Çok tehlikeli işlerde muayene, çalışanların işe giriş ve iş süreçlerinde uygun işin verilmiş olması açısından önemlidir!
Çok tehlikeli işler, iş sağlığı ve güvenliği açısından en yüksek risk grubunu oluşturur. Türkiye’de bu işler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle sıkı şekilde düzenlenmiş olup, işyeri hekimleri için özel hassasiyet gerektiren alanlardır. Bu yazıda, çok tehlikeli işlerin neden önemli olduğunu ve işe giriş muayenelerinde dikkat edilmesi gereken kritik noktaları detaylarıyla ele alacağız.
Çok Tehlikeli İşlerin Önemi
Çok tehlikeli işler; genellikle ağır fiziksel riskler, kimyasal maruziyetler, yüksek iş kazası riski, patlayıcı veya toksik ortamlar içeren iş alanlarıdır. Türkiye’de işyerleri, işyerindeki faaliyetlere göre “Az tehlikeli”, “Tehlikeli” ve “Çok tehlikeli” olarak sınıflandırılır. Çok tehlikeli işler, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda ve “İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği”nde açıkça tanımlanmıştır.
Çok tehlikeli işlerde iş kazaları ve meslek hastalıkları daha sık ve daha ağır seyredebilir. Bu nedenle, iş sağlığı hizmetleri ve koruyucu hekimlik uygulamalarının etkinliği, bu iş kollarında hayati önem taşır. İşverenlerin, işyeri hekimlerinin ve çalışanların ortak çabası ile risklerin minimize edilmesi gerekir.
Çok Tehlikeli işlerde Muayene – Dikkat Edilmesi Gereken Özel Hususlar
Çok tehlikeli işlerde çalışacak personelin işe başlamadan önce yapılacak işe giriş muayenesi, hem çalışanın sağlığının korunması hem de işyerindeki risklerin yönetimi açısından kritik bir adımdır.
1. Risk Değerlendirmesine Uygun Muayene
- İşe giriş muayenesi mutlaka işyerinde var olan spesifik riskler dikkate alınarak yapılmalıdır.
- Örneğin, kimyasal maruziyet riski varsa solunum fonksiyon testleri, gürültü riski varsa işitme testleri uygulanmalıdır.
- Fiziksel zorluklar varsa kas-iskelet sistemi muayenesi ve gerekli tetkikler yapılmalıdır.
2. Sağlık Geçmişi ve Meslek Hastalıkları Hikayesi
- Çalışanın geçmişte maruz kaldığı mesleki riskler, geçirdiği hastalıklar, kronik rahatsızlıklar dikkatlice sorgulanmalıdır.
- Özellikle solunum, deri, işitme ve kas-iskelet sistemi hastalıkları için ayrıntılı anamnez alınmalıdır.
3. Psikososyal ve Nörolojik Değerlendirme
- Çok tehlikeli işlerde, çalışanların dikkat, refleks ve psikolojik durumları da önemlidir.
- Stres, dikkat dağınıklığı veya psikiyatrik hastalıklar, iş kazası riskini artırabilir. Bu nedenle işe giriş muayenesinde psikososyal değerlendirme yapılması önerilir.
4. Mevzuata Uygun Tetkik ve Raporlama
- İşe giriş muayenesinde istenen tahlil, görüntüleme ve fonksiyon testleri eksiksiz yapılmalıdır.
- Muayene sonuçları ve raporlar yasal süreler içinde işveren ve çalışan ile paylaşılmalı, işyeri sağlık kayıtlarına uygun şekilde işlenmelidir.
5. Sürekli Eğitim ve Takip
- İşe giriş muayenesinde tespit edilen riskler doğrultusunda, çalışanlara kişisel koruyucu donanımların kullanımı ve iş sağlığına dair eğitimler verilmelidir.
- Ayrıca, belirli periyotlarda periyodik muayenelerle sağlık takibi yapılmalıdır.
[box type=”note” align=”” class=”” width=””]
Çok tehlikeli işlerde muayene esnasında istenmesi gereken tetkikler:
- Tam Kan
- Biyokimyasal: ALT, AST, Üre, Kreatinin, Açlık Şekeri
- Tam idrar tetkiki
- Akciğer Grafisi (Tozlu Ortamda ILO Okuyuculu)
- Solunum Fonksiyon Testi
- Odyometri
- EKG
- Kan grubunun öğrenilmesi gerekir.
- Çok tehlikeli yerlerde çalışanlar için tetanoz proflaksisi uygulanması gerekir.[/box]