Kalp hastaları neden grip aşısı yaptırmalı?

Her yıl düzenli olunan grip aşısının, kalp krizlerinden koruyucu özellik taşıdığını söyleyen Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Erhan Babalık, grip aşısının kalp krizi üzerindeki etkisi ile ilgili şunları söyledi.

Kalp hastalıkları ve kalp krizi, dünyada bir numaralı ölüm nedenidir. Türkiye’de de ölümlerin yüzde 50’sinden fazlası, kalp ve damar hastalıklarından (kalp krizi, inme, ani kalp ölümü) kaynaklanmaktadır.

Bu ölümcül hastalıkların ortak noktası kalbi besleyen koroner damarlarda daralmaya yol açan ‘aterom’ denen plaklarda ani yapısal değişikliklerin ortaya çıkması ve damarın ani olarak tıkanmasıdır. Bunun sonucunda tıkanan damarın beslediği kalp bölümündeki hücreler canlılığını kaybeder ve ölüme yol açabilen ciddi ritim bozuklukları ve kalp yetmezliği ortaya çıkar. Damar tıkanmasına yol açan ‘aterom’ plaklarındaki bu ani yapısal değişikliğin nedeni de yangı, yani hücresel iltihabın ani olarak yükselmesidir.

Grip gibi basit görünen hastalıklar vücutta yangı; yani iltihabi reaksiyonun artmasına yol açar. Bu yüzden önceden kalp hastalığı olan kişilerde griple artan vücuttaki iltihabi durum kalp damarlarında da belirgin hale gelebilir ve kalp krizini tetikleyebilir.

GRİP KALBİ NASIL ETKİLER?
Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin ortaya çıkışında mevsimsel farklılıklar vardır ve kış aylarında belirgin bir artış olmaktadır. Kalp ölümlerinde kış aylarında görülen bu artış üst solunum yolları enfeksiyonlarındaki artma ile paralellik göstermektedir. Üst solunum yolları enfeksiyonlarının çoğundan da grip virüsü olarak bilinen ‘influenza’ sorumludur.

Grip virüsü alan kişide buna karşı doğal bir savunma yanıtı ortaya çıkar ki bu da iltihabi yangıdır. Grip aşısı yapıldığında grip ataklarının önlenmesi sayesinde bu yangı artışı oluşmamakta ve kalp hastalığı olan kişilerde kalp krizi riskinden korunmuş olunmaktadır. Grip aşısının gribe karşı koruyucu etkisi %50 civarındadır.

KALP KRİZİNİ TETİKLEYEN FAKTÖRLER
Kalp ve damar hastalıklarının kış döneminde artışı ile birlikte kalp krizinden ölümler de kış aylarında artmaktadır. Soğuk havada enerji ihtiyacı artar ve kişiler bu nedenle aşırı yağlı yemek yeme, az hareket etme gibi davranışlar gösterir. Bu da kilo alımına neden olur ve ayrıca kanın damarlarda dolaşımını bozar.

Kış aylarında artan hava kirliliği ile birlikte kapalı ortamlarda sigara içimi ve bu mekanlarda bulunma da, kalp krizi riskini büyük ölçüde artırmaktadır. Özellikle kalp hastalarının soğuk havalarda dışarı çıkmaları onlar için tehlikelidir. Çünkü soğuğun damar büzücü etkisi vardır. Soğukta yapılan efor da özellikle yemek sonrasında kalbe gelen kan miktarı azalmakta ve zorlanmaya neden olmakta ve damar büzücü etki bu zorlanma ile birleşince de kalp krizini ortaya çıkarabilmektedir.

ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINA DİKKAT
Kalp krizi veya inme geçiren hastaların çoğunun kriz öncesi bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdikleri dikkat çekmektedir. Dünyada her yıl yüzde 10 oranında grip vakası görülmektedir. Kalp krizi geçiren hastaların yüzde 35’inde kalp krizi öncesi grip öyküsü bulunmaktadır. Grip virüsünün neden olduğu biyokimyasal ve hücresel değişiklikler ve kanda pıhtılaşmaya yatkınlık kalp damarlarındaki “aterom” plaklarında yangıya yol açmaktadır.

Bu da damarlarda ani tıkanmaya bağlı kalp krizine neden olmaktadır. Kış döneminde grip dışında zatürree de, kalp hastalarını tehdit etmekte ve kalp yetmezliklerine neden olmaktadır. Kalp hastaları için ölüm riski taşıyan bu hastalık, solunum yolu ve damar hastalıklarına bağlı ölümleri de beraberinde getirmektedir. Özellikle solunum yolu infeksiyonları sırasında ilk günlerde kalp krizi riski artmaktadır. İyileşme dönemini izleyen haftalarda risk giderek azalmaktadır.

Grip aşısı uygulaması, koroner kalp hastalığı olanlarda (kalp krizi geçirenler, koroner damarlarına stent uygulananlar, koroner baypas operasyonu yapılanlar veya ilaç tedavisi altında olanlar) yeniden kalp krizi, ani ölüm veya inme olaylarında %50’ye varan azalma sağlamaktadır. Bu nedenle tüm koroner kalp hastalarında yıllık grip aşısı uygulaması önerilmektedir.

AŞI NE ZAMAN UYGULANMALI?
Grip aşısı için ideal olan zaman, grip mevsimi öncesidir. Bu nedenle aşının eylül-kasım ayları arasında yapılması tercih edilmelidir. Eğer kişi henüz gribal bir enfeksiyon geçirmediyse aşı, kış aylarında da yapılabilir. Bilinen kalp hastalığı olanlarda grip aşısı yapıldığında inme olaylarında da azalma olmaktadır.

AŞININ ZARARI VAR MI?
Gribal enfeksiyonlarla kalp krizi riski artması bir virüs aşısı olan grip aşısıyla ilgili şüpheler doğurabilir. Ancak yapılan birçok bilimsel klinik çalışmalarda grip aşısının kendisinin güvenli olduğu, aşıya bağlı bir risk artışı olmadığı saptanmıştır. Yine pnömokok (zatürree) aşılamasıyla da bir risk artışı söz konusu değildir. Aşılama güvenlidir.

GRİP GEÇİREN KALP HASTALARI NE YAPMALI?
Aşılamanın, girip atağını yüzde 100 engellemesi söz konusu değildir, ancak risk azaltılması sağlar. Bu nedenle aşılamaya rağmen grip oluşabilir. Grip olan koroner kalp hastaları, gribin verdiği rahatsız edici belirtilerden (ateş, kırgınlık, baş ve kas ağrıları vs.) kurtulmak için olağan grip ilaçlarını kullanmamalıdır.

Çünkü grip ilaçları ani tansiyon yükselmesi, kalp hızı artışı gibi kalp üzerine yük getiren yan etkiler oluşturabilir ve bunlar da kalp krizi riskinde artışa neden olur. Bu nedenle grip geçiren kalp hastaların doktorlarına başvurmaları gerekir.

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.