Tatilden kırık bacakla dönmeyin

Alınacak basit tedbirlerle yaralanma riskini ve derecesini en aza indirmek mümkün. Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümünden Op. Dr. Yalın Dirik, kayak yaparken sakatlanmamak için yapılması gerekenleri anlattı. Dr. Dirik, kayak sakatlanmalarının nedenlerini ve uyulması gereken kuralları şöyle sıraladı:

Kayak yapana ait nedenler: Kişinin kayak eğitimine, kayak tekniğinin ve kayma sırasındaki yorgunluk, dikkatsizlik ve iyi görememe gibi fiziksel güçlerine bağlıdır.
Kayak alanına ait nedenler: Yokuş aşağı süratli kaymalar, bol kar, pist karında meydana gelen erime ve donma gibi değişiklikler, pist zemininde bozukluklar (tümsek ve çukurlar), pistlerdeki keskin dönemeçler, hava koşullarının (sis, tipi ve karanlık) görmeyi engelleyen durumlarına bağlı sebeplerdir.
Kayak malzemelerine ait sebepler: Kayak seçiminin ve bakımının iyi yapılmaması, kayak bağlamalarının hatalı ayarlanması, kar gözlüğünün kullanılmaması, giysilerin koruyucu nitelikte olmamaları, batonların dikkatli kullanılmamaları yaralanma nedenleridirler

EN ÇOK DİZ SAKATLANIR
Diz eklemi yaralanmanın en sık görüldüğü bölgelerden birisidir. Kayış mekanizması nedeniyle ayak ve ayak bileği kilitlenmiş pozisyondadır ve kayak herhangi bir nedenle döndüğü zaman kuvvetin en çok etkilediği bölge diz eklemidir. Diz yaralanmaları basit bir menisküs yırtığından daha ciddi bağ yaralanmalarına kadar değişen boyutlarda olabilir. En önemli bağ yaralanmaları iç yan bağ ve ön çapraz bağ yaralanmalarıdır.

YENİ BAŞLAYANLAR DİKKAT!
İç yan bağ yaralanmaları daha çok kayağa yeni başlayan veya orta derecede bilenlerde olur. Bunun da sebebi bu dönemlerde kullanılan kayma ve duruş tekniği ile dizin iç bölgesine daha çok yük binmesidir. Kişinin ağırlığı ve kayak sırasındaki hızı da yaralanma şiddetinin artmasına sebep olur. İç yan bağ yaralanmaları konservatif veya cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir. Tek başına olan iç yan bağ yaralanması genellikle konservatif tedavi ile iyileşebilir. Tam hareket açıklığı kazanılması, şişliğin tamamen ortadan kalkması ve gücün belli bir seviyeye ulaşmasından sonra spor aktivitelerine geri dönülebilir.

3 haftalık bir süre sonrası eklem aralığında hala hassasiyet olması birlikte menisküs yırtığı olabileceğini düşündürmeli ve gerekli tetkikler yapılmalıdır. Ön çapraz bağ yaralanmaları daha profesyonel kayakçılarda görülür, sebebi daha spesifik düşme şekillerine bağlanır. Ön çapraz bağ yırtıkları konservatif tedavi ile iyileşmez ve cerrahi müdahale gerektirir.

HANGİ AYAKKABILAR RİSKİ AZALTIR?
Eskiden en sık yaralanma ayak bileğinde meydana geliyordu fakat kayak ayakkabılarında yapılan büyük değişikliklerle ayak bileği yaralanmaları gittikçe azaldı. Buna karşın bacak yaralanmaları çoğaldı. Ayak bileğini korumak için boğaz kısmı yükseltilen kayak ayakkabıları, travmanın şiddetini kaval kemiği ve fibula üzerine aktarılmasına sebep oldu. Ayak ise oldukça sert ve sağlam bir ayakkabı içinde bulunduğundan yaralanması çok nadirdir.

Kayak sporunu yeni öğrenenlerde, özellikle kar sapanı (kontrollü kayma ve durma yöntemi) yaparken ayak bileğinin aşırı içe döndürme zorlanması ile kırık olabilir. Kayak bağlamalarının gevşek bağlanması sonucu gereğinden önce açılması ve diğer denge kaybı düşmeler ve çarpmalar da parmaklar, el bileği, dirsek ve omuz eklemi gibi üst ekstremiteleride kırık ve çıkıklara sebep olabilir. Kayak sporuna ilgi duyanların bazı kurallara uymalarını şarttır. Her sporda olduğu gibi kayak sporunda da bazı sakatlıkların oluşabileceği unutulmamalı.

UYGUN MALZEME ÖNEMLİ
Ekipmanlar kayak yaparken çok önemlidir, mümkünse kendinize ait malzemeler kullanın. Kiralamak zorunda kalırsanız malzemenin kendinize uygun olup olmadığını kontrol edin. Kayak yaralanmaları sonrasında en sık rastlanılan travmalar, düşme esnasında kayakların ayakkabıdan çıkmadığı zamanlarda gelişir. Kiralık malzeme kullanıyorsanız en ufak bir rahatsızlık ve güvensizlik halinde kiraladığınız yere gidip değiştirin. Küçük ya da büyük ayakkabı size o anda önemsiz gibi gözükebilir ancak tatilinizi zehir edecek kadar önemli sonuçlara yol açabilir.

GÖZLERİNİZİ GÜNEŞTEN KORUYUN
Vücut ağırlığı ve tecrübe durumunuza göre kayak ekipmanı seçilmeli ve ayarlamalar kişiye özel yapılmalı. Soğuktan korurken hareketinize engel olmayan elbiseler seçin. Gözlerinizi güneşten korurken görüşünüzü etkilemeyen gözlük ve maskeler alın. Kalabalık pistlerde dikkatli olmak gerekir zira kaza ihtimali daha fazladır. Gereksiz ve erkenden kendine fazla güven özellikle acemilerde sık sakatlanmalara sebep olur. Kaymaya başladığınız ilk bir saat daha az riskli yollar ve manevralar seçin. Bu süre içinde hem vücut ısınacak hem de kısa bir alıştırma dönemi sonrasında kayak aktiviteniz daha iyi olacaktır.

YORULDUĞUNUZDA MUTLAKA ARA VERİN
Snowboard yapanların özel koruyucu bileklikler takmaları önerilir. Alkollü olarak kayak yapmak kaza ve sakatlanma riskini arttırır. Yorulduğunuzda mutlaka ara verin, kayağın verdiği zevk her zaman sizi biraz daha kaymaya zorlayacaktır. Birisini geçerken, tahmin edilmeyen hareketlere karşı yeterli mesafe bırakın. Her türlü uyarı levhasını dikkate alın. Unutmayın, bu uyarılar uzun süren tecrübeler sonucu ortaya çıkmıştır.

DÜŞÜNCE KURTULMAK İÇİN ÇABA HARCAMAYIN
Dizlerinizi bükük pozisyonda tutmaya çalışın, düşme esnasında dizleri açmaya çalışmayın. Düştükten sonra, kurtulmak için çaba göstermeyin, durana kadar yerde kalın. Herhangi bir yaralanma meydana geldiği zaman bu yaralanmanın derecesinin belirlenmesi önemlidir. Hemen kaymayı bırakın ve yardım gelmesini bekleyin. Yaralanan bölgenin istirahata alınması, buz uygulanması, yukarıya kaldırılması ve kompresyon ilk yardımın temelini oluşturur. Yaralanmanın ve tedavinin değerlendirilmesi mutlaka uzman hekim tarafından yapılmalı.

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.