Cinsel yolla bulaşan hastalıklar

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) korunmasız vajinal, anal veya oral seks ile bulaşabilmektedir. CYBH’a neden olan mikroorganizmalar kan, semen ya da vajinal sıvılarla taşınabilmektedir. Sağlıklı görünen (herhangi bir şikayeti olmayan) bireyler bu tür hastalıkları taşıyabilmekte ve diğer bireylere bulaştırılabilmektedir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların çoğunda erken dönemde semptom gözlenmediğinden hastalık fark edilememektedir.

[toggle title=”Kimler Risk Altındadır?” state=”close” ]1. Korunmasız ilişkide bulunmuş bireyler

2. Cinsel yolla bulaşmış herhangi bir hastalığı taşıyanlar

3. Cinsel yolla bulaşmış hastalıklardan birini geçirmiş ve iyileşmiş bireyler: Bir CYBH’ı geçirmiş bireyin diğer CYBH’ı taşıma riski artmaktadır, çünkü bu organizmalar genellikle beraber taşınmaktadır.

4. Birçok cinsel yolla bulaşan hastalık klinik belirti vermediğinden cinsel açıdan aktif tüm bireyler

5. Partnerinin hastalık taşımadığından emin olmayan bireyler

6. Genital bölgede semptomlar gösteren bireyler

7. Birden fazla cinsel partneri olan bireyler: Cinsel partner sayısı arttıkça CYBH’ın bulaşma riski artmaktadır.

8. Uyuşturucu kullanan bireyler: Şırınganın paylaşıldığı durumlarda HIV ve hepatit B gibi ciddi hastalıklar bulaşabilmektedir.[/toggle]

[tabs type=”horizontal”][tabs_head][tab_title]Nedenler[/tab_title][tab_title]Belirtiler[/tab_title][tab_title]Tanı[/tab_title][tab_title]Tedavi[/tab_title][tab_title]Önlemler[/tab_title][/tabs_head][tab]Cinsel yolla bulaşan hastalıklara neden olan 30’dan fazla mikroorganizma vardır. Türkiye’de ve dünyada en çok gözlenen mikroorganizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır.

HIV (Human immunodeficiency virus) (AIDS)
Hepatit B (HBV)
Hepatit C (HCV)
HPV (Human papillomavirus)
Klamidya (Chlamydia trachomatis)
Gonore (bel soğukluğu) (Neisseria gonorrhea)
Herpes simpleks (Herpes simplex virus tip-1 veya 2) (Genital uçuk)
Mikoplazma genitalyum (Mycoplasma genitalium)
Sifiliz (Frengi) (Treponema pallidum)
Ureaplazma urealitikum (Ureaplasma urealyticum)[/tab][tab]Cinsel yolla bulaşan hastalıkların çok farklı semptomları bulunmakta ve infekte bireylerde bu belirtilerin çeşitli kombinasyonları görülebilmektedir. Dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri, erken evre belirtilerinin birkaç hafta içinde düzelebilmesidir. Ancak hastalık devam etmekte ve ileride geç dönem komplikasyonlarına neden olabilmektedir.

[/tab][tab]Cinsel yolla bulaşan hastalıkların (CYBH) erken dönemde tespit edilmesi; hastada oluşabilecek komplikasyonların durdurulması ve hastalığın diğer bireylere bulaşmasının engellenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıkların teşhisinde klinik bulgular çoğu zaman yetersiz kalabildiği için, hastalıkların doğrulanması amacıyla ELIZA, PCR, kültür ve mikroskopi gibi laboratuvar metotlarına ihtiyaç duyulmaktadır.

ELIZA, kültür ve mikroskopi yöntemleri genellikle ucuz ve pratik olması nedeniyle tarama metodu olarak tercih edilmekte olup çeşitli dezavantajları vardır. Diğer taraftan PCR metodu yüksek hassaslıkta ve güvenilirlikte sonuç vermesi sebebiyle yaygınlaşmaktadır. Ayrıca PCR yöntemi, tarama testlerinin verdiği sonuçların güvenilirliğinin araştırılmasında standart olarak da kullanılabilmektedir.

PCR, kültür ve mikroskopi yöntemleri; penis, serviks, rektum veya vajina bölgelerinden alınan sürüntülerle, ELIZA testleri ise kan örneğinde çalışılmaktadır.[/tab][tab]Uygun antibiyotik kullanımıyla gonore, sifiliz, klamidya ve mikoplazma genitalyum tedavi edilebilmektedir. HIV, HPV, hepatit B, hepatit C ve genital herpes infeksiyonlarının tedavisinde ise değişik antiviral ilaçlar kullanılmaktadır. Ayrıca HPV ve hepatit B’nin aşısı infeksiyondan önce yaptırıldığında başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir. Antiviral ilaçlar HIV’i kontrol altında tutabilmekte ancak diğer bireylere geçişini engelleyememektedir. Ayrıca hastalığın erken teşhis edilmesi ve erken tedaviye başlanması çok büyük önem taşımaktadır.[/tab][tab]Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan (CYBH) korunmanın en kesin yolu olarak; şüpheli ilişkiden kaçınılması ve uzun dönemli, tek eşli cinsel ilişkilerin tercih edilmesi önerilmektedir. Erkeklerde ve kadınlarda kondom kullanımı, bakterinin bulaşma riskini düşürmektedir. Kadınlarda beklenmeyen ağrı, koku, idrar atımı esnasında yanma veya menstrüel döngüler (adet) arasında kanama gibi genital semptomlar gözlendiğinde, uzman bir hekime danışılması ve cinsel ilişkinin bırakılması önerilmektedir.[/tab][/tabs]

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.