El kadar bebeğe gül gibi bakabilmek

Onlar, minik ayaklarıyla dünyaya zamansız adım atan prematüre bebekler. Ve bugün onların günü.

Olgunlaşmasını tamamlamadan ve 37 haftadan önce doğan bebeklere prematüre deniyor. Dünyada 10 doğumdan biri prematüre. 38-40 hafta arasındaki doğumlar normal kabul ediliyor. 34-37 hafta arasında doğanlara geç prematüre, 30-34 hafta arasındakilere prematüre, 26-30 haftanın altındakilere ileri derecede prematüre, 24-26 hafta arasında doğanlara ise yaşam sınırlarını zorlayacak prematüre deniyor.

GEBELERİN DÖRTTE BİRİ İYİ TAKİP ALTINDA
Türkiye’de yılda 1.3 milyon doğum oluyor, bunların yaklaşık 150 bini prematüre. Çok erken haftada ve 1000 gramın altında doğan 50-60 bin bebek olduğu düşünülüyor, bunların kaçının yaşatıldığı ise tam olarak bilinmiyor. Tabloda anne adaylarının da rolü olduğunu söyleyen Şarman’a göre, en büyük hata, hamileyken sigara içmek.

“Anne adayı sigara içiyorsa erken veya düşük ağırlıkta doğum büyük olasılıktır, fazla alkol alıyorsa, bilinçsiz ilaç kullanıyorsa riski artırır. Ancak Türkiye’de en önemli neden cehalet ve gebenin takipsizliğidir, çünü bizde gebelerin dörtte biri iyi takip ediliyor. Yani sağlık hizmetlerini iyi kullanamamak ve annenin eğitim seviyesi de tabloda çok etkili.”

ERKEN DOĞUM ORANI GELİŞMİŞLİKLE İLİŞKİLİ
Dr. Şarman, erken doğumların hızını kesmek için yapılabileceklere değindi ve anne adaylarının hangi konularda dikkatli olmaları gerektiğini bir kez daha vurguladı.

“Kadın daha önce erken doğum veya düşük yapmışsa, kalp yetmezliği, diyabet, astım gibi hastalıkları, özellikle pıhtılaşmayla ilgili sorunları varsa mutlaka doktor takibinde olmalı. Hamileliği sırasında sorun yaşıyorsa, mesela yeterince kilo alamıyorsa, kasılmaları çok düzensiz ve sıksa, bebeğin hareketlerini iyi hissedemiyorsa, sularının geldiğinden en ufak bir şüphesi varsa, ayaklarında şişme, tansiyonda yükselme varsa mutlaka doktoruna haber vermeli. Özetle, kaç tane çocuk doğurmuş olursa olsun hamilelik demek, doktor kontrolü ve sıkı takip demektir.

NORMAL HAYATA NE ZAMAN GEÇİYORLAR?
Prematüre bebek fiziksel ve zihinsel olarak ne zaman yaşıtlarıyla eşit konuma geliyor? Anahtar noktalardan biri de bu. Çünkü prematüre bebeği yaşatmak kadar ona iyi bir gelecek hazırlamak da çok önemli. Bu süreçte ailelerin özellikle de annelerin yaşadığı sorunları özetleyen Dr. Şarman, dernek olarak, ‘el kadar bebeğe gül gibi’ bakılmasını sağlamak için çalıştıklarını söylüyor. 

“Bebek 1-2 yaşındayken veya ilkokul birinci sınıftayken yaşıtlarının yaptığı her şeyi yapabiliyorsa ailenin korkmasına gerek yok. Ama yaşıtlarının yaptıklarını yapamayan bebeklerin çok sıkı takibe alınması şart. Çünkü beyin özel tedavi ve uğraşlarla daha iyi çalıştırılabilir. Bunun için organize prematüre takip merkezlerinin olması ve bu bebeklerin erken takip programlarına alınması lazım. Şu anda Türkiye’de yoğun bakım üniteleri konuşuluyor. Mesela bebek görmüyorsa, rehabilitasyon nasıl olacak, gelişimsel takiplerini kim yapacak? Bazı üniversitelerin gelişim takip klinikleri var ancak bizde henüz böyle merkezler yok.

PREMATÜRE ANNELERİ ÇOK SIKINTI YAŞIYOR
Avrupa’da prematürenin başında durması gereken kişinin annesi olduğu konuşuluyor. Bizde anne prematüre doğum yaptığında doğum izinlerini kaybediyor. Bebek eve geldiği zaman annenin izni kalmamış oluyor ve çalışması gerekiyor. Bunun için Çalışma Bakanlığına başvurduk, iznin bebeğin eve gelmesinden sonra başlatılması ve hastanede kalınan sürenin de izin olarak verilmesi gerekir, çünkü prematüre bebeğe en iyi bakacak kişi annesidir.

Bir çok anne bebeğiyle kalınca iş imkanını veya kariyerini yitiriyor. Ancak araştırmalar, sosyo-ekonomik seviyesi yüksek ailelerdeki prematürelerin gelişim ve IQ seviyelerinin 10-15 puan daha fazla olduğunu gösteriyor ki bu da çok önemli.

EL BEBEK GÜL BEBEK DERNEĞİ
El Bebek Gül Bebek Derneği, prematüre ailelerinin sorunlarını ortaya çıkarmak için kuruldu. Çünkü anneler çıkmazdalar, sorunlar kişisel bazda kalıyor, herkesin başvuracağı bir örgütlenme yok, internet sitelerinde paylaşımlar var ama biz onlara yardım etmek ve sorunları gündeme getirmek üzere kurulmuş bir derneğiz.”

El Bebek Gül Bebek Derneğine ulaşmak için: [email protected]

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.