{"id":141,"date":"2024-07-14T01:55:25","date_gmt":"2024-07-13T22:55:25","guid":{"rendered":"https:\/\/saglikdanisma.net\/?p=141"},"modified":"2024-07-14T01:55:25","modified_gmt":"2024-07-13T22:55:25","slug":"kimyasal-maruziyet-testleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/kimyasal-maruziyet-testleri\/","title":{"rendered":"Kimyasal Maruziyet Testleri"},"content":{"rendered":"<p>Ki\u015fisel kimyasal maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n zararl\u0131 kimyasallara ne kadar maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli parametreler \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fyerlerinde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n t\u00fcr\u00fcne ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n maruziyet yollar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 kimyasal maddeler ve bile\u015fenler \u00f6l\u00e7\u00fclebilir.<\/p>\n<h2>Ki\u015fisel kimyasal maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilecek baz\u0131 temel parametreler:<\/h2>\n<h3>1. <strong>Gazlar ve Buharlar<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Organik Solventler:<\/strong> Benzen, toluen, ksilen gibi organik solventler.<\/li>\n<li><strong>\u0130norganik Gazlar:<\/strong> Karbon monoksit, s\u00fclf\u00fcr dioksit, amonyak, klor gibi gazlar.<\/li>\n<li><strong>Buharlar:<\/strong> Formaldehit, metanol, aseton buharlar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>2. <strong>Partik\u00fcller ve Aerosoller<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Tozlar:<\/strong> Metal tozlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin kur\u015fun, kadmiyum), mineral tozlar (\u00f6rne\u011fin silika).<\/li>\n<li><strong>Lifler:<\/strong> Asbest, cam elyaf\u0131.<\/li>\n<li><strong>Dumanlar:<\/strong> Kaynak dumanlar\u0131, metal buharlar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>3. <strong>Metaller<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>A\u011f\u0131r Metaller:<\/strong> Kur\u015fun, c\u0131va, kadmiyum, krom, nikel.<\/li>\n<li><strong>Di\u011fer Metaller:<\/strong> Al\u00fcminyum, demir, bak\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>4. <strong>Biyolojik Ajanlar<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Mikroorganizmalar:<\/strong> Bakteri, vir\u00fcs, mantar sporlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Biyoaerosoller:<\/strong> Bitki ve hayvan k\u00f6kenli par\u00e7ac\u0131klar.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>5. <strong>Asidik ve Bazik Bile\u015fenler<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Asitler:<\/strong> S\u00fclf\u00fcrik asit, nitrik asit, hidroklorik asit buharlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Bazlar:<\/strong> Sodyum hidroksit, potasyum hidroksit buharlar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>6. <strong>U\u00e7ucu Organik Bile\u015fikler (VOC&#8217;ler)<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Alkanlar, Alkenler ve Aromatikler:<\/strong> Benzen, etilbenzen, toluen, ksilen.<\/li>\n<li><strong>Halojenli Bile\u015fikler:<\/strong> Trikloroetilen, perkloroetilen.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>7. <strong>Pestisitler ve Tar\u0131m Kimyasallar\u0131<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Organofosfatlar:<\/strong> Paration, malation.<\/li>\n<li><strong>Karbamatlar:<\/strong> Karbaril.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>8. <strong>Di\u011fer \u00d6nemli Kimyasallar<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Ftalatlar:<\/strong> DEHP, DBP.<\/li>\n<li><strong>Poliklorlu Bifeniller (PCB&#8217;ler):<\/strong> \u00c7e\u015fitli PCB t\u00fcrleri.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>\u00d6l\u00e7\u00fcm Teknikleri ve Cihazlar\u0131<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Gaz ve Buhar Dedekt\u00f6rleri:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n nefes alma b\u00f6lgesine yerle\u015ftirilen ki\u015fisel gaz dedekt\u00f6rleri.<\/li>\n<li><strong>Hava \u00d6rnekleme Pompalar\u0131 ve Filtreler:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fan\u0131n \u00fczerinde ta\u015f\u0131nan ve havadaki partik\u00fclleri toplayan cihazlar.<\/li>\n<li><strong>Aktif ve Pasif \u00d6rnekleyiciler:<\/strong> Gaz ve buharlar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekleme t\u00fcpleri veya dif\u00fczyon \u00f6rnekleyicileri.<\/li>\n<li><strong>Biyolojik \u0130zleme:<\/strong> Kan, idrar veya nefes analizleri ile kimyasal maruziyetin biyolojik g\u00f6stergelerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Mevzuat ve Standartlar<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ki\u015fisel kimyasal maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanunu ve bu kanuna ba\u011fl\u0131 y\u00f6netmeliklerde belirtilen standartlar ve prosed\u00fcrler do\u011frultusunda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcmlerde dikkate al\u0131nacak baz\u0131 temel y\u00f6netmelikler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kimyasal Maddelerle \u00c7al\u0131\u015fmalarda Sa\u011fl\u0131k ve G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n Sa\u011fl\u0131k ve G\u00fcvenli\u011fi \u0130\u00e7in \u0130\u015f Hijyeni \u00d6l\u00e7\u00fcm, Test ve Analiz Laboratuvarlar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ki\u015fisel Koruyucu Donan\u0131m Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h2>\u00d6rnek Durumlar ve Maruziyet Kontrol\u00fc<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>End\u00fcstriyel Boya \u0130\u015flemleri:<\/strong> Organik solvent buharlar\u0131, a\u011f\u0131r metal tozlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Tar\u0131m \u0130la\u00e7lamas\u0131:<\/strong> Pestisit buharlar\u0131 ve aerosolleri.<\/li>\n<li><strong>Metal \u0130\u015fleme ve Kaynak:<\/strong> Metal buharlar\u0131 ve dumanlar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Laboratuvar \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131:<\/strong> \u00c7e\u015fitli kimyasallar ve reaktifler.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Mesleki Maruziyet Testleri \u00c7al\u0131\u015f\u0131lacak \u00d6rnekler<\/h2>\n<p>Fenol, Hipp\u00fcrik Asit, Mandelik Asit vb. meslek hastal\u0131klar\u0131 testleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n vardiyalar\u0131n\u0131n sonunda idrar \u00f6rne\u011fi almak gerekmektedir. Referans ve toksik d\u00fczeyler vardiya sonu al\u0131nm\u0131\u015f idrar \u00f6rnekleri i\u00e7in verilmi\u015ftir. Temiz, saydam, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131, polietilen idrar kaplar\u0131na en az 20 mL idrar \u00f6rne\u011fi al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. \u0130drar \u00f6rnekleri so\u011fuk zincirde laboratuvara ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Meslek hastal\u0131klar\u0131 testleri i\u00e7in al\u0131nm\u0131\u015f idrar \u00f6rnekleri (mandelik asit, hipp\u00fcrik asit, t,t mukonik asit, fenol, orto-para krezol, metil hipp\u00fcrik asit, fenil glioksilik asit vb. testler) aksi talep edilmedik\u00e7e 2 ay s\u00fcreyle derin dondurucuda muhafaza edilirler. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda ilave test\/tekrar test \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 talep edilebilir.<\/p>\n<p>Maruziyet testlerinin biyolojik izleminde idrar kreatinin de\u011ferleri 30-300 mg\/dl s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r.&lt;30 ve &gt; 300 mg\/dl ise yeniden idrar numunesi al\u0131narak test tekrarlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>MESLEK\u0130 MARUZ\u0130YET TAK\u0130B\u0130NDE KULLANILAN TESTLER :<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/kimyasalmaruziyettestleri2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-146 size-medium\" src=\"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/kimyasalmaruziyettestleri2-300x300.png\" alt=\"kimyasal maruziyet testleri\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Fenil glioksilik asit :<\/strong> <em>Stiren<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Fenol :<\/strong> <em>Benzen (benzol), fenoller, naftoller<\/em> ve bunlar\u0131n t\u00fcrevlerinin v\u00fccuttaki toksik etkilerinin belirlenmesi i\u00e7in idrarda fenol \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Hipp\u00fcrik asit :<\/strong> <em>Toluen ve ksilen (ksilol)<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Kolinesteraz :<\/strong> <em>Organofosfat zehirlenmeleri<\/em>nde kullan\u0131l\u0131r<\/li>\n<li><strong>Mandelik asit :<\/strong> <em>Stiren<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Metil hipp\u00fcrik asit :<\/strong> <em>Ksilen (ksilol)<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>O-kresol :<\/strong> <em>Kresol ve fenol<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r<\/li>\n<li><strong>P-kresol :<\/strong> <em>Kresol ve fenol<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r<\/li>\n<li><strong>Trans-mukonik asit :<\/strong> <em>Benzen<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Hidroksipiren :<\/strong> <em>Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar\u0131n (PAH)<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>2,5 Hekzandion :<\/strong> <em>N-Hekzan<\/em> maruziyetinde kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>FEN\u0130LGL\u0130OKS\u0130L\u0130K AS\u0130T<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc : Spot \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131 : Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131 , tek kullan\u0131ml\u0131k idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131 : 20 mL.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi: HPLC<\/p>\n<p><strong>E\u015fik de\u011fer:<\/strong> Fenil Glioksilik Asit Biyolojik Maruziyet \u0130ndeksi (BM\u0130) 100 mg\/L.<br \/>\n<strong>Kaynak:<\/strong> Deutsche Geselschaft f\u00fcr Arbeitsmedizin und Umweltmedizin e.V. (bkz. http:\/\/www-dgaum.med.uni-rostock.de\/leitlinien)<br \/>\n<em><strong>Stiren maruziyeti i\u00e7in;<\/strong> <\/em>\u0130drarda (mandelic acid + phenylglyoxylic acid) de\u011ferleri toplam\u0131 i\u00e7in B.M.I : 400 mg\/g kreatinin<br \/>\nBu biyolojik maruziyet indeksleri (B.M.\u0130.) vardiya sonunda al\u0131nan idrar \u00f6rnekleri i\u00e7in verilmi\u015ftir. Kaynak: ACGIH-American Conference of Govermental and Industrial Hygienists<br \/>\n<strong>Ret kriteri:<\/strong> Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletilmi\u015f, d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rneklerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> \u0130drar \u00f6rne\u011fi Oda \u0131s\u0131s\u0131nda 1 g\u00fcn, 2-8\u00b0C\u2019de 7 g\u00fcn, \u2264-20\u00b0C\u2019de 2 ay s\u00fcreyle saklanabilir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Stiren plastik sentezi i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6nemli bir monomerdir. V\u00fccutta konjuge olmadan %85 Mandelik Asit ve %15 Fenil Glioksilik Asit olarak idrara \u00e7\u0131kar. Stiren h\u0131zl\u0131 metabolizasyon nedeniyle kanda tespit edilemez. Al\u0131nan miktar\u0131n %95\u2019i 24 saat i\u00e7inde v\u00fccuttan at\u0131l\u0131r. \u0130drardaki metabolit konsantrasyonlar\u0131 maruz kal\u0131nan Stiren miktar\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r. Stiren maruziyetini g\u00f6rmek i\u00e7in idrarda kantitatif Mandelik Asit ve Fenil Glioksilik Asit d\u00fczeylerine bak\u0131l\u0131r.<br \/>\n<strong>Ek Bilgiler:<\/strong> Akut zehirlenmelerde ba\u015fl\u0131ca belirtiler \u00f6fori ve hal\u00fcsinasyondur. Kronik zehirlenmelerde merkezi ve periferik sinir sistemi, karaci\u011fer ve b\u00f6brek hasarlar\u0131 meydana gelir. Karsinojenik etkisi hen\u00fcz tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<h2>FENOL<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: Spot \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131 , tek kullan\u0131ml\u0131k idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131 : 10 mL.<br \/>\n\u00d6rnek alma zaman\u0131: Benzen ve Fenol maruziyetlerinde 8 saat sonra idrar \u00f6rne\u011fi al\u0131nmas\u0131 gereklidir (i\u015fyeri uygulamalar\u0131nda vardiya sonras\u0131 idrar \u00f6rne\u011fi al\u0131nmal\u0131d\u0131r).<br \/>\nAnaliz y\u00f6ntemi: HPLC<br \/>\n<strong>Referans Aral\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Normal (maruziyet olmayan ki\u015filerde) 4.5-20.7 mg\/g Kreatinin.<br \/>\n<strong>Kaynak:<\/strong> CDC, NIOSH, Method 8305 (1994).<br \/>\nBenzen Biyolojik Maruziyet \u0130ndeksi (BM\u0130): 50 mg\/g kreatinin.<br \/>\n<strong>Kaynak:<\/strong> Mayo Medical Laboratuvarlar\u0131\/Medtox Laboratuvarlar\u0131 Test Katalo\u011fu.<br \/>\nPhenol Maruziyet \u0130ndeksi (BMI) : 250 mg\/g kreatinin<br \/>\nKaynak : ACGIH<br \/>\n<strong>Ret kriteri:<\/strong> Baz\u0131 idrar \u00f6rnekleri i\u00e7in stabilizat\u00f6r olarak kullan\u0131lan hekzametilentetramin (\u00fcrotropin) kat\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rneklerde (sinyali tamamen yok etti\u011finden) \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> \u0130drar \u00f6rne\u011fi oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda 3 g\u00fcn, 2-8 \u00b0C\u2019de 4 hafta, &#8211; 20 \u00b0C\u2019de 2 aya kadar dayan\u0131kl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Benzen ve\/veya Fenol maruziyetinin bir g\u00f6stergesi olarak idrarda Fenol d\u00fczeyleri bak\u0131lmaktad\u0131r. Sadece Benzen ve\/veya Fenol kullan\u0131lan end\u00fcstri \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 de\u011fil, trafik gazlar\u0131na maruz kal\u0131m ve t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin inhale edilmesi yoluyla da Fenol maruziyeti olmaktad\u0131r.<br \/>\nSindirim kanal\u0131nda bakterilerin etkisiyle Tirozin\u2019den Fenol meydana gelir. Bu nedenle sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerde de idrarda ve kanda Fenol bulunur.<br \/>\nHemodializdeki \u00fcremik hastalar\u0131n kan\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerden daha fazla Fenol bulunur.<br \/>\nBenzen maruziyetinin tespitinde ve doz izlenmesinde tek ba\u015f\u0131na Fenol \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yeterince spesifik de\u011fildir. Bu nedenle daha spesifik bir test olan t,t-mukonik asit \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile birlikte yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Toksik Etkiler :<\/strong> Fenol bile\u015fikleri ve homologlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zehirli maddelerdir. Fenol ki\u015fide merkezi sinir sistemi depresyonu ve di\u011fer toksik etkilere(buhar\u0131 g\u00f6ze ve direk temas\u0131 cilde koroziv etkisi nedeniyle yan\u0131klar meydana gelir, bulant\u0131, a\u015fr\u0131 terleme) neden olur. Deri ile temasta o b\u00f6lge propiletilen glikol veya izopropil alkol ile, olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bol su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Fazla miktarda Fenol al\u0131nmas\u0131 durumunda karaci\u011fer sitokrom P 450 enzim sistemi harabiyeti olur ve sitokrom P 420\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6brekler \u00fczerine toksik etkisi, kalbe toksik etkisi (ritim bozuklu\u011fu, n\u00f6bet, koma), buhar\u0131 solundu\u011funda akci\u011fer \u00f6demi yap\u0131c\u0131 etkileri vard\u0131r.<br \/>\n<strong>Ek Bilgiler:<\/strong> Basit fenoller maden k\u00f6m\u00fcr\u00fc katran\u0131ndan elde edilirse de bug\u00fcn ucuz olarak benzenden sentez edilmektedir.<br \/>\n\u00d6nemli bir end\u00fcstriyel at\u0131k olan fenolun d\u00fcnyadaki ve \u00fclkemizdeki kullan\u0131m alanlar\u0131ndan en \u00f6nemlisi fenolik re\u00e7ine \u00fcretimidir. Fenolik re\u00e7ineler, k\u00e2\u011f\u0131t end\u00fcstrisi, kau\u00e7uk i\u015fletme end\u00fcstrisi ile yal\u0131t\u0131m ve y\u00fcksek s\u00fcrt\u00fcnmeye dayan\u0131kl\u0131 malzeme \u00fcretiminde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fenol\u2019den Bakalit ve Naylon elde edilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda fenol, ila\u00e7 end\u00fcstrisinde (\u00f6zellikle Aspirin), kozmetiklerde, g\u00fcne\u015f koruyucularda, sa\u00e7 boyalar\u0131nda, cilt parlat\u0131c\u0131lar\u0131nda, b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fclerde, temizlik \u00fcr\u00fcnlerinin imalat\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fenol\u00fcn b\u00fct\u00fcn t\u00fcrevleri mikrop \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Fenol ayr\u0131ca oral anestezik ve analjezik \u00f6zelli\u011fi nedeniyle Farenjitlerde de kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\nFenol i\u00e7eren su klorland\u0131\u011f\u0131nda zehirli poliklorlu fenoller olu\u015fur.<\/p>\n<h2>2,5-Heksandion :<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: Spot \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131 , tek kullan\u0131ml\u0131k idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131 : 10 mL.<br \/>\nAnaliz y\u00f6ntemi: HPLC<br \/>\nE\u015fik De\u011fer:<br \/>\n<strong>Ret kriteri:<\/strong> Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletilmi\u015f, a\u011fz\u0131 kapal\u0131 olarak ve so\u011fuk zincirde laboratuara getirilmemi\u015f idrar \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya uygun de\u011fildir.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> Oda \u0131s\u0131s\u0131nda 1 g\u00fcn, 2-8\u00b0C\u2019de 7 g\u00fcn, -20\u00b0C\u2019de 2 ay stabildir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> 2,5-Heksandion (2,5-Hexanedione) , n-heksan\u0131n ana metabolitidir ve n-heksan polin\u00f6ropatisinin nedeni olarak kabul edilir. Bu nedenle, n-heksana maruz kalman\u0131n biyolojik izlenmesi i\u00e7in 2,5-heksandion \u00f6l\u00e7mek faydal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Ek Bilgi :<\/strong> n-Heksan (HEX), bitkisel ya\u011flar\u0131n \u00fcretiminde, polietilen ve polipropilenlaminasyonda, plastiklerin ve kau\u00e7uklar\u0131n \u00fcretiminde bir seyreltici olarak polisaj ve polipropilenlaminasyonda organik \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131lan, petrol ve isin \u00f6nemli bir bile\u015fenidir. lastik \u00fcretimi, ila\u00e7 sanayii ve kozmetik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, benzinin bile\u015fiminde, kuru temizleme \u00fcr\u00fcnlerinde, doku imalat\u0131nda ve matbaalarda kullan\u0131lmaktad\u0131r<\/p>\n<h2>H\u0130DROKS\u0130P\u0130REN<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: Spot \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131 , tek kullan\u0131ml\u0131k idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131 : 20 mL.<br \/>\nAnaliz y\u00f6ntemi : HPLC<br \/>\nE\u015fik De\u011fer : 1-Hydroxypyren : 0,5 ug\/L,<br \/>\n1-Hydroxypyren\/kreatinin : 0,3 ug\/g kreatinin.<br \/>\n<strong>Ret kriteri :<\/strong> Saklama ko\u015fullar\u0131na uyulmam\u0131\u015f idrar \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya uygun de\u011fildir.<br \/>\n<strong>Stabilite :<\/strong> Oda \u0131s\u0131s\u0131nda ve 2-8\u00b0C\u2019de 2 g\u00fcn, -18\u00b0C\u2019de 2 ay stabildir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131 :<\/strong> 1-Hydroxypyrene Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar\u0131n (PAH) maruziyetini belirlemek, \u00f6l\u00e7mek ve izlemek i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6nemli bir biyomarkerd\u0131r. 1-Hydroxypyrene insan v\u00fccudunda pyrene\u2019in enzimatik hidroksilasyonu sonucu olu\u015fur.<br \/>\n<strong>Ek Bilgiler :<\/strong> <em><strong>Poliklik aromatik hidrokarbonlar (PAH),<\/strong><\/em> \u00e7oklu aromatiklerden olu\u015fan hidrokarbonlard\u0131r.Yan\u0131c\u0131 ya\u011flar, yak\u0131t, t\u00fct\u00fcn, odun gibi organik maddelerin eksik yanmas\u0131 sonucu olu\u015fan ve y\u00fczlerce kimyasal bile\u015fi\u011fi i\u00e7eren bir gruptur. 2-6 benzen halkas\u0131ndan olu\u015furlar. Baz\u0131lar\u0131 potansiyel mutojen ve kanserojen \u00f6zelliklere sahiptirler. Bunlardan en iyi bilinen ve ara\u015ft\u0131r\u0131lan benzopyrene i\u00e7erenlerdir. Bu nedenle bu maddelerin biyolojik olarak izlenmesi i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir.<br \/>\n<strong>PAH Kaynaklar\u0131 :<\/strong><br \/>\n1. Mesleki maruziyeti olmayan ki\u015filerdeki kaynaklar motorlu ara\u00e7 emisyonlar\u0131, odun ate\u015fi duman\u0131, fosil yak\u0131tlar ve t\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Barbek\u00fc gibi y\u00fcksek \u0131s\u0131larda pi\u015firilen yiyeceklerle de PAH olu\u015fabilir.Plastik malzemelerden de yiyeceklere PAH ge\u00e7ebilir.<br \/>\n2. Mesleki maruziyet : Kok \u00fcretimi, so\u011fuk gazla\u015ft\u0131rma, gaz ar\u0131tma, katran ve asfalt i\u015f\u00e7ileri, al\u00fcminyum \u00fcretimi, \u00e7at\u0131 ustas\u0131, baca temizleyicisi sekt\u00f6rlerinde mesleki maruziyet s\u00f6z konusudur.<br \/>\nPAH Metabolizmas\u0131 : PAH gruplar\u0131 v\u00fccuda deri, solunum yolu ve gastrointestinal yolla girerler. Ba\u015fl\u0131ca karaci\u011ferde metabolize olurlar. PAH ailesinden biri olan Pyren v\u00fccuda girdikten sonra 1-hydroxypyren\u2019e metabolize olur. 1-Hidroksipiren karaci\u011ferde glukuronide olarak idrarla at\u0131l\u0131r. 1-Hidroksipiren\u2019in glukuronid formu biyolojik izleme i\u00e7in uygun bir parametredir. Pyrene her zaman PAH kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131nda bulunur ve bu nedenle y\u00fcksekli\u011fi sadece Piren birikiminin bir g\u00f6stergesi olmay\u0131p ayn\u0131 zamanda PAH&#8217;lara genel bir maruz kalma g\u00f6stergesidir de. kimyasal maruziyet<\/p>\n<h2>H\u0130PP\u00dcR\u0130K AS\u0130T :<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: Spot \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, d\u00f6ner kapakl\u0131 , tek kullan\u0131ml\u0131k idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131 : 20 mL.<br \/>\nAnaliz y\u00f6ntemi: HPLC<br \/>\n<strong>E\u015fik De\u011fer:<\/strong> 1.6 g\/g Kreatinin Toluen maruziyetini g\u00f6sterir. (Kaynak: [2003] UK Government Information Notes on the Diagnosis of Prescribed Diseases. Conditions due to chemical agent, www.mapperleyplains.co.uk\/oprus\/benzenes.htm.)<br \/>\n<strong>Ret kriteri:<\/strong> Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletilmi\u015f, a\u011fz\u0131 kapal\u0131 olarak ve so\u011fuk zincirde laboratuara getirilmemi\u015f idrar \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya uygun de\u011fildir.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> Oda \u0131s\u0131s\u0131nda 1 g\u00fcn, 2-8\u00b0C\u2019de 7 g\u00fcn, -20\u00b0C\u2019de 2 ay stabildir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> \u0130nsan idrar\u0131ndaki Hipp\u00fcrik asitin kantitatif olarak tespit edilmesinde kullan\u0131l\u0131r. Hipp\u00fcrik asit toluenin idrardaki ana metabolitidir. Toluen karaci\u011ferde \u00f6nce benzoik aside sonra da hipp\u00fcrik aside metabolize olarak idrarla at\u0131l\u0131r. Y\u00fcksek derecede ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr bir madde oldu\u011fu i\u00e7in ya\u011f dokusu ve sinir sisteminde y\u00fcksek konsantrasyonlarda bulunur.<br \/>\nToluen end\u00fcstride boya, kimyasal, farmas\u00f6tik ve lastik \u00fcretiminde kullan\u0131lan, aromatik hidrokarbonlu bir solventtir. Toluen gazya\u011f\u0131nda, akrilik boyalarda, boya incelticilerinde ve yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131larda bulunur. Kimya end\u00fcstrisinde \u00e7al\u0131\u015fanlar toluene maruz kald\u0131klar\u0131ndan i\u015fyeri hekimli\u011finde meslek hastal\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden test edilirler. Ayr\u0131ca u\u00e7ucu madde ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 en s\u0131kl\u0131kla yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve inceltici soluduklar\u0131ndan ve bunlar\u0131n ana maddesi de toluen oldu\u011fundan u\u00e7ucu madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131 ve takibinde Hipp\u00fcrik asit testi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la \u00f6rnek al\u0131n\u0131yorsa g\u00f6zetim zinciri prosed\u00fcrleri uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>KOL\u0130NESTERAZ (Pseudocholinesterase)<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc : Serum.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Sar\u0131 kapakl\u0131 jelli t\u00fcp veya k\u0131rm\u0131z\u0131 kapakl\u0131 jelsiz t\u00fcp.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131: 5 mL<br \/>\nAnaliz y\u00f6ntemi : Kinetik Fotometrik.<br \/>\n<strong>Referans aral\u0131\u011f\u0131 :<\/strong> Kad\u0131n : 3930-10800 U\/L Erkek : 4620-11500 U\/L<br \/>\n<strong>Ret kriteri :<\/strong><br \/>\n<strong>Stabilite<\/strong> : 4-25\u00b0C\u2019de 1 hafta , 2-8\u00b0C\u2019de 2 hafta, &lt; -20\u00b0C\u2019de 6 ay stabildir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131 :<\/strong> Karaci\u011ferde sentezlenen Kolinesteraz enziminin serumda bulunan formunu Pseudo-kolinesteraz, serum kolinesteraz\u0131 ) \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca kullan\u0131m alanlar\u0131 : kimyasal maruziyet<br \/>\n1.Rutinde en \u00e7ok Organofosforlu insektisidlere (b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fclerde, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131nda bulunur ) maruziyetin izlenmesi amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131r : \u0130nsektisitler ve Pestisidler (Organophosphate pesticides, Carbamate pesticides) Kolinesteraz enzimini inhibe ederler Karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 ve anormal alel olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece azalan veya d\u00fc\u015f\u00fck seviyeler, organofosforlu insektisidlere maruziyeti g\u00f6sterir.<br \/>\n2. Karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 : \u0130leri evre sirozlu ve metastazl\u0131 karaci\u011fer karsinomlu hastalarda serum enzim aktivitesi % 50 ila % 70 oran\u0131nda azalma g\u00f6stermektdir. Kronik hepatit, hafif siroz ve t\u0131kay\u0131c\u0131 sar\u0131l\u0131kta ise genellikle normal aktivite g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. kimyasal maruziyet<br \/>\n3. Cerrahi giri\u015fim \u00f6ncesi anestezi premedikasyonu : Atipik bir gen olan ve d\u00fc\u015f\u00fck ps\u00f6dokolinesteraz seviyelerine sahip hastalar\u0131n belirlenmesi amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. Ps\u00f6dokolinesteraz eksikli\u011fi, genel anestezi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan kolin esterleri olarak adland\u0131r\u0131lan belirli kas gev\u015fetici ila\u00e7lara duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na neden olabilir. S\u00fcksinilkolin ve mivakuryum gibi bu h\u0131zl\u0131 etkili ila\u00e7lar, solunum kaslar\u0131 da dahil olmak \u00fczere iskelet kaslar\u0131n\u0131 gev\u015fetmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Normalde, bu ila\u00e7lar verildikten birka\u00e7 dakika sonra metabolize olur ve kaslar tekrar hareket edebilir. Ps\u00f6dokolinesteraz eksikli\u011fi olan hastalar ise bu ila\u00e7lar verildikten sonra birka\u00e7 saat kendili\u011finden hareket edemez veya nefes alamayabilirler. Bu hastalar, ila\u00e7lar v\u00fccuttan temizlenene kadar solunum cihazlar\u0131yla desteklenmelidir (mekanik havaland\u0131rma).<br \/>\nHepatitler, siroz, malnutrisyon, anemiler, akut enfeksiyonlar, Akut Miyokart \u0130nfarkt\u00fcs\u00fc, pulmoner embolizm, postoperatif d\u00f6nem, kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi, gebeli\u011fin son d\u00f6nemleri ve serum alb\u00fcmin konsantrasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcren durumlarda serum kolinesteraz d\u00fczeyi d\u00fc\u015fer.<br \/>\nY\u00fcksek Kolinesteraz seviyeleri : nefrotik sendrom veya karaci\u011fer hasar\u0131n\u0131n iyile\u015fme d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p><strong>Ek Bilgiler :<\/strong> Kolinesteraz enziminin iki formu vard\u0131r:<br \/>\n1. Asetilkolinesteraz : Esas olarak eritrositlerin d\u0131\u015f y\u00fczeyinde bulunur. Ayr\u0131ca, Akci\u011ferlerde, dalakta, sinir u\u00e7lar\u0131nda ve beyindeki gri maddede de bulunur. Sinaps u\u00e7lar\u0131nda sal\u0131nan asetilkolin hidrolizinden sorumludur ve sinaps boyunca sinirsel impulsun iletilmesine arac\u0131l\u0131k etmektedir<br \/>\n2. Kolinesteraz \/ Ps\u00f6dokolinesteraz : Esas olarak serumda bulunur .Karaci\u011fer, pankreas, kalp ve beyaz cevherde de bulunur<\/p>\n<p>Hem serum Pseudokolinesteraz aktivitesi hem de k\u0131rm\u0131z\u0131 h\u00fccre Asetilkolinesteraz aktivitesi, insektisitler taraf\u0131ndan engellenir, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Aralar\u0131ndaki \u00f6nemli fark \u0130nsektisitlere maruziyetin s\u00fcresi y\u00f6n\u00fcndedir :<br \/>\nPreudokolinesteraz enziminin serumda yar\u0131lanma \u00f6mr\u00fc yakla\u015f\u0131k 8 g\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle, Preudokolinesteraz Enzim \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yak\u0131n zamandaki (Birka\u00e7 haftaya kadar olan ) insektisit maruziyetini g\u00f6sterir.<br \/>\nEritrositlerdeki Asetilkolinesteraz enziminin (AChE) yar\u0131lanma \u00f6mr\u00fc ise 3 aydan fazlad\u0131r (eritropoetik aktivite ile belirlenir). Buna g\u00f6re eritrositlerdeki AsetilKolinesteraz Enzim \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc testi yakla\u015f\u0131k olarak son 3 ayl\u0131k d\u00f6nemdeki maruziyeti g\u00f6sterir.<\/p>\n<h2>MANDEL\u0130K AS\u0130T ve FEN\u0130LGL\u0130OKS\u0130L\u0130K AS\u0130T:<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, s\u0131k\u0131 kapakl\u0131, tercihen vakumlu idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131: 20 mL.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi: HPLC (Y\u00fcksek Bas\u0131n\u00e7l\u0131 S\u0131v\u0131 Kromatografi) .<br \/>\n<strong>E\u015fik de\u011fer:<\/strong> Stiren maruziyeti i\u00e7in; \u0130drarda (mandelic acid + phenylglyoxylic acid) de\u011ferleri toplam\u0131 i\u00e7in B.M.I : 400 mg\/g kreatinin .<br \/>\nBu biyolojik maruziyet indeksleri (B.M.\u0130.) vardiya sonunda al\u0131nan idrar \u00f6rnekleri i\u00e7in verilmi\u015ftir. Kaynak: ACGIH-American Conference of Govermental and Industrial Hygienists<br \/>\n<strong>Red kriteri:<\/strong> D\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rneklerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> \u0130drar \u00f6rne\u011fi 2-8\u00b0C\u2019de 7 g\u00fcn, \u2264-20\u00b0C\u2019de 2 ay s\u00fcreyle saklanabilir. \u00d6rne\u011fin yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmamak i\u00e7in tekrarlanan dondurma ve \u00e7\u00f6zme i\u015flemlerinden ka\u00e7\u0131nmak gereklidir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Stiren plastik sentezi i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6nemli bir monomerdir. V\u00fccutta konjuge olmadan %85 Mandelik Asit ve %15 Fenil Glioksilik Asit olarak idrara \u00e7\u0131kar. Stiren h\u0131zl\u0131 metabolizasyon nedeniyle kanda tespit edilemez. Al\u0131nan miktar\u0131n %95\u2019i 24 saat i\u00e7inde v\u00fccuttan at\u0131l\u0131r. \u0130drardaki metabolit konsantrasyonlar\u0131 maruz kal\u0131nan Stiren miktar\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r. Stiren maruziyetini g\u00f6rmek i\u00e7in idrarda kantitatif Mandelik Asit ve Fenil Glioksilik Asit d\u00fczeylerine bak\u0131l\u0131r. kimyasal maruziyet<\/p>\n<p><strong>Ek Bilgiler:<\/strong> Akut zehirlenmelerde ba\u015fl\u0131ca belirtiler \u00f6fori ve hal\u00fcsinasyondur. Kronik zehirlenmelerde merkezi ve periferik sinir sistemi, karaci\u011fer ve b\u00f6brek hasarlar\u0131 meydana gelir. Karsinojenik etkisi hen\u00fcz tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<h2>MET\u0130L H\u0130PP\u00dcR\u0130K AS\u0130T:<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, s\u0131k\u0131 kapakl\u0131 idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131: 20 mL<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi: HPLC (Y\u00fcksek Bas\u0131n\u00e7l\u0131 S\u0131v\u0131 Kromatografi).<br \/>\n<strong>E\u015fik De\u011fer:<\/strong> Biyolojik Maruziyet \u0130ndeksi 2000 mg\/L Metil Hipp\u00fcrik Asit\u2019tir.<br \/>\n<strong>Kaynak:<\/strong> Deutsche Gesellschaft f\u00fcr Arbeitsmedizin und Umweltmedizin e.V. (German Society of Occupational and Environmental Medicine). http:\/\/www-dgaum.med.uni-rostock.de\/leitlinien kimyasal maruziyet<br \/>\n<strong>Red kriteri:<\/strong> Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletilmi\u015f, a\u011fz\u0131 kapal\u0131 olarak ve so\u011fuk zincirde laboratuvara getirilmemi\u015f idrar \u00f6rnekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya uygun de\u011fildir.<br \/>\n<strong>Stabilite:<\/strong> 2-8\u00b0C\u2019de 7 g\u00fcn, -20\u00b0C\u2019de 2 ay stabildir.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Ksilen maruziyetinin bir g\u00f6stergesi olarak insan idrar\u0131ndaki Metil Hipp\u00fcrik Asit\u2019in kantitatif olarak tespit edilmesinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n<strong>Metil Hipp\u00fcrik Asit,<\/strong> <em>Ksilen\u2019in idrardaki ana metabolitid<\/em>ir. Ksilen karaci\u011ferde \u00f6nce Glisin sonra da orto-para ve meta-metil hipp\u00fcrik aside metabolize olarak idrarla at\u0131l\u0131r. Y\u00fcksek derecede ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr bir madde oldu\u011fu i\u00e7in ya\u011f dokusu ve sinir sisteminde y\u00fcksek konsantrasyonlarda bulunur.<br \/>\nH\u0131zl\u0131 metabolizasyon nedeniyle kanda tespit etmek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Al\u0131nan miktar\u0131n %95\u2019i 24 saat i\u00e7inde v\u00fccuttan at\u0131l\u0131r.<br \/>\nEnd\u00fcstride \u00e7al\u0131\u015fanlar Ksilen\u2019e maruz kald\u0131klar\u0131ndan i\u015fyeri hekimli\u011finde meslek hastal\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden test edilirler.<\/p>\n<h2>O- KREZOL ve P- KREZOL:<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, s\u0131k\u0131 kapakl\u0131, tercihen vakumlu idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131: 20 mL.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi: HPLC.<br \/>\n<strong>E\u015fik de\u011fer:<\/strong><br \/>\nO-Krezol (<strong>toluen metaboliti<\/strong> olarak) Biyolojik Tolerans De\u011feri (d\u00fczenli maruziyete ra\u011fmen ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozmayacak en \u00fcst seviye): 1,5 mg\/L;<br \/>\nO-Krezol Tolore Edilebilen Maruziyet S\u0131n\u0131r\u0131*: 0,8 mg\/L.<br \/>\n*Tolerable exposure limit for toluene subject to: Landesgesetzblatt f\u00fcr Wien, 16. St\u00fcck (2002).<br \/>\n<strong>Red Kriteri:<\/strong> Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bekletilmi\u015f, d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rneklerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz.<br \/>\nStabilite: 2-8\u00b0C\u2019de 4 hafta, -20\u00b0C\u2019de 2 ay stabildir. kimyasal maruziyet<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Krezoller ve fenol \u00e7e\u015fitli yollardan kimyasal sentezler i\u00e7in kullan\u0131lan ana kimyasallard\u0131r. Krezoller k\u00f6m\u00fcr katran\u0131ndan, petrolden veya fenol\u00fcn metilasyonu yoluyla sentetik olarak elde edilirler. K<strong><em>rezoller fenolik ve epoksit re\u00e7inelerin, b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fclerin, lastik ve plastik antioksidanlar ve boyalar\u0131n \u00fcretiminde ara \u00fcr\u00fcn \u015feklinde elde edilirler.<\/em><\/strong><br \/>\nToluenin ana metaboliti <strong>Hipp\u00fcrik Asit<\/strong>\u2019tir ancak %1 oran\u0131nda tol\u00fcen, toluen epoksit ara yolundan metabolize olarak krezollere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu krezoller fenol metabolitlerinin analoglar\u0131d\u0131rlar ve glukronik asit ve inorganik s\u00fclfatlar ile konjuge olarak b\u00f6breklerden at\u0131l\u0131rlar.<br \/>\nToluen esas olarak solunum yoluyla ve deriden temasla al\u0131n\u0131r. Y\u00fcksek buharla\u015fma \u00f6zelli\u011fi nedeniyle solunumla al\u0131n\u0131p verilir.<br \/>\n\u0130\u015fyeri d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 ile de toluene maruz kal\u0131nabilir: Filtresiz sigara duman\u0131nda 100-200 \u00b5g toluen, 80-160 \u00b5g fenol, 60-180 \u00b5g ikame fenoller oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir: MAK-und BAT-Werte \u2013Liste 2009, Deutsche Forschunggemeinschaft (DFG) (ed.), Wiley-VCH, Weinheim (2009).<br \/>\n<strong>Ek bilgiler:<\/strong> Toluen maruziyeti akut veya kronik olabilir. En \u00f6nemli etkisini merkezi sinir sisteminde g\u00f6sterir. \u0130lk etkiler rahats\u0131zl\u0131k hissi (ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, yorgunluk, dengesizlik) \u015feklindedir. Y\u00fcksek konsantrasyonlara maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda beyin i\u015flevleri bozulur, \u00f6fori, konf\u00fczyon, koordinasyon ve g\u00f6rme bozukluklar\u0131 hatta merkezi sinir sistemi depresyonu meydana gelir. Kronik toluen zehirlenmelerinde s\u0131kl\u0131kla spesifik olmayan belirtiler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr (yorgunluk, ataksi), baz\u0131 ki\u015filerde ise konu\u015fma, i\u015fitme, g\u00f6rme bozuklu\u011fu gibi ciddi belirtiler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. kimyasal maruziyet<\/p>\n<h2>Trans,trans-MUKON\u0130K AS\u0130T:<\/h2>\n<p>\u00d6rnek t\u00fcr\u00fc: \u0130drar.<br \/>\n\u00d6rnek kab\u0131: Katk\u0131s\u0131z, s\u0131zd\u0131rma yapmayan, s\u0131k\u0131 kapakl\u0131 (tercihen vakumlu) idrar kab\u0131.<br \/>\n\u00d6rnek miktar\u0131: 20 mL.<br \/>\n\u00d6rnek alma zaman\u0131: Vardiya sonunda ( ortalama 8 saat mesai sonras\u0131) idrar \u00f6rne\u011fi al\u0131nmas\u0131 gereklidir.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi: HPLC (Y\u00fcksek Bas\u0131n\u00e7l\u0131 S\u0131v\u0131 Kromatografi) .<br \/>\n<strong>Referans Aral\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Karsinojenik ajanlar i\u00e7in Biyolojik Tolerans De\u011feri ya da Maksimum \u0130zin Verilebilir Konsantrasyon de\u011ferleri yoktur. Karsinojenler i\u00e7in The Comission for the Investigation of Health Hazards of Chemical Compounds in the Work Area of the Deutsche Foschungsgemainschaft (DFG German Research Foundation) EKA De\u011feri tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. t,t-Mukonik Asit i\u00e7in ilgili EKA de\u011feri idrarda 2 mg\/L t,t-Mukonik Asit\u2019tir.<br \/>\n<strong>Red kriteri:<\/strong> Do\u011fal idrar, idrar kab\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Asitle\u015ftirme yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Asitle\u015ftirilmi\u015f idrar \u00f6rneklerinde \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmaz.kimyasal maruziyet<\/p>\n<p><strong>Stabilite:<\/strong> \u0130drar \u00f6rne\u011fi oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda 3 g\u00fcn, 2-8 \u00b0C\u2019de 2 hafta, &#8211; 20 \u00b0C\u2019de 3 aya kadar dayan\u0131kl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Benzen end\u00fcstride yak\u0131t katk\u0131 maddesi ve solvent olarak kimyasallar\u0131n sentezinde ba\u015flang\u0131\u00e7 materyali olarak ve farmas\u00f6tiklerin sentezinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. kimyasal maruziyet<br \/>\nBenzen maruziyetinin bir g\u00f6stergesi olarak idrarda (fenolden ba\u015fka) t,t-Mukonik Asit d\u00fczeyleri bak\u0131lmaktad\u0131r. Sadece Benzen end\u00fcstrisi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 de\u011fil, trafik gazlar\u0131na maruz kal\u0131m (egzos duman\u0131, otomobil yak\u0131t ikmal i\u015flemleri ve end\u00fcstriyel emisyonlar) ve t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin inhale edilmesi (\u00f6zellikle filtresiz sigar vb. kullan\u0131m\u0131) yoluyla da Benzen maruziyeti olmaktad\u0131r.<br \/>\nBenzen esas olarak solunumla, daha az olarak deriden temas yoluyla ve sindirim kanal\u0131ndan emilir. Egzersiz yap\u0131lmas\u0131 durumunda daha fazla hava inhale edilece\u011finden daha fazla benzen maruziyeti meydana gelir.<br \/>\nBenzen y\u00fcklenmesinin tespitinde ve doz izlenmesinde spesifik bir parametre olan idrarda t,t-Mukonik Asit \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Ek Bilgiler:<\/strong> Benzen karaci\u011ferde sitokrom p 450 enzim sistemi ile benzen epoksit formuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckten sonra bir yolla Fenol, Katekol, Hidrokinona d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken di\u011fer yolla t,t-Mukonik Asit ve Fenil Merkapt\u00fcrik Asit\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Sorbik asit (E200) ve tuzlar\u0131 (E202, E203) da metabolik yolla t,t-Mukonik Asit\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Ancak bu miktar \u00f6nemsizdir.<\/p>\n<p><strong>Toksik Etkileri:<\/strong> Toksik benzen akut ve kronik yolla (d\u00fc\u015f\u00fck dozda uzun s\u00fcre) maruziyet ile insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verir. Akut benzen intoksikasyonu \u00f6zellikle Merkezi Sinir Sistemi\u2019ne zarar verir. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, yorgunluk, dengesizlik ve kronik zehirlenmede ba\u015f d\u00f6nmesi, konsantrasyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi belirtiler verir. Artan dozlarda bir maruziyet oldu\u011funda ise \u00f6fori, ataksi, g\u00f6rme bozuklu\u011fu ve hatta Merkezi Sinir Sistemi kollaps\u0131 gibi belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar. Bundan ba\u015fka benzenin hematopoetik sistem \u00fczerine etkileri de vard\u0131r: Kan say\u0131m\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler ve l\u00f6semi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca mutajenik aktivitesi oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. kimyasal maruziyet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ki\u015fisel kimyasal maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n zararl\u0131 kimyasallara ne kadar maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli parametreler \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fyerlerinde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n t\u00fcr\u00fcne ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n maruziyet yollar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 kimyasal maddeler ve bile\u015fenler \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. Ki\u015fisel kimyasal maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilecek baz\u0131 temel parametreler: 1. Gazlar ve Buharlar Organik Solventler: Benzen, toluen, ksilen gibi organik solventler. \u0130norganik Gazlar: Karbon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":57998,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[33,437,438,439,37],"class_list":["post-141","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is","tag-is-sagligi","tag-isyeri-hekimlerine-ozel","tag-kimyasal-isler","tag-maruziyetler","tag-meslek-hastaliklari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/saglikdanisma.net\/is\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}