Yüksekte çalışmak nedir? Yüksekte çalışabilir raporu nasıl alınız? Yüksekte çalışabilir raporunu kim verir? İşyeri hekimi yüksekte çalışabilir raporu verebilir mi? Yüksekte çalışır raporunu nereden alabiliriz?
İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatları arasında “yüksekte çalışma” kavramı 5 Ekim 2013 yılında yayınlanan Yapı İşleri İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde; “Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışma; yüksekte çalışma olarak kabul edilir.” şeklinde tanımlanmıştır.
Bu tanıma göre “yüksek” kavramı, kişiye ve yapılan işe göre değişmektedir. Kimi 5 cm.lik seviye farkını ayağı kayıp düşme sonucu yaranlma ihtimali nedeniyle yüksek kabul edebilecekken, kimi işveren merdivene çıkıp lamba takma işini yüksekten saymama şeklinde insiyatif kullanabiliyor.
İş sağlığı ve güvenliği uygulayıcıları olarak hem işyeri hekimleri hem de iş güvenliği uzmanları, yürütülen işte en ufak kaza ve yaralanmaya karşı işvereni korumak adına her türlü tedbiri alma çabası göstersek de ne yazık ki mevzuattımızın bu gibi standartı olmayan göreceli konularında elimiz kolumuz bağlı kalıyor, bazen işimizi koruyabilmek adına işveren tarafına bir adım çekilmemiz gerektiği durumlar söz konusu olabiliyor.
OSHA (ABD İş Sağlığı ve Güvenliği Standartı) “yüksek” ifadesini “düşmeden korunma” olarak belirtiyor. Düşmeden korunma için genel olarak işyerlerinde 1,2 m (4 ft); tersanelerde 1,5 m (5 ft); yapı işlerinde 1,8 m (6 ft) ve uzun süreli yapılan işlerde 2,4 m (8 ft) için tedbir alınmasını ön görüyor.
Biz de en azında elimizde bir kaynak olarak gösterebileceğimiz bu standartı göz önünde bulundurarak 1,2 m üzerinde yapılan işleri yüksekte çalışma olarak kabul edebiliriz. Zaten İSG profesyonelleri olarak işyerinde yürütülen faaliyet ve işlerle bölüm bölüm ilgilenerek tam anlamıyla “yüksekte çalışma” yapılan işleri tespit ederek bunu işverene yazılı bildirmek ve gerekli önlemleri (İşe Giriş ve Periyodik Muayene formunda “yüksekte çalışma yapabilir” ibaresi; yüksekte çalışma eğitimi) alması konusunda işvereni uyarmak zorundayız.
İşyeri Hekimi Olarak Yüksekte Çalışabilir Raporu Sorumluluğu
İşyeri hekimi Ek-2 İşe Giriş ve Periyodik Muayene Formu‘nun mevzuattaki örneğinde Kanaat ve Sonuç kısmının sonunda belirtildiği üzere “Yapılan muayene sonucunda çalışanın gece veya vardiyalı çalışma koşullarında çalışıp çalışamayacağı ile vücut sağlığını ve bütünlüğünü tamamlayıcı uygun alet teçhizat vs… bulunması durumunda çalışan için bu koşullarla çalışmaya elverişli olup olmadığı kanaati belirtilecektir.” ifadesi dolayısıyla çalışanın:
- Gece çalışıp çalışamayacağını,
- Fazla mesai yapıp yapamayacağını,
- Vardiyalı çalışıp çalışamayacağını,
- Yüksekte çalışıp, çalışamayacağını,
- Gürültülü ortamlarda kulaklıkla çalışabileceğini,
- Tozlu ve dumanlı ortamda uygun maske ile çalışabileceğini,
- Gözlükle çalışması gerektiğini,
… gibi durumları da belirtmesi gerekmektedir.
Bu noktada işyeri hekimi, kendisinden talep edilen yüksekte çalışabilir raporunu vermekle yükümlü bırakılmıştır. Ancak bu kararı verirken kendince öngördüğü tetkik ve muayeneleri yaptırmak konusunda hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Hekimler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür. (6331 sayılı İSG Kanunu, Madde 8, 1nci bent)
İşyeri Hekiminin Yüksekte Çalışabilir Raporu verirken dikkat etmesi gereken noktalar nelerdir? >>>
Dr. Fatih Hakan ÇAM
Yazı eklenme: 22.11.2017
Son Güncelleme: 22.11.2017
