Yüksekte Çalışan İşçilerin Sağlık Muayenesi

Yüksekte çalışma, çeşitli seviyelerde düşme tehlikesi taşıyan bir iş koludur. Bu nedenle, işe alım ve periyodik muayenelerde bu risklere yönelik özel değerlendirmeler yapılması esastır.

Tanım ve Riskler:

Yüksekte çalışma kavramı, ülkelere göre farklılık göstermekle birlikte, genellikle 2 metrenin üzerindeki çalışmalar olarak kabul edilmektedir. Ancak, bazı kaynaklar bu tanımı 1.8 metreye (Avrupa) veya 1.2 metreye (Amerika) kadar indirebilmektedir. İşyeri hekimleri ve uzmanlar, kişinin bedeninin ağırlığı, denge kabiliyeti, fizyolojik durumu ve işin gerektirdiği hareketlerin analizi ile yüksekte çalışmaya uygunluğunu belirlemelidir.

Yüksekte çalışmanın riskleri arasında;

• Düşmeler (en yaygın olanı);
• Fiziksel zararlar (sıcaklık, soğuk, vibrasyon, gürültü);
• Kimyasal zararlar (toz, duman, gaz);
• Biyolojik zararlar (mikroorganizmalar);
• Psikososyal riskler (yükseklik korkusu, stres);

Yüksekte çalışırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar şunlardır:

• Kişisel koruyucu donanımların (KKD) doğru kullanımı ve bakımı.
• Güvenli çalışma yöntemleri ve acil durum planları.
• İş hijyeni ve temizliği.
• Ergonomik çalışma pozisyonları.

Yüksekte Çalışamayacak Durumlar:

• Kadınlar, 18 yaş altı olanlar, bedensel engelliler (Ağır ve Tehlikeli İşler Tüzüğü, ek cetvel);
• Kronik hastalar (kalp-damar, solunum, nörolojik, psikiyatrik hastalıklar);
• Alkol, sigara, uyuşturucu kullanımı;
• Görme bozuklukları, vertigo;
• Yükseklik korkusu (akrofobi).

İşe Giriş ve Periyodik Muayeneler:

Yüksekte çalışacak olanlara işe giriş muayenesi (öz geçmiş, soy geçmiş, ayrıntılı meslek öyküsü, fizik muayene) yapılmalıdır. Ayrıca, görme ve işitme muayeneleri de yapılmalıdır.

Ek laboratuvar muayeneleri olarak EKG, tam kan sayımı, idrar tetkiki, akciğer grafisi (toz riski varsa) ve odyolojik muayene (gürültü riski varsa) istenebilir.

Periyodik muayeneler ise yılda bir kez yapılmalıdır.

İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Açısından Değerlendirme:

Yüksekte çalışmalarda düşmeler, iş kazalarının en önemli nedenlerinden biridir. Bu nedenle, düşmeleri önlemeye yönelik KKD kullanımı, güvenli çalışma yöntemleri ve ergonomik düzenlemeler büyük önem taşımaktadır.

Meslek Hastalıkları ve SGK Süreci:

İş kazası veya meslek hastalığı şüphesi veya tanısı durumunda, ilgili mevzuat çerçevesinde bildirimler yapılmalıdır.

Özetle;

Yüksekte çalışacak işçilerin sağlık muayeneleri, maruz kaldıkları riskler göz önünde bulundurularak yapılmalı, gerekli KKD’ler sağlanmalı ve eğitimler verilmelidir. İşverenler, bu işçilerin sağlık durumlarını düzenli olarak takip etmeli ve gerekli önlemleri almalıdır.

Kaynaklar: