Sigarada ‘siyah paket’e karşı çıkanlar dünya tütün tekelleri

Sigara paketlerinin rengarenk ve özendirici görünmünün önüne geçmek ayrıca küçükleri tütün ürünlerinden korumak için hayata geçmesi planlanan ‘Markasız siyah paket’ uygulaması son anda rafa kalktı.

Torba kanundan bir gecede çıkarılan tasarının, sigara devlerinin uğraşları sonucu olduğu iddia ediliyor. Sigara devleri bunun ticaret kanunlarına aykırı olduğu ve başarısının yeterince kanıtlanmış bir yöntem olmadığını öne sürmüştü.

YANLIŞ YÖNLERDİME YAPILDI

Oysa yapılan araştırmalar tam tersine işaret ediyor. Sağlık Enstitüsü Derneği tarafından yapılan açıklamada; tek tip düz paket (kara paket) uygulamasının etkinliği konusunda kanıt olmadığının ve uluslararası ticaret kanunlarına aykırı olduğunun iddia edildiği belirtilerek, “Bu konu, Türkçe ve İngilizce olarak basın tarafından duyurulmuştur. Açıklama, ulusal ve uluslararası tütün kontrolü ve halk sağlığı kamuoyunda ciddi tepkilere neden olmuştur” denildi.

“DÜZ PAKETİN BAŞARISI İÇİN BİLİMSEL KANIT VAR”

Tıp literatüründe düz paket konusunda yapılmış 190 bilimsel çalışmanın yer aldığı belirtilen açıklamada, yöntemin etkinliği konusunda yapılmış 37 bilimsel araştırmanın sonuçları paylaşıldı. İşte o sonuçlardan bazıları:

-Tütün ürünleri gençler için cazip olmaktan çıkar: Gençler renklerinden ve logolarından arındırılmış sigaraları daha az çekici, daha kalitesiz, daha tatsız, banal bulmaktadır.

-Daha az zararlı ürün aldatmacısına son verir: Sigara içenler daha açık renkli paketlerdeki ürünlerin daha az zararlı olduğunu düşünürler. Gerçekte rengi ne olursa olsun ürün aynı derecede zararlıdır. Sigara firmaları psikolojik etkisi nedeniyle farklı renkte paketler üretirler. Düz paket bu algı operasyonunu engeller.

-Resimli uyarıların etkisini arttırır: Sigara paketleri üzerindeki resimli uyarılar sigara içenlerin bırakmasını sağlar. Tütün endüstrisi bu resimlerin etkisini azaltmak üzere logoları ve renkleri ile algı oyunları yaratır. Düz paket bu oyuna son verir. Uyarı resmini görünür kılar.”

“ULUSLARARASI TİCARET KANUNLARINA AYKIRI DEĞİL”

“Sigara fimaları düz paket uygulamasına girişen ülkelerin hükümetlerini ticaret kanunları ile korkutmuşlardır” ifadesinin yer aldığı açıklamada şu noktalara dikkat çekildi: “Avustralya hükümeti bir sigara firması tarafından dava edilmiş ve 2015 yılı Aralık ayında sigara firması davayı kaybetmiştir. Birçok ülke düz paket uygulamasını başlatmıştır. Avustralya’da uygulamaya geçilmiş, İrlanda, İngiltere ve Fransa’da kanun onaylanmıştır. Yeni Zelanda, Singapur, Finlandiya, Norveç ve İsveç’de ilk aşaması geçmiştir.

SİGARA SATIŞI DÜŞECEK DİYE KORKUYORLAR

Tütün endüstrisi, tüketimi azaltacak en etkili yöntemlerden biri olan düz pakete karşıdır. Bu konuda yapılacak kanunları durdurmak için her ülkede aynı aldatıcı savları kullanır. Bilinen tütün endüstrisi iddiaları şunlardır:
-Etkili olduğuna ilişkin kanıt yoktur.
-Endüstrinin ticari haklarına aykırıdır.
-Kaçakçılığı arttırır.
-Bireysel seçimlere hükümet karışmamalıdır. 
Sigara satışının düşeceğinden korkan endüstrinin yarım asırdır uyguladığı taktikler ortadadır. Hükümetler bu savları gerçek sanarak endüstrinin oyununa gelmemelidir.

“DÜZ PAKETİ ISRARLA TALEP EDİYORUZ”

Tütün kontrolünde çalışan sivil toplum temsilcileri olarak defalarca halkımızın sağlığı için en etkili kanunu talep ettik. Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi bileşenleri 2010 yılından beri konuyla ilgili 16 basın bildirisi yayınlamış ve bilimsel kanıtları sunmuştur. Bu bilgiler yazılı basında 136 kaynakta yer almıştır.

EN ÇOK SÖZÜ VERİLEN KANUN: DÜZ PAKET

Sağlık Bakanlığı 2011 yılından itibaren sigarada düz paket uygulamasına geçileceğini 9 ayrı kez açıklamıştır. Bu açıklamalar yazılı basında 190 habere konu olmuştur. 18 Mart 2015 tarihinde Abu Dabi’de 2 bin kişinin katıldığı Dünya Tütün ve Sağlık Kongresinde 2015 yılında düz pakete geçileceği beyanı kayıtlara geçmiştir.”

Kararı değerlendiren ve tepki gösteren uzmanlardan Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi (SSUK) Başkanı, Türk Tabipler Birliği temsilcisi Doç. Dr. Özen Aşut, “Sağlık Bakanının düz paketten vazgeçildiği konusunda yaptığı açıklama soğuk duş etkisi yapmıştır. Metin, basın ajansı tarafından İngilizce de servis edildikten sonra Türkiye uluslarararası kamuoyunda ağır eleştirilere hedef olmuştur. Tütün tüketiminin azalmasını isteyen bir yönetim, bilimsel kanıtlar düz paketi işaret ederken yoldan dönmemelidir. Tütün endüstrisi savlarını değil halk sağlığını desteklemelidir. Yıllardır verilen sözlerin artık tutulmasını bekliyoruz” diye konuştu.

DÜZ PAKET FİKRİ MÜLKİYET GASPI ANLAMINA GELMEZ

SSUK Genel Sekreteri Efza Evrengil ise “Tütün endüstrisi, son 50 yıldır paketlerin üzerindeki sağlık uyarılarını da fikri mülkiyet haklarına müdahale edildiği gerekçesiyle dünyanın dört bir yanında dava konusu yapmıştı. Bunların hiçbirini kazanamadı. Uluslararası hukuk uzmanları, devletlerin halk sağlığını korumak amaçlı reklam ve tanıtım sınırlaması yapabileceğini, düz paketin fikri mülkiyet gaspı anlamına gelmediğini, ulusal ve uluslararası hukuk zemininde savunmanın mümkün ve gerekli olduğunu belirtiyorlar“ şeklinde konuştu. 

SİGARAYA BAŞLAMAYI ENGELLEYEN EN ETKİN YÖNTEM

Türkiye’de tütün tüketiminin özellikle gençler arasında hızla arttığına parmak basan Sağlık Enstitüsü Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı da, “Düz paket gençlerin sigaraya başlamasını engelleyen en etkin yöntemdir. Türk gençlerini yabancı sigara firmalarının kıskacından kurtarmak sağlık bakanlığının misyonudur. Beş yıldır çıkarılacağı söylenen yasadan aniden vazgeçilmesi en çok tütün endüstrisini sevindirir ve kamuoyunu ikna edecek bir açıklaması yoktur“ dedi.

ÜLKEMİZ İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR SAĞLIK YÜKÜ

Sağlık Enstitüsü Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Füsun Yıldız da, “Sigara kullanımının istediğimiz gibi azalmaması nedeniyle çok sayıda akciğer kanseri, astım ve KOAH hastasına müdahale etmekteyiz. Ülkemiz için önemli bir hastalık yükü ve tedavi harcamasına neden olan solunum hastalıklarının en önemli nedeni sigaradır ve en etkili reçete kanundur. Halkımız için en iyisini talep ediyoruz ve hekim olarak takipçisi olmanın görevimiz olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.