\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve meslek hastal\u0131klar\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir hekim olarak, kan yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klarda delici-kesici yaralanma protokol\u00fcn\u00fcn i\u015fyeri hekimleri i\u00e7in bir rehber niteli\u011finde sunulmas\u0131, bu t\u00fcr risklerle etkin bir \u015fekilde m\u00fccadele etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu rehber, g\u00fcncel t\u0131bbi literat\u00fcr, WHO, ILO ve T\u00fcrkiye mevzuat\u0131 do\u011frultusunda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kan yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klarda delici-kesici yaralanma, genellikle enfekte bir ki\u015fiyle temas sonucu olu\u015fur. Bu temas, genellikle kontamine bir delici-kesici aletin (i\u011fne, bist\u00fcri, ne\u015fter vb.) cilde batmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Maruziyetin ciddiyeti, kullan\u0131lan aletin t\u00fcr\u00fcne, enfekte ki\u015finin vir\u00fcs y\u00fck\u00fcne ve yaralanman\u0131n derinli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131 Kriterleri:<\/strong><\/p>\n Maruziyet S\u0131n\u0131rlar\u0131:<\/strong><\/p>\n Maruziyet s\u0131n\u0131rlar\u0131, bula\u015fan hastal\u0131\u011fa ve kullan\u0131lan alete g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte, genellikle i\u011fne batmas\u0131 sonras\u0131 yaralanmalarda riskin y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda belirlenir. \u00d6zellikle sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in risk y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n bilinmesi ve uygulanmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n Klinik Tablo:<\/strong><\/p>\n Klinik tablo, bula\u015fan hastal\u0131\u011fa g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin;<\/p>\n \u0130\u015f kazas\u0131 veya meslek hastal\u0131\u011f\u0131 durumunda, i\u015fverenler taraf\u0131ndan SGK’ya bildirim yap\u0131lmas\u0131 yasal bir zorunluluktur. Bu bildirim, “\u0130\u015f Kazas\u0131 ve Meslek Hastal\u0131\u011f\u0131 Bildirim Formu” ile yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n Bildirim S\u00fcreleri:<\/strong><\/p>\n SGK S\u00fcreci:<\/strong><\/p>\n Bildirim yap\u0131ld\u0131ktan sonra SGK, durumu inceleyerek hak sahipli\u011fi ve gerekli i\u015flemleri ba\u015flat\u0131r. Meslek hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 konulmas\u0131 durumunda, i\u015fverenler taraf\u0131ndan gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n sa\u011fl\u0131k g\u00f6zetimine devam edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n \u0130\u015fyeri hekiminin d\u00fczenli aral\u0131klarla i\u015fyerini ziyaret ederek \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 ve ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemesi, risk de\u011ferlendirmesi yapmas\u0131 ve bu de\u011ferlendirme sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re koruyucu \u00f6nlemleri belirlemesi esast\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fyeri Ziyareti:<\/strong><\/p>\n \u0130\u015fyeri ziyaretlerinde; \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131, kullan\u0131lan ekipmanlar, ki\u015fisel koruyucu donan\u0131mlar ve i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekilleri g\u00f6zlemlenmelidir.<\/p>\n Risk De\u011ferlendirmesi:<\/strong><\/p>\n Risk de\u011ferlendirmesi, i\u015fyerinde var olan tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelere maruz kalabilecek ki\u015filerin saptanmas\u0131, risklerin analiz edilmesi, kontrol \u00f6nlemlerinin belirlenmesi ve bu \u00f6nlemlerin uygulanmas\u0131 ad\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Delici-kesici alet yaralanmalar\u0131 gibi risklerin de\u011ferlendirilmesinde, \u00f6zellikle kan yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk fakt\u00f6rleri dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Koruyucu \u00d6nlemler:<\/strong><\/p>\n Vaka Yakla\u015f\u0131m\u0131:<\/strong><\/p>\n Delici-kesici alet yaralanmas\u0131 durumunda, \u00f6ncelikle yara bak\u0131m\u0131 yap\u0131lmal\u0131, ard\u0131ndan maruz kalan ki\u015finin enfeksiyon durumu ve gerekli ise PEP karar\u0131 verilmelidir. Kaynak hastan\u0131n (kaynak hastan\u0131n HIV, Hepatit B veya C gibi enfeksiyon ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu biliniyorsa) durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak hareket edilmelidir.<\/p>\n Pratik Uygulama Ad\u0131mlar\u0131:<\/strong><\/p>\n Bu protokol, i\u015fyeri hekimlerine kan yoluyla bula\u015fan hastal\u0131klarda delici-kesici yaralanma durumunda izlenecek ad\u0131mlar\u0131 net bir \u015fekilde sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n
\n
Meslek Hastal\u0131\u011f\u0131 Bildirimi ve SGK S\u00fcreci (T\u00fcrkiye Mevzuat\u0131)<\/h3>\n
\n
\u0130\u015fyeri Ziyareti, Risk De\u011ferlendirmesi ve Koruyucu \u00d6nlemler<\/h3>\n
\n
Pratik Uygulanabilir Bilgi ve Vaka Yakla\u015f\u0131m\u0131<\/h3>\n
\n