………………………… 14
    İşyerini tanıma, Çalışma Ortamında İşyeri Durum Saptaması ve Risk Değerlendirmesi …………………. 15
    Sağlık Gözetiminde İşverenin Hakları ve Yükümlülükleri ………………………………………………………………. 17
    Sağlık Gözetiminde Çalışanların Hakları ve Yükümlülükleri …………………………………………………………… 18
    Sağlık Gözetiminde Sağlık Biriminin Yükümlülükleri ……………………………………………………………………… 18
    II. Çalışma Ortamı Gözetimi ………………………………………………………………………………………………………….. 19
    Malzeme Güvenlik Bilgi Formları ………………………………………………………………………………………………….. 20
    İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu ………………………………………………………………………………………………………. 22
    İşyeri Sağlık Birimleri ve İnsan Gücü …………………………………………………………………………………………….. 26
    İşyeri Sağlık Birimi, İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi, Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri ……………………… 27
    İşyeri Sağlık Birimi ve İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) ……………………………………………………….. 27
    Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi ……………………………………………………………………………………………………. 29
    Toplum Sağlığı Merkezleri-Çalışanların Sağlığı Birimi (TSM-ÇSB) ………………………………………………… 31
    İSGB, OSGB ve TSM Çalışanların Sağlığı Birimlerinin İnsan Gücü ……………………………………………….. 31
    İşyeri Hekimi ………………………………………………………………………………………………………………………………… 31
    Diğer Sağlık Personeli …………………………………………………………………………………………………………………. 33
    İş Güvenliği Uzmanı …………………………………………………………………………………………………………………….. 35
    Sağlık Gözetiminde Kişisel Koruyucu Donanım Seçimi …………………………………………………………………. 36
    Baretler ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 36
    İş Güvenliği Ayakkabısı………………………………………………………………………………………………………………… 36
    Koruyucu Gözlükler veya Yüz Koruyucu Siperler ………………………………………………………………………….. 37
    Koruyucu Eldiven ………………………………………………………………………………………………………………………… 37
    Koruyucu Giysi…………………………………………………………………………………………………………………………….. 37
    Kulak Koruyucu Donanımlar ………………………………………………………………………………………………………… 37
    Solunumu Koruma ………………………………………………………………………………………………………………………. 37
    Düşmeye Karşı Kişisel Koruyucu Donanımlar ………………………………………………………………………………. 37
    III. İşe Giriş Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………………….. 41
    III.1. Genel İşe Giriş Muayenesi ……………………………………………………………………………………… 42
    III.2. Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ……………………………………………………………………………… 50
    III.2.1 Gürültülü Ortamlarda Çalışanlarda Sağlık Gözetimi …………………………………………….. 51
    Odyogram Öncesi (için) Gürültü Etkilenimi ve Tıbbi Bilgilere Yönelik Anamnez …….. 53
    İşitmenin Korunması (Gürültü Kontrol) Programı …………………………………………………. 55
    III.2.2 Tozlu Ortamlarda Çalışanların Sağlık Gözetimi …………………………………………………… 57
    Pnömokonyoz İzleme Birimine Gönderilecek Bilgi ve Belgeler …………………………….. 58
    III.2.3. Titreşimli İşlerde Çalışanlarda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………. 64
    III.2.4. Kimyasal Maddelerle Çalışanlarda Sağlık Gözetimi …………………………………………….. 66
    III.2.5. Biyolojik Risk Etkenlerinden Etkilenme Olasılığı Olan Çalışmalarda Sağlık Gözetimi ……. 69
    III.2.6. Biyolojik İzlem …………………………………………………………………………………………………………….. 72
    III.3.1. Maden İş Kolunda Sağlık Gözetimi ………………………………………………………………………………… 75
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı …………………………………………………………………………………………. 75
    Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları………………………………………………………………………………….. 78
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Sendromu …………………………………………………………. 78
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………… 80
    Bel Rahatsızlıkları …………………………………………………………………………………………………………. 81
    Epikondilit ……………………………………………………………………………………………………………………… 85
    Bursit …………………………………………………………………………………………………………………………….. 86
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………….. 86
    Asbeste Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ……………………………………………………………………… 89
    Mesleki Astım ………………………………………………………………………………………………………………. 91
    Mesleki Deri Hastalıkları ……………………………………………………………………………………………….. 92
    Sıcak Stresi …………………………………………………………………………………………………………………… 95
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………… 95
    Biyolojik Risk Etkenleri …………………………………………………………………………………………………… 97
    Tetanos ………………………………………………………………………………………………………………………… 97
    Leptospiroz (Weil Hastalığı) …………………………………………………………………………………………… 97
    Mantar Enfeksiyonları ……………………………………………………………………………………………………. 98
    Madenci Nistagmusu …………………………………………………………………………………………………….. 98
    Psikososyal Sorunlar …………………………………………………………………………………………………….. 99
    Maden İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ……………………………………………………….. 100
    III. 3.2 İnşaat İş Kolunda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………. 101
    Kimyasal Zararlar ………………………………………………………………………………………………………… 102
    Fiziksel Zararlar …………………………………………………………………………………………………………… 103
    Biyolojik Zararlar ………………………………………………………………………………………………………….. 103
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı ………………………………………………………………………………………… 105
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Hastalığı ………………………………………………………….. 106
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………. 108
    Bel Rahatsızlıkları ………………………………………………………………………………………………………… 109
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………… 111
    Asbeste Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ……………………………………………………………………. 112
    Kimyasallara Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları …………………………………………………………….. 115
    Mesleki Deri Hastalıkları ………………………………………………………………………………………………. 117
    Mesleki Astım …………………………………………………………………………………………………………….. 118
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………. 120
    Tetanos ………………………………………………………………………………………………………………………. 120
    İnşaat İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler …………………………………………………………. 121
    III. 3.3 Metal İşkolunda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………… 123
    Metal İşleri …………………………………………………………………………………………………………………… 123
    Eritme ve Arıtma ………………………………………………………………………………………………………….. 123
    Dökümcülük ……………………………………………………………………………………………………………….. 124
    Dövme ve Presleme ……………………………………………………………………………………………………. 124
    Haddehaneler ……………………………………………………………………………………………………………… 125
    Kaynakçılık ve Sıcak Kesme ……………………………………………………………………………………….. 126
    Tornalar ………………………………………………………………………………………………………………………. 128
    Zımparalama ve Parlatma ……………………………………………………………………………………………. 129
    Sanayi Yağları, Metal İşleme Sıvıları, Soğutma Sıvıları …………………………………………………. 129
    Metallerin Yüzey İşlemleri ……………………………………………………………………………………………. 130
    Metal Yeniden Kazanma ……………………………………………………………………………………………… 130
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı ………………………………………………………………………………………… 131
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Hastalığı ………………………………………………………….. 133
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………. 134
    Bel Rahatsızlıkları ………………………………………………………………………………………………………… 135
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………… 136
    Kimyasallara Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları …………………………………………………………….. 138
    Mesleki Deri Hastalıkları ………………………………………………………………………………………………. 140
    Mesleki Astım …………………………………………………………………………………………………………….. 142
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………. 143
    Fotoelektriğe Bağlı Gelişen Keratokonjonktivit ………………………………………………………………. 144
    Metal İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ………………………………………………………….. 145
    IV. Erken Kontrol ve İşe Dönüş Muayenesi ………………………………………………………………………………….. 147
    IV.1. İş Kazaları ………………………………………………………………………………………………………………………….. 148
    IV.2. Meslek Hastalıkları …………………………………………………………………………………………………………….. 150
    V. Aralıklı Kontrol Muayenesi (Periyodik Muayene) ……………………………………………………………………. 153
    VI. İşten Ayrılma ve Geç Muayene ………………………………………………………………………………………………… 155
    VII. Erken Tanı ………………………………………………………………………………………………………………………………… 157
    VIII. Yer-İş Değişikliği, Mesleki Rehabilitasyon ………………………………………………………………………………. 159
    IX. Özelliği Olan Muayeneler …………………………………………………………………………………………………………. 161
    IX. 1. Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışacakların İşe Giriş ve Periyodik Muayenesi ………………………. 161
    IX. 2. Portör Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………… 161
    IX. 3. Sürücü Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………. 163
    IX. 4. İş Makinesi Operatörü Muayenesi ………………………………………………………………………………… 174
    IX. 5. Yüksekte Çalışanların Muayenesi ………………………………………………………………………………… 175
    IX. 6. Yeraltı Çalışanlarının Muayenesi ………………………………………………………………………………….. 176
    IX. 7. Gece Çalışması Yapacakların Sağlık Muayenesi …………………………………………………………. 176
    IX. 8. Sağlık Koşulları Bakımından Günde En Çok 7,5 Saat ve Daha Az Çalışması
    Gerekenler ………………………………………………………………………………………………………………….. 178
    X. Çalışanların Sağlık ve Güvenlik Eğitimleri ………………………………………………………………………………. 181
    XI. Çalışma Yaşamında Hassas Gruplar ………………………………………………………………………………………. 185
    XI.1. Çalışma Yaşamında Kadınlar …………………………………………………………………………………………….. 185
    XI.2. Çalışma Yaşamında Çocuk ve Genç Çalışanlar (Çırak ve Kalfalar) …………………………………….. 188
    XI.3. Çalışma Yaşamında Engelliler (Sakat İşçiler) ……………………………………………………………………… 189
    XI.4. Çalışma Yaşamında Yaşlılar (Yaşlı Çalışanlar) …………………………………………………………………… 190
    XI.5. Çalışma Yaşamında Kronik Hastalığı Olanlar ……………………………………………………………………… 191
    XI.6. Çalışma Yaşamında Gezici, Geçici, Göçer ve Göçmen İşçiler …………………………………………….. 192
    XI.7. Alt İşveren İşçileri (Taşeron çalışanları) ……………………………………………………………………………….. 193
    XII. İşyerinde Sağlığı Geliştirme Çalışmaları …………………………………………………………………………………. 195
    XII. 1. Sigarasız İşyerleri ……………………………………………………………………………………………………………. 195
    XII. 2. Obezite ile Mücadele ve Sağlıklı Yaşam İçin Spor ……………………………………………………………. 197
    XIII. İşyeri Hekimliğinde Kayıt Sistemi ……………………………………………………………………………………………. 199
    İşyeri Hekimi Sözleşmesi ……………………………………………………………………………………………………………. 199
    İşe Giriş Muayene Formu …………………………………………………………………………………………………………… 200
    Basamak Sağlık Kuruluşlarına Sevk Formu ……………………………………………………………………………….. 203
    İş Sağlığı ve Güvenliği Kurul Karar Defteri …………………………………………………………………………………… 205
    Onaylı Defter ……………………………………………………………………………………………………………………………… 205
    Protokol Kayıt Defteri …………………………………………………………………………………………………………………. 205
    Laboratuvar Kayıt Defteri ……………………………………………………………………………………………………………. 205
    İş Göremezlik Belgesi ………………………………………………………………………………………………………………… 205
    İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ……………………………………………………………………………… 208
    Pnömokonyoz İzleme Birimine Gönderilecek Bilgi ve Belgeler …………………………………………………….. 209
    Pnömokonyoz Değerlendirme İşçi Gözlem Formu ……………………………………………………………………… 210
    Gebe İşçilerin Sağlığını İzleme Formu ………………………………………………………………………………………… 211
    Sağlık Muayene Kâğıdı ……………………………………………………………………………………………………………… 211
    Aşı Kartı …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 212
    Bildirimi Zorunlu Hastalıklar Fişi ………………………………………………………………………………………………….. 212
    Bildirimi Zorunlu Hastalıklar ……………………………………………………………………………………………………….. 213
    Zehirlenme Bildirimi ……………………………………………………………………………………………………………………. 214
    Zehirlenme Vaka Bildirim Formu ………………………………………………………………………………………………… 215
    Zehirlenme Nedenleri…………………………………………………………………………………………………………………. 217
    Antidot Listesi …………………………………………………………………………………………………………………………….. 219
    İşyeri Sağlık Birimi Yıllık Çalışma Planı Takvimi ………………………………………………………………………….. 220
    İSGİP İSG Yönetim Sistemi Sağlık Gözetimi Değerlendirme Formu ……………………………………………. 221
    XIV. İşyerlerinde Afet ve Acil Durum Organizasyonu …………………………………………………………………….. 223
    Afet …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    Afet Yönetimi ……………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    Acil Durum ………………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    XV. Çalışma Yaşamında Beslenme ……………………………………………………………………………………………….. 235
    XVI. Çalışma Yaşamında Bağışıklama ……………………………………………………………………………………………. 239
    XVII. Çalışma Yaşamında Etik Sorunlar …………………………………………………………………………………………… 249
    XVIII. İşyeri Hekimliği Uygulamalarında
    Kullanılabilecek Basit Testler, Ölçekler ve Muayene Yöntemleri …………………………………………… 251
    XVIII. 1. Fizik Muayene Öncesi Yapılan Hazırlık Muayeneleri ………………………………………………….. 251
    XVIII. 2. Arteryel Kan Basıncı Değerlendirmesi ………………………………………………………………………. 253
    XVIII. 2. 1. JNC-VII Değerlendirmesi …………………………………………………………………………….. 253
    XVIII. 2. 2. ESH-ESC Değerlendirmesi …………………………………………………………………………. 253
    XVIII. 2. 3. Kan Basıncı Hedefleri İçin Algoritma …………………………………………………………… 254
    XVIII. 3. Basit Dikkat Testleri …………………………………………………………………………………………………… 254
    XVIII. 4. BECK Anksiyete Ölçeği …………………………………………………………………………………………….. 255
    XVIII. 5. BECK Depresyon Ölçeği …………………………………………………………………………………………… 256
    XVIII. 6. Tükenmişlik……………………………………………………………………………………………………………….. 259
    XVIII. 7. Uyku Sorgulaması …………………………………………………………………………………………………….. 260
    XVIII. 8. Dikkat Dağınıklığı Testi ………………………………………………………………………………………………. 261
    XVIII. 9. Mental Durum Muayenesi ………………………………………………………………………………………….. 262
    XVIII. 10. Kraniyal Sinir Muayenesi …………………………………………………………………………………………. 263
    XVIII. 11. Motor Muayene ……………………………………………………………………………………………………….. 264
    XVIII. 12. Reflekslerin Muayenesi ……………………………………………………………………………………………. 264
    XVIII. 13. Duyu Muayenesi ……………………………………………………………………………………………………… 265
    XVIII. 14. Koordinasyonun Muayenesi …………………………………………………………………………………….. 265
    XVIII. 15. Yürüyüş Muayenesi …………………………………………………………………………………………………. 265
    XVIII. 16. Kas İskelet Sistemine İlişkin Testler ………………………………………………………………………….. 266
    XVIII. 16. 1. De Quarvein Hastalığı Testi ………………………………………………………………………. 266
    XVIII. 16. 2. Karpal Tünel Sendromu Testleri ………………………………………………………………… 266
    XVIII. 16. 3. Bel Ağrılı Hastada Özel Testler …………………………………………………………………. 266
    XVIII. 17. Göz Muayeneleri …………………………………………………………………………………………………….. 267
    XVIII. 17. 1. Yakın Görme Muayenesinde Kullanılabilecek Yazı …………………………………… 268
    XVIII. 17. 2. Kuru Göz Değerlendirilmesi ………………………………………………………………………. 268
    XVIII. 17. 3. Amsler Grid Testi ………………………………………………………………………………………. 268
    XVIII. 17. 4. Görme Kaybının Değerlendirilmesi …………………………………………………………… 270
    XVIII. 17. 5. Görme Ölçme Tablosu ……………………………………………………………………………… 271
    XVIII. 17. 6. Ishıhara Renk Körlüğü Testi ………………………………………………………………………. 272
    XVIII. 18. İşitme İle İlgili İşyerinde Uygulanabilecek Testler ………………………………………………………. 280
    XVIII. 18. 1. Fısıltı Testi; ……………………………………………………………………………………………….. 280
    XVIII. 18. 2. Diyapazon Testleri ……………………………………………………………………………………. 281
    XVIII. 19. Koroner Kalp Hastalığı Risk Hesaplama …………………………………………………………………… 281
    XVIII. 19. 1. Framingham Koroner Kalp Hastalığı Risk Skoru ……………………………………….. 282
    XVIII. 19. 2. JBS Risk Skoru Hesaplama Modeli …………………………………………………………… 282
    XVIII. 20. WHO ve Amerikan Diyabet Derneği’nin Diyabet Tanı Kriterleri ………………………………….. 283
    XVIII. 21. New York Kalp Cemiyeti’nin Konjestif Kalp Yetersizliği Sınıflaması ……………………………. 283
    XVIII. 22. Solunum Fonksiyon Testleri …………………………………………………………………………………….. 284
    XVIII. 23. Aerobik Güç Testleri (Performans Testleri) ……………………………………………………………….. 285
    XVIII. 23. 1. Queens Kolej Basamak Testi ……………………………………………………………………. 285
    XVIII. 23. 2. Üç Dakika Basamak Testi …………………………………………………………………………. 286
    XVIII. 23. 3. Harward Basamak Testi ……………………………………………………………………………. 286
    XVIII. 23. 4. Tecumseh Basamak Testi ………………………………………………………………………… 288
    EK-1 Mevzuatımızda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………………… 289
    EK-2 İşyeri İş Sağlığı ve Güvenliği Koşulları Durum Saptama Formu ……………………………………………….. 296
    EK- 3 Genel Ortam Gözetimi ……………………………………………………………………………………………………………. 302
    EK-4 Ülkemizde ve Bazı Avrupa Ülkelerinde Çalışma Ortamındaki Bazı Maddelerin MAK Değerleri …. 312
    EK-5 Denetimlerde İstenebilecek Bazı Belgeler ……………………………………………………………………………….. 343
    EK-6 İş Sağlığı Konusunda Ülkemizdeki Son Düzenlemelerden Bazıları ………………………………………….. 345
    EK-7 Bazı Kamu Kuruluşlarının Sağlık Yönergelerinden Örnekler …………………………………………………….. 350
    EK- 8 Kadınların, Gençlerin ve Çocukların Çalıştırılabilecekleri ve Çalıştırılamayacakları İşler ……………. 351
    EK-9 Bazı Ulusal Düzenlemelerde İşe Giriş ve Periyodik Muayenelerde Yapılması Gereken
    Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler …………………………………………………………………………………………….. 358
    EK-10 Ulusal Düzenlemelere Göre Bazı Tetkiklerin Yapılma Sıklığı ……………………………………………………. 363
    EK- 11 Sanayide Kullanılan Kimyasallardan Etkilenmenin Biyolojik İzlemi İçin Önerilen Yöntemler ………. 364
    EK- 12 Bazı Yönetmeliklerde Belirtilen Çalışanlara Verilecek Eğitim Konuları ………………………………………. 369
    EK-13 İş Sağlığı Profesyonelleri İçin Etik Kurallar ……………………………………………………………………………….. 373
    Kaynaklar …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 380

  • 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerde İSG

    csgb6331 Sayılı İSG Kanunu’na göre, 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler Temmuz 2016 itibariyle iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak zorundaydı.

    Yapılan düzenlemeyle 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerin iş güvenliği alanında dışarıdan hizmet alma zorunluluğu kaldırıldı. Bu düzenleme sayesinde 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletme sahipleri dilerlerse alacakları eğitim sonrası işyerlerinin iş güvenliği çalışmalarını kendisi yürütebilecek. İşveren çalışan başına aylık en az 10 dakikasını iş güvenliği denetimlerine ayırması gerekecek.

    [notification type=”alert-info” close=”false” ]

    Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın web sayfası üzerinden yayınlanan duyuruda;

    29.06.2015 tarih ve 29401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “İşyerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin” Yönetmeliği hükümlerince;

    Bu kapsamda hazırlanan İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri e-Sertifika Programına katılarak başarılı olan işveren veya işveren vekillerinin, ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işe giriş ve periyodik muayeneler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceği belirtilmektedir.

    [/notification]

    Mevzuattaki bu düzenleme sayesinde çalışan sayısı ve tehlike seviyesi az olan işletmeler iş sağlığı ve güvenliği için hizmet alımı konusunda serbest bırakılmış olsa da işverenler iş güvenliği hususunda üzerilerine risk almış oluyorlar. Çünkü bu işletmelerde olabilecek herhangi bir kazada sorumluluk tamamen işverende olacak.

    İş Sağlığı

    Bu işletmlerin (10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler) iş sağlığı konusunda kamu sağlık hizmet sunucuları ya da aile hekimlerinden hizmet alabilecekler. Dolayısıyla işverenler iş sağlığı konusunda herhangi bir sorumluluk al(a)mayacaklar.

    10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletme sahipleri için Sertifikasyon

    Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Anadolu Üniversitesi arasında imzalanan protokolle 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri sahipleri belirlenen harç miktarını ilgili bankaya yatırıp Anadolu Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri e-Sertifika Programına kayıt yaptıracaklar. Eğitimlerini tamamlayan firma sahipleri daha sonra sınavı geçerek kendi işyerlerinde kullanılmak üzere İş Sağlığı ve Güvenliği sertifikasına sahip olacak fakat bu durum onları iş sağlığı ve güvenliği uzmanı yapmayacaktır.

    İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın >>>

  • A. Ü. İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri

    Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında 9 Ekim 2015 tarihinde imzalanan protokol gereği İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri için Anadolu Üniversitesi tarafından eğitim verilerek, sınav yapılacak ve sınavda başarılı olanlar belgelendirilecektir.

    csgbau

    Bu sertifika programına katılarak sınavda başarılı olan işveren veya işveren vekilleri ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendileri yürütebilecektir. Ama iş güvenliği uzmanı olamayacaklardır.

    Bu eğitim ve sertifika programına herhangi bir diploma derecesi aranmaksızın 18 yaşını doldurmuş herkes başvurabilir.

    Başvuru Tarihi

    2016 Bahar dönemi e-Sertifika Programlarına kayıt başvuruları 25 Ocak 2016 – 12 Şubat 2016 tarihleri arasında yapılacaktır. (2016 Bahar dönemi için kayıtlar dolmuştur!!! Güz dönemi kayıtları Haziran ayında başlayacaktır.)

    Başvuru işlemleri güz ve bahar dönemi olmak üzere senede iki dönem halinde alınmaktadır.

    Güz Dönemi: Aralık Sonu – Ocak Başı
    Bahar Dönemi: Haziran Ayında yapılabilir. (Tam tarihler Anadolu Üniversitesi tarafından başvuru tarihleri yaklaştığında kendi sayfalarından ilan edilmektedir.)

    Anadolu Üniversitesi e-sertifika kayıt başvuru işlemleri için tıklayın >>>

    Kayıt bedeli 250 TL’dir.

    Sertifikasyon Programı İçeriği ve Sınav Hakkında

    e-Öğrenme Hizmetleri

    Kayıtlarını yaptıranlar kayıtlar tamamlandıktan sonra Anadolu Üniversitesi tarafından ilan edilen tarihten itibaren e-Sertifika Programları Portalına girerek kullanıcı adı ve parolalarını yazarak oturum açıp sertifika programı için kendilerine sunulan tüm e-Öğrenme hizmetlerine ulaşabilirler.

    İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Sertifika programı kapsamında bir ders kitabı hazırlanmış olup üniversite tarafından ilan edilen tarihten itibaren 81 ildeki Açıköğretim Fakültesi Bürolarından temin edilecektir.

    Sınav

    Sınav sertifika eğitim programı bittikten sonra Anadolu Üniversitesi tarafından ilan edilen tarihte belirli merkezlerde tek oturum şeklinde yapılır. Başvuru sırasında sınav merkezi tercihlerinizi sınav zamanında bulunacağınız yere göre yapmanızı önemle belirtiriz.

    Başarı Ölçütleri ve Tamamlama Belgesi

    Katılımcıların başarılı olabilmesi için sınavdan 100 tam puan üzerinden 50 puan alması gerekmektedir. 50 ve üzeri puan alan katılımcılar “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Eğitimi Tamamlama Belgesi” almaya hak kazanacaktır.

    Sınavdan 15 gün sonra adayların başarı durumunu gösteren “Sınav Sonuç Belgesi” internette yayınlanacaktır.

    Sınav sonuçları ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilecektir. İSG Hizmetlerini üstlenmek isteyen ve sınavı kazanan işveren veya işveren vekilleri İSG-KÂTİP sistemine internet üzerinden elektronik olarak kendi kayıtlarını yapmaları halinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceklerdir.

  • İşyeri hekimleri yetki belgelerini vize ettirecek mi?

    Türk Tabipler Birliği tarafından 11 Şubat 2016 tarihinde işyeri hekimlerinin yetki belgelerinin vize işlemleri hakkında şu duyuru yapılmıştır: (daha&helliip;)

  • Tekrarlayıcı işler

    Meslek Hastaneleri başta olmak üzere sağlık sunucularının kendilerine bel ağrısı ve el bileği sorunları nedeniyle başvuran çalışanlara tekrarlayıcı işler den muaf tutulmaları yönünde rapor vermeleri iş yeri hekimlerini zorda bırakmaktadır.

    Tekrarlayıcı işler, tekrarlanan hareketler ne demek?

    Tekrarlanan işler, iş sırasında aynı ya da benzer hareketlerin sık aralıklarla tekrarlanmasını gerektiren işlerdir. İki saatten daha fazla süre hiç ara vermeden dakikada ikiden daha fazla el ile bir butona dokunmak veya klavye üzerinde gün içerisinde dört saatten fazla ara vermeden veri girmek tekrarlanan işlere örnek olarak verilebilir.

    tezgahbasi

    Montaj, dövme, onarım, vidalama, bant tezgahında çalışanlar gibi aslında hemen hemen tüm işlerde bir tekrar söz konusudur.

    Burada önemli olan nokta çalışanı mağdur etmeden işin sürekliliğini sağlamaktır:

    İş yeri hekimi olarak,

    Tekrarlayıcı hareketlerden kaynaklanabilecek olan karpal tünel sendromu, epikondilit gibi kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açabilecek işleri önceden tespit etmek gerekir. Hangi işin tekrarlayıcı olup olmamasından ziyade tekrarlayıcı muhtemel tüm işleri tespit edip çalışanın kas ve iskelet sistemine zarar vereceğini öngörerek gerekli tedbirlerin alınması sağlanmalıdır.

    • Öncelikle bu işler tespit edilip, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları risk olarak değerlendirilip risk değerlendirmesine yazılmalı.
    • Çalışanın yaptığı işle ilgili alınabilecek her türlü ergonomik önlemin alınması için işverene (yazılı) bildirimde bulunulmalı.
    • Periyodik muayenede risk altındaki organlara özen gösterilerek özellikle kas iskelet sistemi hassasiyetle muayene edilmeli, eklem açıklıkları değerlendirilmeli. Gerekli görüyorsanız MR tetkiki yaptırılmalı veya ilgili uzmana sevki planlanmalıdır.
    • İş kaynaklı ya da değil, herhangi olumsuz bir durum tespit edildiyse bu durum çalışanın sağlık kayıtlarına (ek2 periyodik muayene formu) işlenmeli ve çalışanın durumu işverene bir an önce (yazılı) iletilmelidir. İşverenle görüşme esnasında mevcuttaki işini yapıp yapamayacağı da bildirilmeli.
    • İşverenin iş yeri hekimi kararına karşı çalışanı aynı işte çalıştırmaya devam etmesi durumunda önerilerinizi onaylı defetere yazmaktan çekinmeyin.

    Tekrarlayan işler ifadesi çok genel bir terim olması işimizi zorlaştırsa da biz kendimiz iş yeri hekimi olarak öncelikle çalışanın sağlığını korumak adına bir takım düzenleme yapabilmesi için işverene yardımcı olmalıyız. Kritik nokta; işin akışını bozmadan devamlılığını sağlamak olduğunu unutmamalıyız. Çalışma sahasında gerekli önlemleri mevzuatın belirttiği şekilde alıp çalışanı periyodik muayenelerle kontrol altında tutmaya devam ettiğimiz sürece başımız ağrımaz.

  • Karpal Tünel Sendromu

    El bilek kanalı hastalığı olarak bilinen Karpal Tünel Sendromu, el bileğinde sinir sıkışması sonucu ağrı olması ve elin hareketlerinin kısıtlanması sorunudur.  (daha&helliip;)