İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Yazar: Fatih Hakan ÇAM

  • Çalışanlarda Boyun Ağrısı

    Araştırmalar toplumun yarısı kadarının boyun ağrısı şikayetiyle doktora başvurduğunu gösteriyor. Ancak bu kişilerin sadece yüzde 10’un günlük faaliyetlerini etkiliyor. Tüm gün ekran karşısında çalışıyorsanız yaşamınızın bir döneminde boyun ağrısı çekmeniz kaçınılmaz. Ancak günlük hayatta alınabilecek basit önlemlerle boyun ağrılarının oluşmasını önlemek mümkün.

    Boyun ağrısı özellikle birçok ofis çalışanı ve elle kaldırma işi yapan çalışanların da şikayeti. Tüm gün bilgisayar karşısında çalışmak, günlük iş hayatındaki gerginlikler, ağırlık taşımanın ergonomi sağlanarak yapılmaması boyun ağrılarının artmasına neden olur.

    Boyun ağrıları, geçici, tekrarlayıcı veya sürekli olabilir. Ağrının neden kaynaklandığı ancak doktor kontrolü ile mümkündür. Mevcut ağrının neden kaynaklandığı ortaya konmadan işe devam etmek uygun olmaz. Nedene yönelik tedavi yapılıp, iş yerinde ve günlük hayatta alınacak önlemlerle işe devam edilebilir.

    boyunagrisi

    Alınması Gereken Önlemler

    [list]
    [li type=”glyphicon-arrow-right”]Yüzüstü yatmaktan kaçının. Bu pozisyon boynunuza fazladan yük bindirmektedir. Boynunuzun doğal kıvrımını destekleyecek bir yastık seçin.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Dişlerinizi sıkmamaya gayret edin. Bu hareket boyun kaslarınızı gerebilir.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Olabildiğince faal olun. Düzenli fiziksel aktivite yapan bireylerin tekrar eden boyun ağrısı geliştirme olasılığı çok daha azdır.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Zihinsel stres oranını düşürmeye çalışın. Boyun bölgesindeki gerilmeler kas zorlanmalarına neden olabilir. Dahası, olumlu bir yaklaşım takınmak boyun ağrınızla ilgili endişe etmenize veya sinirlerinizi bozmanıza engel olacaktır.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Aracınızdaki kafa desteğini ayarlayın. Doğru ayar, başınızı ve boynunuzu daha iyi destekleyecektir.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Telefonda konuşurken ahizeyi kafanız ve omzunuz arasında sıkıştırmaktan kaçının. Telefonda çok konuşuyorsanız kafanıza yerleştireceğiniz bir kulaklık-mikrofon tertibatı edinin.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Ekran göz hizasına gelecek şekilde çalışma masanızı, koltuğunuzu ve bilgisayarınızı ayarlayın.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Masabaşı işiniz varsa sık sık gerinin. Omuzlarınızı yukarı doğru kulak hizasına kadar yükselttikten sonra düşürebildiğiniz kadar düşürün. Bunu beş defa tekrar edin. Kürek kemiklerinizi birleştirin ve beş saniye süreyle öyle durduktan sonra gevşeyin. Yan boyun kaslarınızı esnetmek için oturur pozisyonda sol elinizle koltuğunuzun oturağına tutunarak güvde ve boynunuzu zıt tarafa doğru eğin. Ardından bu hareketi sağ elinizle tekrar edin.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Uzun süreler araç kullanıyor veya bilgisayar başında çok zaman geçiriyorsanız sık sık mola verin. Boynunuza fazladan yük bindirmemek için kafanızla omurganızı düz bir çizgi halinde tutmaya gayret edin.[/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Yük taşıma esnasında yüke yakın durun. Yükü bedeninize yakın şekilde göbek seviyesinde taşıyın. [/li][li type=”glyphicon-arrow-right”]

    Yükü kaldırmak için eğilirken dizlerinizi kırın. Kaldırmaya başlamadan önce karın kaslarınızı gerin (ki omurlarınız daha stabil hale gelsin)[/li][/list]

    Boyun Ağrısı Tedavisi

    Boyundaki ağrılar, bir ağrı kesiciyle geçebileceği gibi inatçı geçmeyen ağrılar da olabilir. En güzeli boyundaki ağrının neden kaynaklandığını tespit etmektir. Kas spazmına bağlı ağrılar alınacak basit tedbirlerle önlenebilir ve sıcak/soğuk uygulamalarla tedavi edilebilirken, ileri derece boyun fıtıklarına ağrı kesiciler fayda etmeyebilir, kısa süreli faydalı olur veya hiç fayda göstermez. Boyun fıtığı tedavileri için bir fizik tedavi veya beyin cerrahisi uzmanına danışılabilir. Ameliyat gerekli olmadıkça önerilmez. Bunun yerine akupunktur denenmeli. Son çare ameliyattır.

     

  • Aşırı Sıcakta Çalışma

    Havanın aşırı sıcak olması ve nem miktarındaki artış, ileri yaşa rağmen çalışanlarda özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde bedenen çalışanlarda bazı riskleri de beraberinde getirdiğini aktaran işyeri hekimi Dr. Fatih Hakan ÇAM, aşırı sıcakta çalışma nın sağlığa olumsuz etkileri ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.

    Yaşlılarda adaptasyon mekanizmaları yeterince iyi çalışmadığından ortamda meydana gelen sıcaklık ve nem değişimlerine uyum sağlamakta güçlük çekebilirler.

    Yapılan bilimsel çalışmalarda yazın ani sıcaklık değişimi ve yüksek nemin, özellikle 65 yaşın üstündeki yaşlı kadın ve erkek kalp hastalarında hayati tehlikelere neden olabildiği gösterilmiştir.

    Aşırı sıcak yaşlılarda nelere yol açar?

    Yükselen sıcaklık sonucu vücut ısısı da artar ancak bedenimiz artan vücut ısını dengeleyebilmek için terlemeye ve daha sık soluk alıp vermeye başlar. Bu esnada terleme ve solunum yolu ile su ve tuz kaybı olur.

    Nabız hızlanır, kalbin iş yükü artar, böbreklere binen yük artar. Damarlarda pıhtılaşmaya eğilim olur. Ciltte ve uç organlarda (el, ayak ve yüz kaslarında), hem atar hem de toplar damarlar genişler. Bu damarların genişlemesi neticesinde cilde ve uç organlara daha fazla kan gideceğinden iç organlara ve dolaysıyla kalbe giden kan miktarı azalır. Bu durum kalbin gereğinden çok ve hızlı çalışmasına neden olur.

    sicaktacalisma

    Tansiyonda öngörülemeyen değişiklikler (aşırı düşme veya aşırı yükselmeler) görülebilir. Yüksek nem oranı solunan havadaki oksijen miktarını göreceli olarak düşürür. Kanın oksijenlenmesi güçleşir. Kalp ve damar hastalarında, kalp yetersizliği, tansiyon yüksekliği, kalp ritm problemi olanlarda ve varisi olanlarda özellikle ileri yaşta çalışanlarda (>45 ve üstü) ciddi sağlık sorunları görülebilir.

    İşyerlerinde Alınması Gereken Tedbirler

    [list]
    [li type=”glyphicon-ok”]Çalışma vardiyaları günün sıcak saatlerine (11:00 – 14:00 arası) göre düzenlenebilir. Böyle bir düzenleme yapılamıyorsa güneş altında çalışacak ekibe destek verilerek kişi başına güneş altında çalışma süreleri kısaltılacak tedbirler alınması faydalı olur. Mümkünse dışarıda yapılması gereken işler günün erken saatlerinde ve akşam geç saatte planlanabilir.  [/li][li type=”glyphicon-ok”]Çalışma ve dinlenme süreleri yeniden gözden geçirilerek havanın ve çalışılacak ortamın durumuna göre verimi maksimuma çıkaracak şekilde ayarlanabilir.[/li][li type=”glyphicon-ok”]Sıcak havalarda ve sıcak ortamlarda (>26 dereceden daha fazla ölçülen ortamlarda) zorlayıcı fiziksel aktivitelerden kaçınmak gerekir. İş mümkünse günün ilerleyen saatlerinde ve hava serinledikten sonra veya ortam sıcaklığı normal seviyelere indirildikten sonra yapılmalıdır.[/li][li type=”glyphicon-ok”]Çalışılan ortamlarda ani ısı değişiminden korunmak gerekir. Çalışılan ortam iyi havalandırılmış olmalı. Mümkünse iklimlendirme yapılmalı ancak ortam çok soğutulmamış olmalı. (Normal bir oda ısısı 24 derece olmalıdır.)[/li][li type=”glyphicon-ok”]Çalışma kıyafetleri ince ve teri emecek özellikte (pamuklu) olmalı. Terlediğinizde terinizin klima altında kurumamasına özen gösterin. Mümkünse sık kıyafet değiştirerek vücudun nemli giysilerle temasını önleyin. Çalışma aralarında kıyafet değiştirme tedbirleri alınabilir.[/li][li type=”glyphicon-ok”]Bol miktarda sıvı tüketilmelidir. Normal bireylere günde en az 2 – 3 lt. sıvı alımı önerilmektedir. Sıcak ortamda bedenen çalışanlar için bu miktar daha da arttırılmalıdır. Temiz, hafif soğuk ve her zaman ulaşılabilecek ve yeterli miktarda su kaynakları temin edilmelidir. Çalışanın sıvı elektrolit dengesini sağlamak için soda, ayran ve meyve sularıyla sıvı tüketimi arttırılması uygun olur.[/li][li type=”glyphicon-ok”]Öğle arası veya vardiya yemeklerinde ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçının, az az ama sık aralıklarla yemeğe özen gösterin. Daha çok meyve ağırlıklı beslenme uygun olur. Dinlenme aralarında takviye olarak sulu meyveler çalışma verimini arttırır.[/li][li type=”glyphicon-ok”]Kronik hastalığı bulunanların düzenli olarak işyeri hekimi tarafından takibi, düzenli ilaç kullanması, tek başlarına çalışmamaları, sağlık durumlarını ortaya koyan hekim raporuyla kontrolleri uygun olur.[/li]
    [/list]

     

  • Onaylı Defterde Bulunması Gereken Konu Başlıkları

    Yüksekte çalışma;

    onaylı-defterTüm yüksekte çalışacak personellerin, yüksekte çalışmaya uygun olduğu sağlık raporu ile belirlenmeli ve ehil kişiler tarafından yüksekte çalışma eğitimi verilmelidir. Sorumlu kişiler tarafından kontrol edilerek onaylanmış, bağlantı noktaları (ankraj vb.), iş ekipmanları ve standarda uygun kişisel koruyucu donanımlar (paraşüt tipi emniyet kemeri, çene bantlı baret vb.) ile çalışma yapması gerekmektedir. Sorumlu kişi tarafından çalışma izni onaylandıktan sonra yüksekte çalışma prosedürün uygun olarak çalışma yapılmalıdır.

    Merdivenler;

    Merdivenle çalışma yapılacak alanın zemini, kontrol edilmelidir. Merdivenin kaymasını önleyecek tırtıllı lastikli takoz vb. merdiven ayaklarına takılmalıdır. Merdiven ayakları tam olarak açılmalı, emniyet kayışı bağlanmış olmalıdır. Emniyet kayışı yok ise yerden ve üstte bağlanarak emniyetli hale getirilmelidir. 2Ayakların çevresi bariyerlenerek, eğimi 60 dereceyi geçmeyecek ve son 3 basamağına çıkılmadan çalışma yapılmalıdır. Merdiven, yapıların kat kenarlarına yakın yerlerde, şaftların üzerlerinde, boru boşluklarında kullanılmamalıdır. Trafo odalarında, elektrik tesisat ve teçhizatının bulunduğu yerlerde izolasyonu sağlanmış merdivenler kullanılmalıdır.

    Yüksek gerilim;

    Yüksek gerilim biriminde ilgili resmi mercilerden belge almış işletme sorumlusu bulundurulmalıdır.
    İşletme sorumlusu tarafından yüksek gerilim biriminin denetlenmesi, denetim sonuçlarının
    raporlanması ilgili eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. Yüksek gerilim birimine işletme
    sorumlusu tarafından onaylanmış tek hat şeması ile manevra yönergesi yerleştirilmelidir. Yüksek
    gerilim birimlerine işletme sorumlusu dışında personelin müdahale etmesi engellenmelidir. Yüksek
    gerilimde çalışacak personellerin yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi bulunmalıdır. Müdahale
    sırasında işletme voltajı ile standartlara uygun kişisel koruyucu donanımların (yalıtkan eldiven,
    yalıtkan çizme, yalıtkan tabure vb.) kullanılmalıdır. Gerilim altında olan alanlar, güvenlik ve sağlık
    işaretleri (yüksek gerelim, ark atlaması vb.) ve bariyerlerle sınırlandırılmalıdır.

    Mevsimsel sıcaklık değişimleri ve hava koşulları;

    Hava sıcaklığındaki değişim nedeniyle zeminde oluşacak buzlanma, donu önlenmek için tuzlama,
    solüsyonlama ve temizleme işlemleri düzenli olarak yapmalı ve tehlikeliyi ifade eden standartlara
    uygun güvenlik ve sağlık işaretleri (buzlanma vb.) yerleştirilmelidir. Yüksek alanlarda oluşan sarkıt
    vb. temizleme işlemi sırasında çevrede bulunan kişiler uyarılmalı, alan şerit veya bariyer ile
    çevrilmelidir. Balkon, asma kat vb. alanlarda yapılacak kar, buz temizleme işleminde çalışanlara
    standartlara uygun kişisel koruyucu donanım verilerek kullanılması sağlanmalıdır.

    Kaldırma, taşıma ve depolama;

    Kaldırma, taşıma ve depolama işlemi yapılmadan önce işin gerekliliği, yükün ve çalışma ortamının
    özellikleri ile fiziksel güç gereksinimi değerlendirilmelidir. Taşıma, kaldırma işleminde bireysel risk
    faktörleri değerlendirilerek periyodik test ve kontrolleri yapılmış kaldırma ve taşıma ekipmanları ile
    kaldırma ve taşıma işlemi yapılmalıdır. Depolama alanlarında bulunan raflara taşıma kapasitesini gösteren etiket/ levhalar yerleştirilmeli, ağır yükler alt raflara, tek elle rahatlıkla depolanabilecek malzemelerin üst raflara yerleştirilmesi sağlanmalıdır. Devrilme, yuvarlanma, düşme riski bulunan malzemelerin önüne bariyer yerleştirilmeli, malzemeler 3 metreden fazla olmayacak yükseklikte, yangın söndürme sistemleri ile aydınlatma sistemlerine zarar vermeyecek şekilde depolanmalıdır.

    Kimyasal maddeler kapalı, kilitli bölmelerde malzeme güvenlik bilgi formu bulundurularak, fiziksel
    ve kimyasal özelliklerine göre gerekli ise ayrıştırılarak depolanmalıdır.

    Kaldırma araçları ve basınçlı kaplar;

    Kaldırma araçları her kullanımdan önce operatörü tarafından fiziksel (gözle vb.) kontrol edilmeli, 3 ay
    da bir ehil kişiler tarafından periyodik test ve kontrolleri yapılarak raporlanmalı, raporda belirtilen
    uygunsuzluklar giderildikten sonra yeniden ehil kişi tarafından periyodik test ve kontrolleri
    gerçekleştirilmelidir.

    Basınçlı kaplar ilgili mevzuatta belirtilen özellikteki alanlarda bulunmalı yılda bir kez ehil kişiler
    tarafından kontrolleri yapılarak raporlanmalı, raporda belirtilen uygunsuzluklar giderildikten sonra
    tekrar ehil kişiler tarafından periyodik test ve kontrolleri gerçekleştirilmelidir.

    Yangın söndürme ve algılama sistemleri;

    Yangın söndürme tüpleri ilgili standarda uygun olarak 6 ayda bir, lastik yangın söndürme hortumları
    3 ay da bir, lastik olmayan yangın söndürme hortumları her kullanımdan sonra kurulanarak kontrol
    edilmeli ve kontrol sonuçları formlara işlenmelidir. Sprinkler, gaz ve duman algılama sistemleri ile
    alarm sistemleri düzenli olarak kontrol edilmeli ve kontrol sonuçları formlara işlenmeli, ilgili
    uygunsuzluklar hemen giderilmelidir. Yangın söndürme sistemi olmayan bölümlere/birimlere ilgili
    mevzuata uygun sprinkler ve söndürme sistemi olmalıdır.

    Kapalı ve derin alanlar;

    Zararlı, zehirleyici, boğucu veya parlayıcı gaz oluşma tehlikesi olan derin yerler (kuyu vb.) ile kapalı
    alanlarda (kazan, davlumbaz bacaları vb.) gazın miktarı ölçülmeli, çalışma yapmaya engel teşkil
    etmeyecek sınır değerlerde olduğu kontrol edilmelidir. Standartlara uygun kişisel koruyucu
    donanımlar (gaz maskesi, dozimetrik gaz ölçüm cihazları vb.) verilmeli ve kullanımı sağlanmalıdır.
    Patlama riski bulunan kapalı ve derin alanlarda ex-proof özellikte ekipmanlarla çalışma yapılmalıdır.
    Kapalı ve derin alanlarda çalışma prosedürüne uygun olarak çalışma izni sorumlu kişi tarafından
    onaylandıktan sonra çalışma yapılmalıdır.

    Makine ve ekipmanlar;

    Tüm makine ve ekipmanların hareketli aksamları (kayış, kasnak, delici, kesici kısmılar vb.), uzuv
    girmeyecek şekilde makine koruyucuları ile kapatılmalıdır. Devre dışı bırakılacak koruyucu
    muhafazalar için enerji sistemlerini kesen (swichtler vb.) koruyucular yerleştirilmelidir. Koruyucu
    muhafaza yapılamayan kısımlara müdahale edilmesini önlemek için sensörlü sistemler ile tehlikeli
    alana girişler engellenmelidir. Tüm makine ve ekipmanların bakım-onarım kayıtları tutulmalıdır.
    Makine ve ekipmanların güvenli bakım-onarım ve kullanım bilgilerinin yer aldığı talimatları alanlara
    yerleştirilmeli ve çalışanlara yazılı olarak beyan edilmelidir.

    Elektrik tesisatı ve elektrikli makine, ekipmanlar;

    Elektrik tesisatı, bakım-onarım ve kontrolleri yetkili elektrikçiler tarafından yapılmalı ve elektrik
    kaynaklı riskler ile ilgili çalışanlara sorumlu amiri tarafından eğitim verilmelidir. Panoların üzerinde
    elektrik tehlikesini ifade eden standartlara uygun güvenlik ve sağlık işaretleri, sorumlu kişilerin
    bilgileri ve önüne işletme voltajına uygun yalıtkan malzeme yerleştirilmelidir.

    Gerilim atlındaki kısımlarda, dokunmaya karşı dirençli izolasyonu sağlayan uygun muhafazalar
    bulunmalıdır. Panolara kaçak akım rölesi yerleştirilmelidir. Yılda bir kez ehil kişiler tarafından
    elektrik tesisatı ve topraklama sistemi kontrol edilerek raporlanmalı ve raporda belirtilen hususlar
    giderildikten sonra ehil kişi tarafından tekrar kontrol edilmelidir.

    Bakım -onarım çalışmalarında elektrik enerjisi kesildikten ve çalışma izni sorumlu kişi tarafından
    onaylandıktan sonra çalışma yapılmalıdır. Müdahale sırasında alana, standarda uygun uyarı işaretleri
    ile şerit/bariyerler yerleştirilmeli, standartlara uygun kişisel koruyucu donanımlar (yalıtkan eldiven,
    yalıtkan çizme vb.) verilmeli ve kullanımı sağlanmalıdır.

    Kimyasal maddeler ve kullanım sonrası oluşabilecek toksik, zehirleyici gazlar;

    Kimyasal maddelerle çalışan personele, kullanım, depolama ve malzeme güvenlik bilgi formunda yer
    alan bilgilere ait birim amirleri tarafından eğitim verilmelidir. Kimyasal maddeler, ilgili mevzuat ile
    kimyasal maddelerin malzeme güvenlik bilgi formuna uygun olarak oluşturulan depolama alanlarında
    depolanmalı ve taşınmalıdır. Kullanılan kimyasal maddelerin malzeme güvenlik bilgi formunda yer
    alan bilgilere ve standartlara uygun kişisel koruyucu ekipmanların (kimyasal eldiveni, kimyasal
    tulumu vb.) verilmesi ve kullanılması sağlanmalıdır.

    Soğuk depo alanları;

    Soğuk hava depolarında çalışma sırasında kapının kapanması durumunda depo alanı dışındaki
    personellere haber verilmesini sağlayacak zil, alarm vb. sistemlerin bulunmalı, yetkisiz kişiler
    tarafından depoya girişlerin önlenmeli (kartlı sistme giriş vb.) ve depo alanlarının kilitli olmalıdır.

    Kaygan zemin ve kesin, sivri kenarlar;

    Havuz, duş alanı vb. alanların zemini düz ve kaymaz malzeme ile kaplanmalı, yapılan işe göre
    (örneğin, bulaşıkhane, kazan yıkama alanı vb.) fazla su veya sulu malzemelerin birikmesini önlemek
    için yer sifonları, ızgara vb. sistemlerin bulunmalı, standartlara uygun uyarı levhalarının
    yerleştirilmelidir. Alanda bulunan mermer zemin, keskin kenar vb. alanlara darbe emici malzeme
    yerleştirilmelidi

  • İşe Girişte ve Periyodik Muayenede İstenecek Tetkikler

    İşe giriş ve periyodik muayenelerde istenmesi gereken tetkikler yapılan işe göre değişmesine rağmen belli başlı olanları burda kısa bir özet geçeceğim. Bu tetkikler işyeri hekimi tarafından uygun görüldüğünde detaylandırılabilir veya kısıtlanabilir. Burda önemli olan yapılan işe uygun tetkiklerin istenmesi gerektiğidir.

    tetkik

    Genel kanı işe girerken istenen tetkiklerin periyodik muayenelerde de tekrarlanması gerektiği (veya tam tersi: periyodik muayenede istenecek tetkiklerle işe girişte istenecek tetkiklerin aynı olması gerektiği) olsa da işe alımdan sonra karşılaşılan risk faktörleri değişmiş olabileceğinden işe giriş tetkikleri ile periyodik muayene tetkiklerinin aynı olmayabilir.

    Bu tetkikler:

    1. Tam Kan: Çalışanın genel durumu hakkında fikir verir.
    2. Biyokimyasal:
      1. ALT, AST: Karaciğer Fonksiyon Testleri, Özellikle kimyasallarla çalışanlarda giriş muayenesinde çalışanın herhangi bir sorunu olup olmadığını, periyodik muayenede ise kimyasalların karaciğer hasarı oluşturup oluşturmadığını ortaya koymak için elde bulunması gerekir.
      2. Üre, Kreatinin: Yine kimyasallarla veya beden gücüyle çalışanların böbrek fonksiyonlarının durumunu takip etmek için gerekir.
      3. Glisemi: Yüksekte çalışacaklar, dikkat gerektiren işler, sürekli efor gerektiren işler, diabet durumunun ortaya konması gibi bir çok nedenden dolayı MUTLAKA yaptırılması gereken tetkiklerdir.
    3. Tam İdrar Tetkiki: Üriner sistem hakkında bilgi edinmek ve ilerde karşılaşılabilecek herhangi maruziyet veya böbrek hasarıyla ilgili ipucu yakalayabilmek için yapılması gereken tetkik.
    4. EKG: Mevcut kalp durumunu kısmen ortaya koyabilmek adına elde bulunması gereken tetkiktir.
    5. Göz Muayenesi: Ekranlı araçlarla çalışanlarda, Yüksekte çalışacak olanlara, renklerle işi olanlara (kalite ayrımcılar, elektrikçiler, boyacılar vb.) gibi işlerde hem çalışanın durumunu ortaya koymak, hemde iş kazalarının önüne geçmek ve de iş verimini arttırmak için yaptırılması gereken bir tetkiktir.
    6. Akciğer Grafisi: Kişinin genel solunum yollarının değerlendirilmesi ve ilerde karşılaşılacak sorunlarda karşılaştırma için işe girişte ve periyodik olarak tekrarlanması gereken tetkiktir.
    7. Solunum Fonksiyon Testi: Tozlu, kapalı ortamlarda çalışanlar, kimyasal veya fiziksel olarak solunumsal hasara neden olacak risklerin bulunduğu iş yerlerinde yaptırılması gerekir.
    8. Odyogram: Gürültünün olduğu/olması muhtemel iş yerlerinde MUTLAKA işe girişte ve periyodik olarak yaptırılması gerekir. İşe girişte istenmesinin nedeni: Çalışanın işe girişte herhangi bir işitme probleminin olup olmadığını önceden tespit etmek gereğidir.
    9. Diğer Tetkikler (Solvent Etkilenmelerini Belirlemek için, Kişisel Maruziyetleri Belirlemek için…)

    Tüm bu tetkikler, sahada risk değerlendirmesi yapıldıktan ve kişisel bazda riskler değerlendirildikten sonra işyeri hekimi tarafından uygun görülmesi neticesinde yaptırılmalıdır.

    İş yeri hekimi her tetkiki uygun görmeyebilir, yaptırmayabilir. Bu liste dışında ek tetkikler isteyebilir. Çalışanın sağlık durumunun değerlendirilmesinden işyeri hekimi TEK BAŞINA sorumludur.

  • İşyeri Gebe Takibi Hakkında

    hamileler-ne-zamana-kadar-calisabilirResmi Gazete Tarihi: 16.08.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28737

    GEBE VEYA EMZİREN KADINLARIN ÇALIŞTIRILMA ŞARTLARIYLA EMZİRME ODALARI VE ÇOCUK BAKIM YURTLARINA DAİR YÖNETMELİKe göre:

    Bilgilendirme ve değerlendirme

    Çalışan, gebelik ve emzirmeye başlama halinde işverenini bilgilendirir.

    İşveren, gebe veya emziren çalışanın sağlık ve güvenliği için tehlikeli sayılan kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenlerin ve çalışma süreçlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerini değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna göre bu sayfada belirtilen genel ve özel önlemleri almalıdır.

    İşveren, işyerindeki maruziyetin şeklini, düzeyini ve süresini çalıştırılamayacağı işleri ve izlem formundaki etkenler, süreçler, çalışma koşulları veya özel bir riske maruz kalma olasılığı bulunan işleri de;

    a) sağlık ve güvenlik risklerinin, gebe veya emziren çalışanlar üzerindeki etkilerini belirlemek

    b) alınacak önlemleri kararlaştırmak

    üzere değerlendirir. Bu değerlendirmede kişisel olarak çalışanı etkileyen psikososyal ve tıbbi faktörleri de dikkate alır.

    Gebe veya emziren çalışan, işyerinde yapılan değerlendirmenin sonuçları ile sağlık ve güvenlik amacıyla alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirilir.

    Değerlendirme sonuçlarını izleyen eylem

    Değerlendirme sonuçları, gebe veya emziren çalışan için sağlık ve güvenlik riskini veya çalışanın gebeliği veya emzirmesi üzerindeki bir etkiyi ortaya çıkardığında işveren, ilgili çalışanın çalışma koşullarını ve/veya çalışma saatlerini, çalışanın bu risklere maruz kalmasını önleyecek bir biçimde geçici olarak değiştirir.

    Çalışma koşullarının ve/veya çalışma saatlerinin uyarlanması mümkün değilse, işveren ilgili çalışanı başka bir işe aktarmak için gerekli önlemleri alır.

    Sağlık raporu ile gerekli görüldüğü takdirde gebe çalışan, sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde çalışanın ücretinde bir kesinti yapılmaz. Başka bir işe aktarılması mümkün değilse, çalışanın sağlık ve güvenliğinin korunması için gerekli süre içinde, isteği halinde çalışanın tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izinli sayılması sağlanır. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

    Gece çalışması

    Kadın çalışanlar, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamazlar.

    Yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca gece çalıştırılmaz.

    Çalışma saatleri

    Gebe veya emziren çalışan günde yedi buçuk saatten fazla çalıştırılamaz.

    Analık ve süt izni

    Çalışanın tabi olduğu mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla analık ve süt izninde 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesi hükümleri uygulanır. (8 hafta doğum öncesi ve 8 hafta doğum sonrası olmak üzere toplam 4 ay… Çoğul (ikiz gebeliklerde) bu süre artar.

    Gebe çalışanın muayene izni

    Gebe çalışanlara gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir.

    Emziren çalışanın çalıştırılması

    Emziren çalışanların, doğum izninin bitiminde ve işe başlamalarından önce, çalışmalarına engel durumları olmadığının raporla belirlenmesi gerekir. Çalışmasının sakıncalı olduğu hekim raporu ile belirlenen çalışan, raporda belirtilen süre ve işlerde çalıştırılamaz.

    Gebe Çalışanlar için:

  • Risklerden korunma, 6331/5

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 5: Risklerden korunma ilkeleri

    (Bu sayfa 28.03.2016 tarihinde güncellenmiştir.)

    İşveren yükümlülüklerini yerine getirirken aşağıdaki ilkeleri göz önünde bulundurmalıdır:

    a) Risklerden kaçınır.

    b) Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

    c) Risklerle kaynağında mücadele etmek.

    ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

    d) Teknik gelişmelere uyum sağlar.

    e) Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirir.

    f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirir.

    g) Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

    ğ) Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

  • Tahliye, 6331/12

    İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 12: Tahliye

    (Bu sayfa 28.03.2016 tarihinde güncellenmiştir.)

    Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren;

    a) Çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için, önceden gerekli düzenlemeleri yapar ve çalışanlara gerekli talimatları verir.

    b) Durumun devam etmesi hâlinde, zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini isteyemez.

    İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine imkân sağlar. Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.

  • Sağlık Gözetim Rehberi (pdf)

    İSGİP – Çalışma Yaşamında Sağlık Gözetim Rehberi

    Bu rehber, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen İSGİP (Türkiye`de İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Koşullarının İyileştirilmesi Projesi – TR0702.20-01/001) kapsamında hazırlanmıştır.sağlık gözetim rehberi

    Aşağıda ismi geçen teknik uzmanlar İSGİP kapsamında bu rehberin hazırlanmasına katkıda bulunmuşlardır: [tie_list type=”starlist”]

    • Dr. Kadir Atlı, Uzun Dönemli Uzmanı
    • Dr. Brigitte Froneberg, Kilit Uzman
    • Dr. Linda Matisane, Kısa Dönemli Uzman
    • Doç. Dr. Ali Naci Yıldız, Uzun Dönemli Uzman
    • Dr. Cebrail Şimşek, Uzun Dönemli Uzman
    • Dilek Demirkol, Dil Asistanı
    • Saliha Rodoplu, Dil Asistanı

    Bu yayına sağladıkları destek, değerli yorum ve düzeltmeleri için, başta İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü ve aynı zamanda Kıdemli Program Yöneticisi Sayın Kasım ÖZER olmak üzere aşağıda yer alan Proje Koordinasyon Birimi üyelerine teşekkürlerimizi sunarız:[/tie_list][tie_list type=”checklist”]

    • Sayın Nefise Burcu Ünal, İSG Uzmanı
    • Sayın Ali Rıza Ergun, İSG Uzmanı
    • Sayın M. Furkan Kahraman, İSG Uzman Yard.
    • Sayın Nuri Vidinli, Tabip
    • Sayın Emine Kaplan, Tabip

    Bu yayın Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle hazırlanmıştır. Yayının içeriğinden yalnız Danışman firma sorumlu olup hiçbir şekilde Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır.[/tie_list]

    [button style=”btn-primary btn-lg” icon=”glyphicon glyphicon-eye-open” align=”left” iconcolor=”#24e5be” type=”link” target=”true” title=”Kitabı Görüntüle” link=”Sağlık Gözetimi” linkrel=””]

    İçindekiler

    GİRİŞ …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 9
    I. GENEL BİLGİLER ……………………………………………………………………………………………………………………………. 11
    Temel İş Sağlığı Hizmetleri ………………………………………………………………………………………………………….. 13
    İş Sağlığı Gözetimi Kavramı …………………………………………………………………………………………………………. 13
    Mevzuatımızda Sağlık Gözetimi …………………………………………………………………………………………………… 14
    İşyerini tanıma, Çalışma Ortamında İşyeri Durum Saptaması ve Risk Değerlendirmesi …………………. 15
    Sağlık Gözetiminde İşverenin Hakları ve Yükümlülükleri ………………………………………………………………. 17
    Sağlık Gözetiminde Çalışanların Hakları ve Yükümlülükleri …………………………………………………………… 18
    Sağlık Gözetiminde Sağlık Biriminin Yükümlülükleri ……………………………………………………………………… 18
    II. Çalışma Ortamı Gözetimi ………………………………………………………………………………………………………….. 19
    Malzeme Güvenlik Bilgi Formları ………………………………………………………………………………………………….. 20
    İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu ………………………………………………………………………………………………………. 22
    İşyeri Sağlık Birimleri ve İnsan Gücü …………………………………………………………………………………………….. 26
    İşyeri Sağlık Birimi, İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi, Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri ……………………… 27
    İşyeri Sağlık Birimi ve İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) ……………………………………………………….. 27
    Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi ……………………………………………………………………………………………………. 29
    Toplum Sağlığı Merkezleri-Çalışanların Sağlığı Birimi (TSM-ÇSB) ………………………………………………… 31
    İSGB, OSGB ve TSM Çalışanların Sağlığı Birimlerinin İnsan Gücü ……………………………………………….. 31
    İşyeri Hekimi ………………………………………………………………………………………………………………………………… 31
    Diğer Sağlık Personeli …………………………………………………………………………………………………………………. 33
    İş Güvenliği Uzmanı …………………………………………………………………………………………………………………….. 35
    Sağlık Gözetiminde Kişisel Koruyucu Donanım Seçimi …………………………………………………………………. 36
    Baretler ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 36
    İş Güvenliği Ayakkabısı………………………………………………………………………………………………………………… 36
    Koruyucu Gözlükler veya Yüz Koruyucu Siperler ………………………………………………………………………….. 37
    Koruyucu Eldiven ………………………………………………………………………………………………………………………… 37
    Koruyucu Giysi…………………………………………………………………………………………………………………………….. 37
    Kulak Koruyucu Donanımlar ………………………………………………………………………………………………………… 37
    Solunumu Koruma ………………………………………………………………………………………………………………………. 37
    Düşmeye Karşı Kişisel Koruyucu Donanımlar ………………………………………………………………………………. 37
    III. İşe Giriş Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………………….. 41
    III.1. Genel İşe Giriş Muayenesi ……………………………………………………………………………………… 42
    III.2. Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ……………………………………………………………………………… 50
    III.2.1 Gürültülü Ortamlarda Çalışanlarda Sağlık Gözetimi …………………………………………….. 51
    Odyogram Öncesi (için) Gürültü Etkilenimi ve Tıbbi Bilgilere Yönelik Anamnez …….. 53
    İşitmenin Korunması (Gürültü Kontrol) Programı …………………………………………………. 55
    III.2.2 Tozlu Ortamlarda Çalışanların Sağlık Gözetimi …………………………………………………… 57
    Pnömokonyoz İzleme Birimine Gönderilecek Bilgi ve Belgeler …………………………….. 58
    III.2.3. Titreşimli İşlerde Çalışanlarda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………. 64
    III.2.4. Kimyasal Maddelerle Çalışanlarda Sağlık Gözetimi …………………………………………….. 66
    III.2.5. Biyolojik Risk Etkenlerinden Etkilenme Olasılığı Olan Çalışmalarda Sağlık Gözetimi ……. 69
    III.2.6. Biyolojik İzlem …………………………………………………………………………………………………………….. 72
    III.3.1. Maden İş Kolunda Sağlık Gözetimi ………………………………………………………………………………… 75
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı …………………………………………………………………………………………. 75
    Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları………………………………………………………………………………….. 78
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Sendromu …………………………………………………………. 78
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………… 80
    Bel Rahatsızlıkları …………………………………………………………………………………………………………. 81
    Epikondilit ……………………………………………………………………………………………………………………… 85
    Bursit …………………………………………………………………………………………………………………………….. 86
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………….. 86
    Asbeste Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ……………………………………………………………………… 89
    Mesleki Astım ………………………………………………………………………………………………………………. 91
    Mesleki Deri Hastalıkları ……………………………………………………………………………………………….. 92
    Sıcak Stresi …………………………………………………………………………………………………………………… 95
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………… 95
    Biyolojik Risk Etkenleri …………………………………………………………………………………………………… 97
    Tetanos ………………………………………………………………………………………………………………………… 97
    Leptospiroz (Weil Hastalığı) …………………………………………………………………………………………… 97
    Mantar Enfeksiyonları ……………………………………………………………………………………………………. 98
    Madenci Nistagmusu …………………………………………………………………………………………………….. 98
    Psikososyal Sorunlar …………………………………………………………………………………………………….. 99
    Maden İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ……………………………………………………….. 100
    III. 3.2 İnşaat İş Kolunda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………. 101
    Kimyasal Zararlar ………………………………………………………………………………………………………… 102
    Fiziksel Zararlar …………………………………………………………………………………………………………… 103
    Biyolojik Zararlar ………………………………………………………………………………………………………….. 103
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı ………………………………………………………………………………………… 105
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Hastalığı ………………………………………………………….. 106
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………. 108
    Bel Rahatsızlıkları ………………………………………………………………………………………………………… 109
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………… 111
    Asbeste Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ……………………………………………………………………. 112
    Kimyasallara Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları …………………………………………………………….. 115
    Mesleki Deri Hastalıkları ………………………………………………………………………………………………. 117
    Mesleki Astım …………………………………………………………………………………………………………….. 118
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………. 120
    Tetanos ………………………………………………………………………………………………………………………. 120
    İnşaat İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler …………………………………………………………. 121
    III. 3.3 Metal İşkolunda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………… 123
    Metal İşleri …………………………………………………………………………………………………………………… 123
    Eritme ve Arıtma ………………………………………………………………………………………………………….. 123
    Dökümcülük ……………………………………………………………………………………………………………….. 124
    Dövme ve Presleme ……………………………………………………………………………………………………. 124
    Haddehaneler ……………………………………………………………………………………………………………… 125
    Kaynakçılık ve Sıcak Kesme ……………………………………………………………………………………….. 126
    Tornalar ………………………………………………………………………………………………………………………. 128
    Zımparalama ve Parlatma ……………………………………………………………………………………………. 129
    Sanayi Yağları, Metal İşleme Sıvıları, Soğutma Sıvıları …………………………………………………. 129
    Metallerin Yüzey İşlemleri ……………………………………………………………………………………………. 130
    Metal Yeniden Kazanma ……………………………………………………………………………………………… 130
    Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı ………………………………………………………………………………………… 131
    Titreşime Bağlı Gelişen Beyaz Parmak Hastalığı ………………………………………………………….. 133
    Karpal Tünel Sendromu ………………………………………………………………………………………………. 134
    Bel Rahatsızlıkları ………………………………………………………………………………………………………… 135
    Toza Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları ………………………………………………………………………… 136
    Kimyasallara Bağlı Gelişen Meslek Hastalıkları …………………………………………………………….. 138
    Mesleki Deri Hastalıkları ………………………………………………………………………………………………. 140
    Mesleki Astım …………………………………………………………………………………………………………….. 142
    Mesleki Kanser ……………………………………………………………………………………………………………. 143
    Fotoelektriğe Bağlı Gelişen Keratokonjonktivit ………………………………………………………………. 144
    Metal İşkolunda Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler ………………………………………………………….. 145
    IV. Erken Kontrol ve İşe Dönüş Muayenesi ………………………………………………………………………………….. 147
    IV.1. İş Kazaları ………………………………………………………………………………………………………………………….. 148
    IV.2. Meslek Hastalıkları …………………………………………………………………………………………………………….. 150
    V. Aralıklı Kontrol Muayenesi (Periyodik Muayene) ……………………………………………………………………. 153
    VI. İşten Ayrılma ve Geç Muayene ………………………………………………………………………………………………… 155
    VII. Erken Tanı ………………………………………………………………………………………………………………………………… 157
    VIII. Yer-İş Değişikliği, Mesleki Rehabilitasyon ………………………………………………………………………………. 159
    IX. Özelliği Olan Muayeneler …………………………………………………………………………………………………………. 161
    IX. 1. Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışacakların İşe Giriş ve Periyodik Muayenesi ………………………. 161
    IX. 2. Portör Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………… 161
    IX. 3. Sürücü Muayenesi ………………………………………………………………………………………………………. 163
    IX. 4. İş Makinesi Operatörü Muayenesi ………………………………………………………………………………… 174
    IX. 5. Yüksekte Çalışanların Muayenesi ………………………………………………………………………………… 175
    IX. 6. Yeraltı Çalışanlarının Muayenesi ………………………………………………………………………………….. 176
    IX. 7. Gece Çalışması Yapacakların Sağlık Muayenesi …………………………………………………………. 176
    IX. 8. Sağlık Koşulları Bakımından Günde En Çok 7,5 Saat ve Daha Az Çalışması
    Gerekenler ………………………………………………………………………………………………………………….. 178
    X. Çalışanların Sağlık ve Güvenlik Eğitimleri ………………………………………………………………………………. 181
    XI. Çalışma Yaşamında Hassas Gruplar ………………………………………………………………………………………. 185
    XI.1. Çalışma Yaşamında Kadınlar …………………………………………………………………………………………….. 185
    XI.2. Çalışma Yaşamında Çocuk ve Genç Çalışanlar (Çırak ve Kalfalar) …………………………………….. 188
    XI.3. Çalışma Yaşamında Engelliler (Sakat İşçiler) ……………………………………………………………………… 189
    XI.4. Çalışma Yaşamında Yaşlılar (Yaşlı Çalışanlar) …………………………………………………………………… 190
    XI.5. Çalışma Yaşamında Kronik Hastalığı Olanlar ……………………………………………………………………… 191
    XI.6. Çalışma Yaşamında Gezici, Geçici, Göçer ve Göçmen İşçiler …………………………………………….. 192
    XI.7. Alt İşveren İşçileri (Taşeron çalışanları) ……………………………………………………………………………….. 193
    XII. İşyerinde Sağlığı Geliştirme Çalışmaları …………………………………………………………………………………. 195
    XII. 1. Sigarasız İşyerleri ……………………………………………………………………………………………………………. 195
    XII. 2. Obezite ile Mücadele ve Sağlıklı Yaşam İçin Spor ……………………………………………………………. 197
    XIII. İşyeri Hekimliğinde Kayıt Sistemi ……………………………………………………………………………………………. 199
    İşyeri Hekimi Sözleşmesi ……………………………………………………………………………………………………………. 199
    İşe Giriş Muayene Formu …………………………………………………………………………………………………………… 200
    Basamak Sağlık Kuruluşlarına Sevk Formu ……………………………………………………………………………….. 203
    İş Sağlığı ve Güvenliği Kurul Karar Defteri …………………………………………………………………………………… 205
    Onaylı Defter ……………………………………………………………………………………………………………………………… 205
    Protokol Kayıt Defteri …………………………………………………………………………………………………………………. 205
    Laboratuvar Kayıt Defteri ……………………………………………………………………………………………………………. 205
    İş Göremezlik Belgesi ………………………………………………………………………………………………………………… 205
    İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ……………………………………………………………………………… 208
    Pnömokonyoz İzleme Birimine Gönderilecek Bilgi ve Belgeler …………………………………………………….. 209
    Pnömokonyoz Değerlendirme İşçi Gözlem Formu ……………………………………………………………………… 210
    Gebe İşçilerin Sağlığını İzleme Formu ………………………………………………………………………………………… 211
    Sağlık Muayene Kâğıdı ……………………………………………………………………………………………………………… 211
    Aşı Kartı …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 212
    Bildirimi Zorunlu Hastalıklar Fişi ………………………………………………………………………………………………….. 212
    Bildirimi Zorunlu Hastalıklar ……………………………………………………………………………………………………….. 213
    Zehirlenme Bildirimi ……………………………………………………………………………………………………………………. 214
    Zehirlenme Vaka Bildirim Formu ………………………………………………………………………………………………… 215
    Zehirlenme Nedenleri…………………………………………………………………………………………………………………. 217
    Antidot Listesi …………………………………………………………………………………………………………………………….. 219
    İşyeri Sağlık Birimi Yıllık Çalışma Planı Takvimi ………………………………………………………………………….. 220
    İSGİP İSG Yönetim Sistemi Sağlık Gözetimi Değerlendirme Formu ……………………………………………. 221
    XIV. İşyerlerinde Afet ve Acil Durum Organizasyonu …………………………………………………………………….. 223
    Afet …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    Afet Yönetimi ……………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    Acil Durum ………………………………………………………………………………………………………………………………… 223
    XV. Çalışma Yaşamında Beslenme ……………………………………………………………………………………………….. 235
    XVI. Çalışma Yaşamında Bağışıklama ……………………………………………………………………………………………. 239
    XVII. Çalışma Yaşamında Etik Sorunlar …………………………………………………………………………………………… 249
    XVIII. İşyeri Hekimliği Uygulamalarında
    Kullanılabilecek Basit Testler, Ölçekler ve Muayene Yöntemleri …………………………………………… 251
    XVIII. 1. Fizik Muayene Öncesi Yapılan Hazırlık Muayeneleri ………………………………………………….. 251
    XVIII. 2. Arteryel Kan Basıncı Değerlendirmesi ………………………………………………………………………. 253
    XVIII. 2. 1. JNC-VII Değerlendirmesi …………………………………………………………………………….. 253
    XVIII. 2. 2. ESH-ESC Değerlendirmesi …………………………………………………………………………. 253
    XVIII. 2. 3. Kan Basıncı Hedefleri İçin Algoritma …………………………………………………………… 254
    XVIII. 3. Basit Dikkat Testleri …………………………………………………………………………………………………… 254
    XVIII. 4. BECK Anksiyete Ölçeği …………………………………………………………………………………………….. 255
    XVIII. 5. BECK Depresyon Ölçeği …………………………………………………………………………………………… 256
    XVIII. 6. Tükenmişlik……………………………………………………………………………………………………………….. 259
    XVIII. 7. Uyku Sorgulaması …………………………………………………………………………………………………….. 260
    XVIII. 8. Dikkat Dağınıklığı Testi ………………………………………………………………………………………………. 261
    XVIII. 9. Mental Durum Muayenesi ………………………………………………………………………………………….. 262
    XVIII. 10. Kraniyal Sinir Muayenesi …………………………………………………………………………………………. 263
    XVIII. 11. Motor Muayene ……………………………………………………………………………………………………….. 264
    XVIII. 12. Reflekslerin Muayenesi ……………………………………………………………………………………………. 264
    XVIII. 13. Duyu Muayenesi ……………………………………………………………………………………………………… 265
    XVIII. 14. Koordinasyonun Muayenesi …………………………………………………………………………………….. 265
    XVIII. 15. Yürüyüş Muayenesi …………………………………………………………………………………………………. 265
    XVIII. 16. Kas İskelet Sistemine İlişkin Testler ………………………………………………………………………….. 266
    XVIII. 16. 1. De Quarvein Hastalığı Testi ………………………………………………………………………. 266
    XVIII. 16. 2. Karpal Tünel Sendromu Testleri ………………………………………………………………… 266
    XVIII. 16. 3. Bel Ağrılı Hastada Özel Testler …………………………………………………………………. 266
    XVIII. 17. Göz Muayeneleri …………………………………………………………………………………………………….. 267
    XVIII. 17. 1. Yakın Görme Muayenesinde Kullanılabilecek Yazı …………………………………… 268
    XVIII. 17. 2. Kuru Göz Değerlendirilmesi ………………………………………………………………………. 268
    XVIII. 17. 3. Amsler Grid Testi ………………………………………………………………………………………. 268
    XVIII. 17. 4. Görme Kaybının Değerlendirilmesi …………………………………………………………… 270
    XVIII. 17. 5. Görme Ölçme Tablosu ……………………………………………………………………………… 271
    XVIII. 17. 6. Ishıhara Renk Körlüğü Testi ………………………………………………………………………. 272
    XVIII. 18. İşitme İle İlgili İşyerinde Uygulanabilecek Testler ………………………………………………………. 280
    XVIII. 18. 1. Fısıltı Testi; ……………………………………………………………………………………………….. 280
    XVIII. 18. 2. Diyapazon Testleri ……………………………………………………………………………………. 281
    XVIII. 19. Koroner Kalp Hastalığı Risk Hesaplama …………………………………………………………………… 281
    XVIII. 19. 1. Framingham Koroner Kalp Hastalığı Risk Skoru ……………………………………….. 282
    XVIII. 19. 2. JBS Risk Skoru Hesaplama Modeli …………………………………………………………… 282
    XVIII. 20. WHO ve Amerikan Diyabet Derneği’nin Diyabet Tanı Kriterleri ………………………………….. 283
    XVIII. 21. New York Kalp Cemiyeti’nin Konjestif Kalp Yetersizliği Sınıflaması ……………………………. 283
    XVIII. 22. Solunum Fonksiyon Testleri …………………………………………………………………………………….. 284
    XVIII. 23. Aerobik Güç Testleri (Performans Testleri) ……………………………………………………………….. 285
    XVIII. 23. 1. Queens Kolej Basamak Testi ……………………………………………………………………. 285
    XVIII. 23. 2. Üç Dakika Basamak Testi …………………………………………………………………………. 286
    XVIII. 23. 3. Harward Basamak Testi ……………………………………………………………………………. 286
    XVIII. 23. 4. Tecumseh Basamak Testi ………………………………………………………………………… 288
    EK-1 Mevzuatımızda Sağlık Gözetimi ……………………………………………………………………………………………… 289
    EK-2 İşyeri İş Sağlığı ve Güvenliği Koşulları Durum Saptama Formu ……………………………………………….. 296
    EK- 3 Genel Ortam Gözetimi ……………………………………………………………………………………………………………. 302
    EK-4 Ülkemizde ve Bazı Avrupa Ülkelerinde Çalışma Ortamındaki Bazı Maddelerin MAK Değerleri …. 312
    EK-5 Denetimlerde İstenebilecek Bazı Belgeler ……………………………………………………………………………….. 343
    EK-6 İş Sağlığı Konusunda Ülkemizdeki Son Düzenlemelerden Bazıları ………………………………………….. 345
    EK-7 Bazı Kamu Kuruluşlarının Sağlık Yönergelerinden Örnekler …………………………………………………….. 350
    EK- 8 Kadınların, Gençlerin ve Çocukların Çalıştırılabilecekleri ve Çalıştırılamayacakları İşler ……………. 351
    EK-9 Bazı Ulusal Düzenlemelerde İşe Giriş ve Periyodik Muayenelerde Yapılması Gereken
    Ek ve Tamamlayıcı Muayeneler …………………………………………………………………………………………….. 358
    EK-10 Ulusal Düzenlemelere Göre Bazı Tetkiklerin Yapılma Sıklığı ……………………………………………………. 363
    EK- 11 Sanayide Kullanılan Kimyasallardan Etkilenmenin Biyolojik İzlemi İçin Önerilen Yöntemler ………. 364
    EK- 12 Bazı Yönetmeliklerde Belirtilen Çalışanlara Verilecek Eğitim Konuları ………………………………………. 369
    EK-13 İş Sağlığı Profesyonelleri İçin Etik Kurallar ……………………………………………………………………………….. 373
    Kaynaklar …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 380

  • 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerde İSG

    csgb6331 Sayılı İSG Kanunu’na göre, 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler Temmuz 2016 itibariyle iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak zorundaydı.

    Yapılan düzenlemeyle 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerin iş güvenliği alanında dışarıdan hizmet alma zorunluluğu kaldırıldı. Bu düzenleme sayesinde 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletme sahipleri dilerlerse alacakları eğitim sonrası işyerlerinin iş güvenliği çalışmalarını kendisi yürütebilecek. İşveren çalışan başına aylık en az 10 dakikasını iş güvenliği denetimlerine ayırması gerekecek.

    [notification type=”alert-info” close=”false” ]

    Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın web sayfası üzerinden yayınlanan duyuruda;

    29.06.2015 tarih ve 29401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “İşyerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin” Yönetmeliği hükümlerince;

    Bu kapsamda hazırlanan İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri e-Sertifika Programına katılarak başarılı olan işveren veya işveren vekillerinin, ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işe giriş ve periyodik muayeneler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceği belirtilmektedir.

    [/notification]

    Mevzuattaki bu düzenleme sayesinde çalışan sayısı ve tehlike seviyesi az olan işletmeler iş sağlığı ve güvenliği için hizmet alımı konusunda serbest bırakılmış olsa da işverenler iş güvenliği hususunda üzerilerine risk almış oluyorlar. Çünkü bu işletmelerde olabilecek herhangi bir kazada sorumluluk tamamen işverende olacak.

    İş Sağlığı

    Bu işletmlerin (10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler) iş sağlığı konusunda kamu sağlık hizmet sunucuları ya da aile hekimlerinden hizmet alabilecekler. Dolayısıyla işverenler iş sağlığı konusunda herhangi bir sorumluluk al(a)mayacaklar.

    10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletme sahipleri için Sertifikasyon

    Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Anadolu Üniversitesi arasında imzalanan protokolle 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri sahipleri belirlenen harç miktarını ilgili bankaya yatırıp Anadolu Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri e-Sertifika Programına kayıt yaptıracaklar. Eğitimlerini tamamlayan firma sahipleri daha sonra sınavı geçerek kendi işyerlerinde kullanılmak üzere İş Sağlığı ve Güvenliği sertifikasına sahip olacak fakat bu durum onları iş sağlığı ve güvenliği uzmanı yapmayacaktır.

    İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın >>>

  • A. Ü. İşveren ve İşveren Vekili İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri

    Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında 9 Ekim 2015 tarihinde imzalanan protokol gereği İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri için Anadolu Üniversitesi tarafından eğitim verilerek, sınav yapılacak ve sınavda başarılı olanlar belgelendirilecektir.

    csgbau

    Bu sertifika programına katılarak sınavda başarılı olan işveren veya işveren vekilleri ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendileri yürütebilecektir. Ama iş güvenliği uzmanı olamayacaklardır.

    Bu eğitim ve sertifika programına herhangi bir diploma derecesi aranmaksızın 18 yaşını doldurmuş herkes başvurabilir.

    Başvuru Tarihi

    2016 Bahar dönemi e-Sertifika Programlarına kayıt başvuruları 25 Ocak 2016 – 12 Şubat 2016 tarihleri arasında yapılacaktır. (2016 Bahar dönemi için kayıtlar dolmuştur!!! Güz dönemi kayıtları Haziran ayında başlayacaktır.)

    Başvuru işlemleri güz ve bahar dönemi olmak üzere senede iki dönem halinde alınmaktadır.

    Güz Dönemi: Aralık Sonu – Ocak Başı
    Bahar Dönemi: Haziran Ayında yapılabilir. (Tam tarihler Anadolu Üniversitesi tarafından başvuru tarihleri yaklaştığında kendi sayfalarından ilan edilmektedir.)

    Anadolu Üniversitesi e-sertifika kayıt başvuru işlemleri için tıklayın >>>

    Kayıt bedeli 250 TL’dir.

    Sertifikasyon Programı İçeriği ve Sınav Hakkında

    e-Öğrenme Hizmetleri

    Kayıtlarını yaptıranlar kayıtlar tamamlandıktan sonra Anadolu Üniversitesi tarafından ilan edilen tarihten itibaren e-Sertifika Programları Portalına girerek kullanıcı adı ve parolalarını yazarak oturum açıp sertifika programı için kendilerine sunulan tüm e-Öğrenme hizmetlerine ulaşabilirler.

    İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Sertifika programı kapsamında bir ders kitabı hazırlanmış olup üniversite tarafından ilan edilen tarihten itibaren 81 ildeki Açıköğretim Fakültesi Bürolarından temin edilecektir.

    Sınav

    Sınav sertifika eğitim programı bittikten sonra Anadolu Üniversitesi tarafından ilan edilen tarihte belirli merkezlerde tek oturum şeklinde yapılır. Başvuru sırasında sınav merkezi tercihlerinizi sınav zamanında bulunacağınız yere göre yapmanızı önemle belirtiriz.

    Başarı Ölçütleri ve Tamamlama Belgesi

    Katılımcıların başarılı olabilmesi için sınavdan 100 tam puan üzerinden 50 puan alması gerekmektedir. 50 ve üzeri puan alan katılımcılar “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yürütümüne İlişkin İşveren veya İşveren Vekili Eğitimi Tamamlama Belgesi” almaya hak kazanacaktır.

    Sınavdan 15 gün sonra adayların başarı durumunu gösteren “Sınav Sonuç Belgesi” internette yayınlanacaktır.

    Sınav sonuçları ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilecektir. İSG Hizmetlerini üstlenmek isteyen ve sınavı kazanan işveren veya işveren vekilleri İSG-KÂTİP sistemine internet üzerinden elektronik olarak kendi kayıtlarını yapmaları halinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceklerdir.