{"id":57820,"date":"2021-09-28T12:26:36","date_gmt":"2021-09-28T10:26:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ergometri.com\/?p=57820"},"modified":"2021-09-28T12:26:36","modified_gmt":"2021-09-28T10:26:36","slug":"laboratuar-sonuclarinin-gecerliligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/laboratuar-sonuclarinin-gecerliligi\/","title":{"rendered":"Laboratuar Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n Ge\u00e7erlili\u011fi"},"content":{"rendered":"\n

Gerek muayenehaneler de gerekse i\u015fyerlerinde hastal\u0131\u011f\u0131n tespiti veya \u00e7al\u0131\u015fan durumunun tespiti nedeniyle istedi\u011fimiz tetkikler laboratuarlarda yap\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fer bir kurum veya hastane tarz\u0131nda bir sa\u011fl\u0131k hizmet sunucusunda de\u011filse hasta veya \u00e7al\u0131\u015fan istenen bu tetkikleri diledikleri laboratuarda yapt\u0131rabiliyor. \u00d6n\u00fcm\u00fcze gelen herhangi bir laboratuar sonucuna g\u00fcvenebilir miyiz? Do\u011fru sayabilir miyiz? \u0130stenilen tetkiklerin standartlara uygun bir laboratuarda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na nas\u0131l kanaat getirebiliriz?<\/p>\n\n\n\n\n\n

T\u0131bbi Laboratuarlar<\/h2>\n\n\n\n

T\u0131bbi laboratuvar, insanlarda, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlendirilmesi, hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi, tan\u0131s\u0131, takibi, tedavinin izlenmesi ve prognoz (hastal\u0131\u011f\u0131n iyile\u015fme s\u00fcreci) \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc amac\u0131 ile insana ait “biyolojik numunelerin” veya dolayl\u0131 olarak ili\u015fkili oldu\u011fu numunelerin incelendi\u011fi, sonu\u00e7lar\u0131n raporland\u0131\u011f\u0131, gerekti\u011finde yorumland\u0131\u011f\u0131 ve ileri incelemeler i\u00e7in \u00f6nerileri de i\u00e7eren hizmetlerin sunuldu\u011fu laboratuvarlard\u0131r. T\u0131bbi laboratuvarlar sa\u011fl\u0131k kurum veya kurulu\u015flar\u0131 b\u00fcnyesinde veya m\u00fcstakil olarak kurulabilir. Laboratuarlar, T\u0131bbi Laboratuar Y\u00f6netmeli\u011fi<\/a>‘ne g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
  1. Biyokimya Laboratuar\u0131<\/li>
  2. Mikrobiyoloji Laboratuar\u0131<\/li>
  3. Patoloji Laboratuar\u0131<\/li><\/ol>\n<\/div>\n\n\n\n
    \n
    1. Basit laboratuvar<\/li>
    2. Kapsaml\u0131 laboratuar<\/li>
    3. E\u011fitim laboratuar\u0131<\/li><\/ol>\n<\/div>\n\n\n\n
      \n
      1. \u00d6zel m\u00fcstakil t\u0131bbi laboratuvar<\/li>
      2. \u00d6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu b\u00fcnyesindeki t\u0131bbi laboratuvar<\/li>
      3. \u00d6zel t\u0131bbi laboratuvar<\/li><\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

        olarak \u00e7e\u015fitli gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

        Biyokimya Laboratuar: <\/strong>Kandaki metabolitlerin de\u011ferlerini tespit i\u00e7in yap\u0131lan tetkikleri ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

        Mikrobiyoloji Laboratuar\u0131: <\/strong>Enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve hijyen a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tetkiklerin ger\u00e7ekletirildi\u011fi laboratuarlar.<\/p>\n\n\n\n

        Patoloji Laboratuar\u0131:<\/strong> Patolojik \u00f6rneklerin incelemesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 laboratuarlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

        Basit Laboratuar<\/h3>\n\n\n\n

        Ayakta te\u015fhis ve tedavi yap\u0131lan (hasta bak\u0131lan) kurum veya kurulu\u015f ile birinci basamak (Aile Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezleri gibi) sa\u011fl\u0131k hizmeti veren halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 laboratuvarlar\u0131, laboratuvar uzman\u0131 olmadan sadece kendi hastalar\u0131na y\u00f6nelik \u015fu testleri yapabilen t\u0131bbi laboratuvarlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

        1. \u015eerit veya tablet halinde reajenler ile otomatize olmayan idrar analizi<\/li>
        2. D\u0131\u015fk\u0131da gizli kan<\/li>
        3. Kan glukozu (spesifik olarak ev kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in onaylanm\u0131\u015f glukoz izleme cihazlar\u0131yla)<\/li>
        4. Hemoglobin (otomatik olmayan tekniklerle veya do\u011frudan sonu\u00e7 veren basit cihazlarla)<\/li>
        5. Eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 (otomatize olmayan)<\/li>
        6. Mikrohematokrit (otomatize olmayan)<\/li>
        7. Gebelik testi (\u015ferit veya kart test ile otomatize olmayan idrarda HCG)<\/li>
        8. Tam kan say\u0131m\u0131<\/li>
        9. Kanama zaman\u0131 tayini<\/li>
        10. Periferik yayma<\/li>
        11. L\u00f6kosit form\u00fcl<\/li>
        12. Kan grubu tayini<\/li>
        13. Gaita mikroskopisi (amip, parazit incelemesi hari\u00e7)<\/li><\/ol>\n\n\n\n

          Muayenehanede yap\u0131labilecek testler: Basit hizmet laboratuvar\u0131nda yap\u0131lan testler ile hekimin yaln\u0131zca muayene etti\u011fi hastaya y\u00f6nelik tan\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla yapm\u0131\u015f oldu\u011fu mikroskobik testlerdir.<\/p>Y\u00f6netmelik<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

          Basit laboratuvarda yap\u0131lan testlerin sonu\u00e7lar\u0131ndan, testi isteyen hekim sorumludur. Bu testlerin varsa kalite kontrol\u00fc ve kalibrasyon sonu\u00e7lar\u0131 Y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve saklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Kapsaml\u0131 hizmet laboratuvar\u0131; <\/strong>her bir anadal i\u00e7in en az bir t\u0131bbi laboratuvar uzman\u0131 ile bir birim sorumlusunun bulundu\u011fu ve uzmanl\u0131k alan\u0131 ile ilgili laboratuvar testlerini uygulayabilen t\u0131bbi laboratuvard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          E\u011fitim hizmet laboratuvar\u0131; <\/strong>her bir anadal i\u00e7in en az iki t\u0131bbi laboratuvar uzman\u0131 ve bir t\u0131bbi laboratuvar birim sorumlusunun bulundu\u011fu, t\u0131bbi laboratuvar uzmanl\u0131k alan\u0131nda e\u011fitim veren, \u00fcniversite ile e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma hastanelerinde kurulabilen t\u0131bbi laboratuvard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Di\u011fer Laboratuar \u00c7e\u015fitleri:<\/h3>\n\n\n\n

          G\u00f6zetimli Hizmet Laboratuar\u0131:<\/strong> Kamu sahipli\u011findeki kurum\/kurulu\u015flarda, ruhsatl\u0131 t\u0131bbi laboratuvarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 ayn\u0131 uzmanl\u0131k dal\u0131ndaki birim sorumlusunun sorumlulu\u011funda olmak kayd\u0131yla, Bakanl\u0131k\u00e7a g\u00f6zetimli hizmet laboratuvar\u0131 kurulmas\u0131na izin verilebilir. G\u00f6zetimli hizmet laboratuvarlar\u0131nda Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen testler \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Test baz\u0131nda referans yetkili laboratuvar; <\/strong>referans olunan testin do\u011frulamas\u0131n\u0131 yapan, gerekti\u011finde yeni y\u00f6ntemlerin ge\u00e7erli k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan olu\u015fturulan t\u0131bbi laboratuvar a\u011f\u0131 i\u00e7inde yer alan ve Ulusal Referans Hizmet Laboratuvar\u0131na kar\u015f\u0131 sorumlu olan t\u0131bbi laboratuvard\u0131r. Test baz\u0131nda referans yetkili laboratuvar olabilme \u00f6l\u00e7\u00fctleri ve g\u00f6revleri Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenir. Test baz\u0131nda referans yetkili laboratuvar olmak isteyen t\u0131bbi laboratuvar, referans olmak istedi\u011fi uzmanl\u0131k dal\u0131nda ruhsatl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bakanl\u0131k\u00e7a, ba\u015fvurusu uygun g\u00f6r\u00fclen laboratuvarlara, test baz\u0131nda referans yetkili laboratuvar yetki belgesi verilir.<\/p>\n\n\n\n

          Ulusal Referans Hizmet Laboratuvar\u0131; <\/strong>referans oldu\u011fu tan\u0131 testi ile ilgili olarak kalite kontrol, laboratuvarlar aras\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma testleri, e\u011fitim, denetim ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapan ve t\u0131bbi laboratuvar a\u011f\u0131 i\u00e7inde yer alan di\u011fer t\u0131bbi laboratuvarlar\u0131n verilerini de\u011ferlendiren, ulusal d\u00fczeyde strateji olu\u015fturan, uluslararas\u0131 a\u011flarla i\u015fbirli\u011finde bulunan ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u00fclkeyi temsil eden t\u0131bbi laboratuvard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda gerekli hallerde yap\u0131s\u0131 ve g\u00f6revleri Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen ulusal t\u0131bbi laboratuvar a\u011flar\u0131<\/strong> olu\u015fturulabilir.<\/p>\n\n\n\n

          Laboratuar Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n\n\n\n

          \u0130lgili y\u00f6netmeli\u011fin 12nci Maddesine, laboratuarlar\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n belirledi\u011fi Kalite Standartlar\u0131na uygun \u015fekilde hizmet vermesi gerekti\u011fi belirtilse de ne bu standartlarda ne de ilgili y\u00f6netmelikte hastaya laboratuar sonu\u00e7 evraklar\u0131n\u0131n ne \u015fekilde teslim edilece\u011fine dair bir izahta bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r. Laboratuarlarda yap\u0131lan tetkikler neticesinde haz\u0131rlanan raporlar ve kay\u0131tlar en az otuz y\u0131l,<\/strong> elektronik kay\u0131tlar yedekleme ile birlikte s\u00fcresiz<\/strong>, numuneler ve lamlar bozulmayacak \u015fekilde uygun \u015fartlarda sonu\u00e7 raporlan\u0131ncaya kadar muhafaza edilece\u011fi bildirilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

          Laboratuar sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n hastalara hangi formatta ve ne \u015fekilde teslim edilmesi gerekti\u011fi; hekimin, hasta taraf\u0131ndan sunulan her matbuu ka\u011f\u0131d\u0131 resmi bir sonu\u00e7 belgesi olarak kabul edip etmemesini gerektirecek kriterlerle ilgili resmi bir yaz\u0131 bulamad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

          \u0130\u015fyeri hekimli\u011fi g\u00f6revim nedeniyle, gerek i\u015fe giri\u015f muayenelerinde \u00e7al\u0131\u015fan adaylar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi tetkikler i\u00e7in olsun, gerekse periyodik olarak anla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z firmalar taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131p bir A4 ka\u011f\u0131d\u0131 ile kar\u015f\u0131m\u0131za gelen tetkikler i\u00e7in olsun, bu i\u015fin asl\u0131n\u0131 C\u0130MER’e sordum.<\/p>\n\n\n\n

          C\u0130MER BA\u015eVURUSU<\/h2>\n\n\n\n

          Ba\u015fvuru Say\u0131s\u0131: 2100376780 Ba\u015fvuru Zaman\u0131: 22\/01\/2021 09:38:48<\/p>\n\n\n\n

          SORU: <\/strong>\u0130\u015fyeri hekimiyim. \u0130\u015fe giri\u015f muayenelerinde kan tahlillerinden ekg.ye kadar bir \u00e7ok tetkik istiyorum. Ama baz\u0131 tetkikler ne ka\u015fe ne imza, sanki A4’e kafadan bas\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6nderiliyor. Bu tetkik ve laboratuar sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n belirten sonu\u00e7 evraklar\u0131nda aranmas\u0131 gereken standartlar belirlenmi\u015f midir? Diyelim ki X laboratuar firmas\u0131n\u0131n, o tetkikleri yapt\u0131rmaya yetkili oldu\u011funu ve yap\u0131lan tetkiklerin uygun \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan\u0131n\u0131 nas\u0131l anlar\u0131z? Asl\u0131nda sorum, \u00f6n\u00fcm\u00fcze gelen her laboratuar sonucunu kabul etmemiz mi gerekir? Sonu\u00e7lar\u0131n kabul edilebilirli\u011fini belirten kriterler hangi mevzuata dayanmaktad\u0131r?<\/em> <\/p>\n\n\n\n

          CEVAP:<\/strong> Sayg\u0131de\u011fer ba\u015fvuru sahibi Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen T\u0131bbi Laboratuvar Sonu\u00e7 Raporu Standartlar\u0131<\/a>na g\u00f6re mevcut raporlarda s\u00f6z konusu laboratuvar\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan ruhsatland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair laboratuvar ruhsat numaras\u0131 <\/strong>ve ilgili laboratuvar uzman\u0131 onay\u0131<\/strong> bulunmas\u0131 zorunludur. <\/p>

          S\u00f6z konusu bilgileri i\u00e7ermeyen rapor ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda ilgili \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bildirimde bulunulmas\u0131 gerekmekte olup uygun olmayan raporlara ili\u015fkin i\u015f ve i\u015flemler Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zca takip edilecektir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnler dileriz. <\/p>
          SA\u011eLIK BAKANLI\u011eI > TETK\u0130K VE TE\u015eH\u0130S H\u0130ZMETLER\u0130 DA\u0130RES\u0130 BA\u015eKANLI\u011eI – 09\/02\/2021 11:37:07<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

          Bu cevaba istinaden istenen rapor tetkiklerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n:<\/p>\n\n\n\n