İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları

Blog

  • Kalça replasmanı sonrasında özürlülükle ilişkili puanlama

    Kalça replasmanı sonrasında özürlülükle ilişkili puanlama

    Puan
    a. Ağrı

    Yok

    Hafif

    Orta, nadiren

    Orta

    Şiddetli

    		  

    44

    40

    30

    20

    10
    b. Fonksiyon

    Topallama (limb)

    Yok

    Hafif

    Orta

    Şiddetli

    Yardımcı cihaz

    Yok

    Uzun yürüyüşlerde kanedyen

    Bir kanedyen

    Bir koltuk değneği

    İki kanedyen

    İki koltuk değneği

    Yürüyüş mesafesi

    Limitsiz

    Altı blok

    Üç blok

    Ev içinde

    Yatağa / sandalyeye bağımlı

    		  

     

    11

    8

    5

    0

     

    11

    7

    5

    3

    2

    0

     

    11

    8

    5

    2

    0
    c. Aktiviteler

    Merdiven Çıkma

    Normal

    Trabzanlara dayanarak

    Kolayca çıkamıyor

    Çıkamıyor

    Ayakkabı ve çorap giyme

    Kolayca

    Zorlanarak

    Yapamıyor

    Oturma

    Herhangi bir sandalyede 1saat                  Yüksek sandalyede

    Rahatça oturamıyor

    Toplu taşıma araçları

    Kullanabiliyor

    Kullanamıyor

    		  

     

    4

    2

    1

    0

     

    4

    2

    0

     

    4

    2

    0

     

    1

    0
    d. Deformite

    Adduksiyonda fikse

    < 10 0                                                                              ³10 0                                                       

    İnternal rotasyonda fikse

    < 10 0                                                                              ³10 0                                                       

    Eksternal rotasyonda fikse

    < 10 0                                                                              ³10 0        

            Fleksiyon kontraktürü

    < 15 0                                                                              ³15 0                                                       

    Ekstremite uzunluk farkı

    < 1,5 cm                                                                    

    ³1,5 cm

    		  

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0
    e. Hareket Açıklığı

    Fleksiyon

    >900              

    £ 900

    Abdüksiyon

    >150              

    £150

    Addüksiyon

    >150              

    £150

    Eksternal rotasyon

    >300              

    £300

    İnternal rotasyon

    >150              

    £150

    		  

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0

     

    1

    0

    NOT:  *a,b,c,d ve e kategorilerinden alınan puanlar toplanıp toplam puan hesaplanır. Puanların özür oranına çevrilmesinde şu tablo kullanılır.

    TANIYA DAYALI DEĞERLENDİRMELER

    Bazı durumlarda fizik muayene bulgularından ziyade sadece tanıya dayanılarak özürlülük yüzdesi hesaplanması gerekli olabilir. Örneğin başarılı bir kalça replasmanından sonra kişinin fonksiyonları yeterli olsa bile, mutlaka bir takım kısıtlılıklar yaşayacaktır. Bu durumlarda hastanın genel durumunu fizik muayene bulgularının mı yoksa tanısal kriterlerin mi daha iyi tanımlayacağı konusunda hastanın lehine düşünerek karar verilmelidir.

  • Ampütasyona bağlı bozuklukların değerlendirilmesi

    Ampütasyon düzeyi Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    -Hemipelvektomi

    -Kalça dezartikulasyonu

    -Diz üstü

    Proksimal

    Orta ve distal

    -Diz dezartikülasyonu

    -Diz altı

    Proksimal

    Orta ve distal

    -Syme (ayak)

    -Chopart (orta ayak)

    -Transmetatarsal

    -Birinci metatarsal

    -Diğer metatarsallar

    -Metatarsofalangiyal (MTF) eklemden itibaren tüm parmaklar

    -MTF eklemden başparmak

    -İnterfalangial eklemden başparmak

    -MTF eklemden diğer küçük parmaklar

    		 65

    50 (100)

     

    50 (100)

    48 (95)

     

    45 (90)

    43 (85)

    40 (80)

    38 (75)

    31 (62) [100]

    25 (50) [71]

    10 (20) [28]

    3 (5) [7]

    11 (22) [31]

     

    6 (12) [17]

    3 (5) [7]

    1 (2) [3]

     

  • Eklem Ankilozuna Bağlı Özürlülük Oranları

    Ankiloz veya malpozisyon tabloları, ancak eklemin malpozisyonu cerrahi olarak düzeltilemeyecekse kullanılabilir.  Aşağıdaki metin ve tablolarda fonksiyonel olarak optimal eklem ankiloz pozisyonları ve bunların özürlülük oranları belirtilmektedir. Bu pozisyonlardan olacak tüm sapmalarda tablolalara bakılarak özürlülük oranları artırılır.

    *** Aşağıdaki tabloların hepsinde oranlar nötral pozisyon oranına eklenir.

    Kalçanın fleksiyon pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük oranları

    Fleksiyonda ankiloz (º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    0-9

    10-19

    20-24

    25-39

    40-49

    50-59

    60-69

    70+

    		 19                   (37)

    13                   (25)

    6                     (12)

    0                     (0)

    6                     (12)

    13                   (25)

    19                   (37)

    25                   (50)

    Kalçanın iç rotasyon pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük oranları

    İç rotasyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    5-9

    10-19

    20-29

    30+

    		 6                      (12)

    13                    (25)

    19                    (37)

    25                    (50)

    Kalçanın dış rotasyon pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük oranları

    Dış rotasyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    10-19

    20-29

    30-39

    40+

    		 6                      (12)

    13                    (25)

    19                    (37)

    25                    (50)

    Kalçanın abdüksiyonun pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük oranları

    Abdüksiyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    5-14

    15-24

    25+

    		 13                    (25)

    19                    (37)

    25                    (50)

    Kalçanın addüksiyon pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük oranları

    Addüksiyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    5-9

    10-14

    15+

    		 13                    (25)

    19                    (37)

    25                    (50)

    Kalça: Kalçanın optimal ankiloz pozisyonu 25 derece ile 40 derece arasında fleksiyon, nötral rotasyon, adduksiyon ve abduksiyondur. Bu pozisyonda alt ekstremite özürlülük yüzdesi %50, kişinin özür oranı ise %25 olarak değerlendirilir. Kalça ankilozuna bağlı özürlülük yüzdesi hesaplanırken, yukarıda tarif edilen nötral pozisyondaki kalça ankilozuna bağlı özürlülük yüzdesi, 3.15, 3.16, 3.17 ve 3.18 numaralı tablolardaki değerlere eklenir.

    Diz: Dizin optimal pozisyonu, 10-15 derece arasındaki fleksiyonudur. Dizin optimal pozisyonda ankilozunda alt ekstremite özürlülük yüzdesi %67, kişinin özür oranı ise %34’tür. Nötral pozisyon dışındaki tüm bozukluklarda, karşılık gelen özürlülük yüzdesi bu değerin üzerine eklenir.

    Dizin varus pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük

    Varusda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    0-9

    10-19

    20+

    		 6                   (12)

    13                 (25)

    17                 (33)

    Dizin valgus pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük

    Valgusda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    10-19

    20-29

    30+

    		 6                   (12)

    13                 (25)

    17                 (33)

    Dizin fleksiyon pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük

    Fleksiyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    20-29

    30-39

    40+

    		 6                   (12)

    13                 (25)

    17                 (33)

    Dizin iç veya dış malrotasyonda ankilozuna bağlı özürlülük

    İnternal veya eksternal malrotasyonda ankiloz(º) Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı (%)
    10-19

    20-29

    30+

    		 6                   (12)

    13                 (25)

    17                 (33)

    Ayak Bileği: Ayak bileğinin optimal ankiloz pozisyonu, fleksiyon, ekstansiyon, varus veya valgusa gitmeden nötralde kalmasıdır. Nötral pozisyonda ankiloz ayakta %14, alt ekstremitede %10 ve kişide %5 oranında özürlülüğe neden olur. Nötral pozisyonların varyasyonlarına bakılarak değerlendirilir.

    Ayak bileğinin plantar fleksiyon-dorsofleksiyonda ankilozuna bağlı özürlülük

    Pozisyon Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    20º + dorsofleksiyon

    10-19º dorsofleksiyon

    10-19º plantar fleksiyon

    20-29º plantar fleksiyon

    30º + plantar fleksiyon

    		 19             (37)           [53]

    9               (17)           [24]

    9               (17)           [24]

    19             (37)           [53]

    26             (52)           [74]

    Ayak bileğinin varus pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük

    Varus pozisyonu (º) Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    5-9

    10-19

    20-29

    30+

    		 13           (25)            [35]

    19           (37)            [53]

    22           (43)            [61]

    26           (52)            [74]

    Ayak bileğinin valgus pozisyonunda ankilozuna bağlı özürlülük

    Valgus pozisyonu(º) Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    10-19

    20-29

    30+

    		 13           (25)           [35]

    19           (37)           [53]

    26           (52)           [74]

    Ayak bileğinin internal malrotasyonda ankilozuna bağlı özürlülük

    İnternal malrotasyon (º) Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    0-9

    10-19

    20-29

    30+

    		 6             (12)           [17]

    13           (25)           [35]

    19           (37)           [53]

    26           (52)           [74]

    Ayak bileğinin eksternal malrotasyonda ankilozuna bağlı özürlülük

    Eksternal malrotasyon (º) Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    15-19

    20-29

    30-39

    40+

    		 6             (12)           [17]

    13           (25)           [35]

    19           (37)           [53]

    26           (52)           [74]

    Ayak (Arkaayak, Ortaayak, Önayak): Ayağın subtalar parçası için optimal ankiloz pozisyonu, varus veya valgusa gitmeksizin, nötral veya 0 derecedir. Nötral pozisyonda ayağın ankilozu, ayakta %14, alt ekstremitede %10 ve kişide %5 oranında özürlülüğe neden olur. Nötral pozisyondaki ankiloza ek olarak, Tablo 3.28 ve 3.29’a bakılarak varus ve valgus pozisyonlarındaki ankiloza bağlı özürlülük yüzdeleri bu değerlere eklenir. Tibia-os calcis açısının azalması şeklindeki ankilozlar Tablo 3.28.’e göre değerlendirilir. Tüm talar kemiklerin ankilozu için optimal pozisyon nötraldir. Bu pozisyonda ankiloz,  ayakta %35 , alt ekstremitede %25 ve kişide %13 özürlülüğe neden olur. Daha ileri fleksiyon, varus ve valgus bozukluklarında, Tablo 3.25 – 3.29’a bakılarak ilave özürlülük oranları belirlenir.

    Tibia-Os calcis açısının azalmasına bağlı özürlülük

    Açı (º) Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    110-100

    99-90

    <90

    		 13           (25)           [35]

    19           (37)           [53]

    26           (52)           [74]

    Ayak parmaklarının ankilozuna bağlı özürlülük

    Parmaklar ( p ) Kişinin (Alt Ekstremite) [Ayak] Özürlülük Oranı (%)
    Ankiloz
    Tam Ekstansiyon Fonksiyonel Pozisyon Tam Fleksiyon
    baş parmak

    baş parmak, 2p

    		 5(10)[14]

    6(12)[17]

    		 5(9)[13]

    6(11)[15]

    		 7(13)[18]

    8(15)[21]
    başparmak, 2, 3p

    başparmak, 2, 4p

    		 7(14)[20]

    7(14)[20]

    		 6(12)[17]

    6(12)[17]

    		 9(17)[24]

    9(17)[24]
    başparmak, 2, 5p

    başparmak, 2, 3, 4p

    		 7(14)[20]

    8(16)[23]

    		 6(12)[17]

    7(13)[19]

    		 9(17)[24]

    10(19)[27]
    başparmak, 2, 3, 5p

    başparmak, 2, 4, 5p

    		 8(16)[23]

    8(16)[23]

    		 7(13)[19]

    7(13)[19]

    		 10(19)[27]

    10(19)[27]
    başparmak, 2, 3, 4, 5p

    başparmak, 3p

    		 9(18)[26]

    6(12)[17]

    		 8(15)[21]

    6(11)[15]

    		 11(21)[30]

    8(15)[21]
    başparmak, 3, 4p

    başparmak, 3, 5p

    		 7(14)[20]

    7(14)[20]

    		 6(12)[17]

    6(12)[17]

    		 9(17)[24]

    9(17)[24]
    başparmak, 3, 4, 5p

    başparmak, 4p

    		 8(16)[23]

    6(12)[17]

    		 7(13)[19]

    6(11)[15]

    		 10(19)[27]

    8(15)[21]
    başparmak, 4, 5p

    başparmak, 5p

    		 7(14)[20]

    6(12)[17]

    		 6(12)[17]

    6(11)[15]

    		 9(17)[24]

    8(15)[21]
    2p

    2p , 3p

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]

    		 1(1)[2]

    2(3)[ 4]

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]
    2,3,4p

    2,3,5p

    		 3(6)[9]

    3(6)[9]

    		 2(3)[ 4]

    2(4)[6]

    		 3(6)[9]

    3(6)[9]
    2,3,4,5p

    2,4p

    		 4(8)[12]

    2(4)[6]

    		 3(6)[8]

    2(3)[ 4]

    		 4(8)[12]

    2(4)[6]
    2,4,5p

    2,5p

    		 3(6)[9]

    2(4)[6]

    		 2(4)[6]

    2(3)[ 4]

    		 4(8)[12]

    2(4)[6]
    3p

    3,4p

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]

    		 1(1)[2]

    2(3)[4]

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]
    3,4,5p

    3,5p

    		 3(6)[9]

    2(4)[6]

    		 2(4)[6]

    2(3)[ 4]

    		 3(6)[9]

    2(4)[6]
    4p

    4,5p

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]

    		 1(1)[2]

    2(3)[ 4]

    		 1(2)[3]

    2(4)[6]
    5p 1(2)[3] 1(1)[2] 1(2)[3]

  • Eklem Hareket Kısıtlılığına Bağlı Özürlülük

    Ekstremitenin aynı bölgesinde farklı bozukluklar varsa (örn kalçada fleksiyon, ekstensiyon ve abduksiyonda hareket kısıtlılığı varsa) veya aynı ekstremitenin farklı eklemlerinde bozukluk varsa (örn kalça ve diz) önce Balthazard yöntemi ile ekstremite özürlülük oranı hesaplanır daha sonra kişinin özürlülük oranına dönüştürülür.

    Tablo 3.8a – Kalça eklemi hareket kısıtlılığının şiddetinin belirlenmesi

     

    Hareketin Yönü

    		 Hareket Kısıtlılığı Şiddeti
    Hafif Orta Ciddi
    Fleksiyon < 100º <80º <50º
    Ekstansiyon 10-19º fleksiyon  kontraktürü 20-29º fleksiyon  kontraktürü 30º fleksiyon kontraktürü
    İç rotasyon 10-20º 0-9º
    Dış rotasyon 20-30º 0-19º
    Abdüksiyon 15-25º 5-14º <5º
    Addüksiyon 0-15º – –
    Abduksiyon kontraktürü* 0-5º 6-10º 11-20º

     

    Tablo 3.8b- Kalça eklemi hareket kısıtlığı şiddetine bağlı özürlülük

    Hareket Kısıtlılığı Şiddeti Alt Ekstremite Özürlülük Yüzdesi (%) Kişinin Özür Oranı (%)
    Hafif 5 3
    Orta 10 5
    Ciddi 20 10

    NOT:  *20º ‘nin üzerindeki abduksiyon kontraktürleri kişide %15’lik özür oranına neden olur.

     

    Diz eklemi hareket kısıtlılığına bağlı özürlülük.

       

    Hareket

    		 Kişinin (alt ekstremite) özürlülük oranı  (%)
    Hafif              5   (10) Orta            10  (20) Ciddi                    18   (35)
    Fleksiyon < 110º <80º <60º + her 10° için %1(%2) eklenir.
    Fleksiyon kontraktürü 5-9º 10-19º 20º +12°’nin üzerinde her 2° için %1 (%2) eklenir
    NOT:  Deformite femoral-tibial açıdan ölçülür. 3° ile 10° valgus normal kabul edilir.
    Varus 2º valgus-0º (nötral) 1-7º  varus 8-12º varus+
    Valgus 10-12º 13-15º 16-20º +20°’nin üzerinde her 2° için %1 (%2) eklenir.

    Ayak bileği eklemi hareket kısıtlılığına bağlı özürlülük.

     

    Hareket

    		 Kişinin (alt ekstremite)[ayak] özürlülük oranı (%)
    Hafif         4  (7) [10] Orta      8 (15) [21] Ciddi      15 (30) [43]
    Plantar fleksiyon

    Fleksiyon kontraktürü

    Ekstansiyon

    		 11-20º

     

    –

     

    10-0 º (nötral)

    		 1-10º

     

    10º

     

    –

    		 Yok

     

    20º

     

    –

     Topuk hareket kısıtlılığına bağlı özürlülük.

       

    Hareket

    		 Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    Hafif                1 (2) [3] Orta ve Ciddi          2 (5) [7]
    İnversiyon

    Eversiyon

    		 10-20º

    0-10

    		 0-9º

    –

    Ayak bileği veya topuk deformite bozuklukları.

     

    Pozisyon

    		 Kişinin (alt ekstremite) [ayak]özürlülük oranı (%)
    Hafif     6 (12) [17] Orta    13 (25) [35] Ciddi       20 (50) [72]
    Varus

    Valgus

    		 10-20º

    10-20º

    		 15-24º

    –

    		 25 +

    –

    Ayak başparmak bozuklukları 

    (Bir ayakta 2 veya daha fazla küçük parmak için kişinin özür oranı azami %3’tür)

       

       Bozukluk tipi

    		 Kişinin (alt ekstremite) [ayak] özürlülük oranı (%)
    Hafif            1 (2) [3] Orta ve Ciddi         3 (5) [7]
    Baş parmak

    MTF ekstansiyon

    İF fleksiyon

    Küçük parmaklar

    MTF ekstansiyon

    		  

    15-30º

    <20º

     

    <10º

    		  

    <15º

    –

     

    –
    NOT: MTF: metatarsofalangeal İF: interfalangeal

  • Alt ekstremite kas kuvvetinde kayba bağlı özürlülük yüzdeleri

    Alt Ekstremitenin Kas Kuvvetinin Değerlendirilmesi

    Derece Kas kuvvetinin değerlendirilmesi Motor kayıp %
    5 Yer çekimine karşı maksimum dirençle engellenemeyen aktif hareket 0
    4 Kısmi direnç ve yerçekimine karşı aktif hareket 1-25
    3 Sadece yerçekimine karşı aktif hareket 26-50
    2 Yerçekimi ortadan kaldırıldığı zaman aktif hareket 51-75
    1 Hafif kontraksiyon, hareket yok 76-99
    0 Kontraksiyon ve hareket yok 100

     

    Alt ekstremite kas kuvvetinde kayba bağlı özürlülük yüzdeleri. (bkz tablo 3.1)

    Ekstremitenin aynı bölgesinde farklı bozukluklar varsa (örn. kalçada fleksiyon, ekstensiyon ve abduksiyonda motor kayıp varsa) önce Balthazard yöntemi ile ekstremite özür oranı hesaplanır daha sonra kişinin özürlülük oranına dönüştürülür.

     

    Kas grubu

    		 Kişinin (alt ekstremitenin) ve [ayağın] özürlülük oranı (%)
    Derece  0                     Derece  1 Derece  2 Derece  3      Derece  4
    Kalça

    Fleksiyon

    Ekstansiyon

    Abdüksiyon

    Diz

    Fleksiyon

    Ekstansiyon

    Ayak bileği

    Fleksiyon

    Ekstansiyon

    İnversiyon

    Eversiyon

    Ayak Başparmağı

    Ekstansiyon

    Fleksiyon

    		  

    8  (15)

    19  (37)

    31  (62)

     

    13  (25)

    13  (25)

     

    19 (37) [53]

    13 (25) [35]

    6 (12) [17]

    6 (12) [17]

     

     

    4 (7) [10]

    6 (12) [17]

    		  

    8  (15)

    19  (37)

    31  (62)

     

    13  (25)

    13  (25)

     

    19 (37) [53]

    13 (25) [35]

    6 (12) [17]

    6 (12) [17]

     

     

    4 (7) [10]

    6 (12) [17]

    		  

    8  (15)

    19  (37)

    31  (62)

     

    13  (25)

    13  (25)

     

    19 (37) [53]

    13 (25) [35]

    6 (12) [17]

    6 (12) [17]

     

     

    4 (7) [10]

    6 (12) [17]

    		  

    5    (10)

    14  (27)

    19  (37)

     

    9  (17)

    9  (17)

     

    13 (25) [35]

    13 (25) [35]

    6 (12) [17]

    6 (12) [17]

     

     

    4 (7) [10]

    6 (12) [17]

    		  

    3      (5)

    9     (17)

    13  (25)

     

    6  (12)

    6  (12)

     

    9 (17) [24]

    6 (12) [17]

    3 (5) [7]

    3 (5) [7]

     

     

    1 (2) [3]

    3 (5) [7]

     

  • Bacak kaslarındaki atrofiye bağlı özürlülük

    Kas atrofisini değerlendirmek için karşı ekstremitenin normal ve karşılaştırmaya uygun olması gereklidir. Ekstremitede şişlik veya varikozitelerin olması ölçümleri geçersiz kılar. Kas atrofisi tablosu kullanılacaksa, aynı anda periferik sinir hasarı, kas güçsüzlüğü veya yürüyüş bozukluğu tabloları kesinlikle kullanılamaz. Değerlendiren kişi hastanın bozukluğuna hangi yöntem ve yaklaşımın uygulanması gerektiğine ve en objektif yöntemin hangisi olduğuna karar vermelidir. Manuel kas testi yorgunluk durumunda doğru bilgi vermeyebilir, bu durumda atrofi ölçümü daha doğru olabilir.  Uyluk ve baldır atrofisine bağlı özürlülük oranları ayrı ayrı hesaplanır daha sonra Balthazard yöntemi ile toplanır.

    Bacak kaslarındaki atrofiye bağlı özürlülük yüzdeleri:

    Çevre Ölçümü Farkı (cm) Özürlülük Derecesi Kişinin ve (Alt Ekstremitenin) Özürlülük Oranı (%)
    a. Uyluk: Diz tam ekstansiyonda ve kaslar relakse iken patellanın 10 cm üzerinden yapılan çevre ölçümü (cm)
    0 – 0,9

    1 – 1,9

    2 – 2,9

    3+

    		 Yok

    Hafif

    Orta

    Ciddi

    		 0

    2-4        (3-8)

    4-7        (8-13)

    7            (13)
    b. Baldır: Normal taraftaki maksimum çevre ölçümüyle aynı seviyeden etkilenen tarafın ölçümü karşılaştırılır.
    0 – 0,9

    1 – 1,9

    2 – 2,9

    3+

    		 Yok

    Hafif

    Orta

    Ciddi

    		 0

    2-4        (3-8)

    4-7        (8-13)

    7            (13)

     

  • Yürüyüş bozukluğuna göre özürlülük oranları

    Bu tabloda verilen yüzdeler yardımcı cihaza bağımlı, sürekli yürüyüş bozukluğu olan hastalar içindir. Mekanik bel ağrısı nedeni ile hasta baston kullansa bile bu tablo ile değerlendirilmez. Özürlülük değerlendirmesinde, bu tablo yalnız başına kullanılmalı, kesinlikle diğer tablolarla birleştirilmemelidir.

    Hastalık Derecesi  

    Hastanın Bulguları

    		 Özür Oranı

    %
    Hafif a. Alt ekstremitede antaljik yürüyüş, basma fazının kısalmasına ilave olarak ayak bileği, diz veya kalçada orta – ileri derecede artritik değişikliklerin tespit edilmesi

    b. Pozitif Trendelenburg testi ve kalçanın orta veya ileri derecede osteoartriti

    c. Hasta (a) ve (b) şıklarını taşıyor ve bazen uzun yürüyüşlerde koltuk değneği veya baston kullanıyor (ancak evde ve işyerinde genellikle kullanmıyor).

    d. Hasta kısa bacak breysini (ayak bileği –ayak ortezi, AFO) rutin olarak kullanmak zorundadır.

    		 8

     

     

    12

     

    18

     

    18
    Orta e. Hasta tek baston veya tek koltuk değneğini sürekli kullanmak zorundadır.

    f. Hasta tek baston / tek koltuk değneğinin yanında kısa bacak breysini (AFO) sürekli kullanmak zorundadır.

    g. Hasta tek baston / tek koltuk değneğinin yanında uzun bacak breysini (Diz – ayak bileği – ayak ortezi, KAFO) sürekli kullanmak zorundadır.

    h. Hasta iki baston veya iki koltuk değneğini rutin olarak kullanmak zorundadır.

    		 24

     

    36

     

    42

     

    48
    Ciddi i. Kısa bacak breysinin (AFO) yanısıra iki baston veya iki koltuk değneğini sürekli kullanmak zorundadır.

    j. Uzun bacak breysinin (KAFO) yanısıra iki baston veya iki koltuk değneğini sürekli kullanmak zorundadır.

    k. Çift taraflı alt ekstremite (AFO veya KAFO) breysinin yanısıra, iki baston veya iki koltuk değneğini sürekli kullanmak zorundadır.

    l. Tekerlekli sandalyeye bağlı

    		 60

     

    72

     

    84

    96

  • Alt ekstremite uzunluk farklılığı (kısalık)

    Alt ekstremite uzunluk farklılığını ölçmek için hasta supine pozisyonda yatırılır. Spina iliaka anterior superior ile ayak bileği medial malleol arasındaki mesafe ölçülür.

    Alt ekstremitenin uzunluk farklılıklarından kaynaklanan özürlülük.

    Farklılık (cm) Alt ekstremite özürlülüğü (%) Özür Oranı  (%) Özür Oranı  (%) Alt ekstremite özürlülük (%)
    0 – 1,9 5 3 3 5
    2 – 2,9 10 5 5 10
    3 – 3,9 15 8 8 15
    4 – 4,9 20 10 10 20
    ≥5 25 13 13 25

     

  • Alt Ekstremiteye Ait Özürlülük Oranları

    Alt ekstremite altı bölümde incelenecektir:

    Ayaklar, topuk, ayak bilekleri, bacaklar, dizler, kalça eklemleri ve pelvis.

    Alt ekstremite değerlendirilirken kas iskelet sistemine ek olarak, eklemler, yumuşak dokular, vaskuler sistem ve sinir sistemi de ayrıca değerlendirilmelidir. Özürlülük hastanın mevcut durumuna göre belirlenmeli, kişi özrünün zaman içerisinde değişebilme ihtimali varsa rapor süreli olarak verilmelidir.

    Devamlı özürlülük raporu verilmeden önce, hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmelidir. Alt ekstremitenin sürekli bozukluklarının değerlendirilmesinde anatomik, tanısal ve fonksiyonel yöntemler kullanılır.

    Genellikle spesifik bozukluklar için sadece bir değerlendirme yöntemi kullanılır. Ancak bazı durumlarda iki veya üç yöntemin kombinasyonu gerekebilir.

    Aşağıdaki tabloda bu değerlendirme yöntemlerinden hangilerinin kombine edilebileceği gösterilmektedir. (+) işaretli olan kutucukların kesiştiği değerlendirme yöntemleri kombine edilir.

    Değerlendirme yöntemlerinin kombinasyonu kılavuzu.

    Kıs Yr Kas atrf Kas güc EHA ank. Amp Tanı Deri Kayı PS

    Yrl

    		 Vsk
    Kısalık + + + + + + + +
    Yürüyüş bozukluğu
    Kas atrofisi + + +
    Kas gücü +   + + +
    EHA/ankiloz + + + + +
    Amputasyon   + + + + + +
    Tanı + + + + +
    Deri kaybı + + + + + + + +
    Periferik sinir yaralanması + + + + + +
    Vaskuler + + + + + + + +

    NOT:  KESİŞME NOKTALARINDA + BULUNAN YÖNTEMLER KOMBİNE EDİLEBİLİR. KESİŞME NOKTALARI BOŞ OLAN YÖNTEMLER AYNI KİŞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILAMAZ.

    Özürlülük oranı hesaplanırken alt ekstremitede spesifik bölge bozukluklarının yüzdesi 0,7 ile çarpılarak alt ekstremite bozukluklarının yüzdesi bulunabilir. Alt ekstremite bozukluğunun yüzdesi 0,5 ile çarpılırsa sonuç bireyin özürlülük oranını verir. Bireyin özürlülük oranı ilgili tablolardan yararlanılarak hesaplanabilir. Tablolarda bireyin özürlülük oranı açık olarak, alt ekstremiteye ait özürlülük yüzdesi parantez içinde, spesifik bölge bozuklukları ise köşeli parantez içinde gösterilmiştir.

    Hastanın aynı alt ekstremitesinin farklı yerlerinde veya her iki alt ekstremitesinde bozukluk olması durumunda, bozuklukların bireyde yol açtığı özürlülük oranı ayrı ayrı belirlenir, daha sonra Balthazard yöntemi ile kişinin özürlülük oranı belirlenir. Ekstremitenin aynı bölgesinde farklı bozukluklar varsa önce Balthazard yöntemi ile ekstremite özürlülük oranı belirlenip daha sonra diğer ekstremite özürlülük yüzdesi ile birleştirilerek kişinin özürlülük oranı belirlenir.

    Alt ekstremite özürlülüğünden kişinin özürlülük oranının hesaplanması.

    Özürlülük  Yüzdesi % Özürlülük  Yüzdesi % Özürlülük  Yüzdesi %
     

    Alt

    Ekstremite

    		 Kişinin Özür Oranı   

    Alt

    Ekstremite

    		 Kişinin Özür Oranı   

    Alt

    Ekstremite

    		 Kişinin Özür Oranı 
    0 0 34 17 68 34
    1 1 35 18 69 35
    2 1 36 18 70 35
    3 2 37 19 71 36
    4 2 38 19 72 36
    5 3 39 20 73 37
    6 3 40 20 74 37
    7 4 41 21 75 38
    8 4 42 21 76 38
    9 5 43 22 77 39
    10 5 44 22 78 39
    11 6 45 23 79 40
    12 6 46 23 80 40
    13 7 47 24 81 41
    14 7 48 24 82 41
    15 8 49 25 83 42
    16 8 50 25 84 42
    17 9 51 26 85 43
    18 9 52 26 86 43
    19 10 53 27 87 44
    20 10 54 27 88 44
    21 11 55 28 89 45
    22 11 56 28 90 45
    23 12 57 29 91 46
    24 12 58 29 92 46
    25 13 59 30 93 47
    26 13 60 30 94 47
    27 14 61 31 95 48
    28 14 62 31 96 48
    29 15 63 32 97 49
    30 15 64 32 98 49
    31 16 65 33 99 50
    32 16 66 30 100 50
    33 17 67 34

  • Alt ekstremitenin periferik vasküler hastalığına bağlı özürlülük

    Periferal vasküler hastalık nedeniyle amputasyon olduğu zaman, özürlülük yüzdesi önce amputasyona göre hesaplanır, sonra aşağıdaki tabloya bakılır ve her iki puan Balthazard yöntemi ile toplanır.

    Alt ekstremitenin periferik vasküler hastalığına bağlı özürlülük sınıflama tablosu

    Sınıf 1

    % 5

    		Klaudikasyon veya istirahatte ağrı olmaması

    Ve

    sadece geçici ödem

    Ve

    fiziksel muayenede aşağıdaki bulgulardan fazlası görülmez: nabız kaybı, subkutan dokunun minimal kaybı, röntgenle saptanmış arterlerde kalsifikasyon, cerrahi müdahale gerektirmeyen ve etkinliğin kısa kesilmesine neden olmayan arterlerin veya venlerin asemptomatik dilatasyonu
    Sınıf 2

    % 25

    		Normal adımla en az 100 metre yapılan bir yürüyüşte intermitent klaudikasyon

    Veya

    elastik desteklerle tamamen kontrol edilemeyen orta derece persistant ödem

    Veya

    persistan vasküler hastalık veya iyileşmiş ülserin bulgularını gösteren iyileşmiş, ağrısız bir ampute parmak gibi bir bulgu ile saptanan vasküler hasar
    Sınıf 3

    % 50

    		Normal adımla 25-100 metre arasında yapılan bir yürüyüş esnasında intermitent klaudikasyon

    Veya

    kısmen elastik desteklerle kontrol edilen belirgin ödem

    Veya

    persistan vasküler hastalık veya yüzeyel ülser bulgularını gösteren bir ekstremitede iki ya da daha fazla iyileşmiş ampute parmak ile saptanan vasküler hasar
    Sınıf 4

    % 75

    		 25 metreden daha kısa bir yürüyüş esnasında intermittent klaudikasyon veya istirahatte intermittent ağrı

    Veya

    elastik desteklerle kontrol edilemeyen belirgin ödem

    Veya

    persistan vasküler hastalık veya bir ekstremiteyi içeren geniş veya derin ülser bulgularını gösteren ayak bileği veya üzerinde amputasyon veya iki ekstremitede iki ya da daha fazla ampute parmak ile saptanan vasküler hasar
    Sınıf 5

    % 90

    		 İstirahatte şiddetli ve sabit ağrı

    Veya

    persistan vasküler hastalık veya iki ya da daha fazla ekstremiteyi içeren geniş veya derin ülser bulgularını gösteren iki ekstremitedeayak bileği veya üzerinde amputasyon veya iki ya da daha fazla ekstremitede bütün parmakların amputasyonu sonucu saptanan vasküler hasar