Astım Hastası Olduğunuzu Nasıl Anlarsınız?

Astım, hava yollarının solunum sıkıntıları ile seyreden kronik bir hastalığıdır. Öksürük, nefes darlığı, hışıltılı solunum ve göğüste sıkışma hissi astım belirtileridir.

Ancak kısa süreli ve tekrarlamayan bu belirtiler içinde astım tanısı koymak çokta doğru değildir. Bu belirtilerin kronik olarak gözlenmesi ve uzun süreler hastalık belirtisi olmadan normal sağlıklı günlerin de olması genellikle astım hastalığı için tanı koydurucudur. Özellikle bazı allerjenler (ev tozu akarları, mantar sporları, hamam böceği, ev hayvanları, polenler vs.) ile tetiklenen ve astım ilaçları ile düzelen durum varsa bu astım tanısını daha da güçlendirmektedir.

Kişiler de neden astım hastalığı oluşur?

Astım, egzema ya da saman nezlesi (Alerjik rinit) gibi hastalıklarda çoğunlukla kalıtsal yatkınlık gözlenmektedir. Astım hastalığı herhangi bir yaşta başlayabilir ve zamanla değişebilir.Şimdiye kadar genetik olarak 150 den fazla gen tanımlanmıştır. Hamilelik döneminde sigara içen annelerin çocuklarında ve erken çocukluk döneminde sigara dumanına maruz kalan çocuklarda astım hastalığının gelişme riski  alerji zemininde yüksektir.[tie_list type=”heart”]

Astımın başlıca belirtileri nelerdir?

  • Nefes darlığı
  • Öksürük
  • Hırıltılı solunum – soluk alıp verirken kulak tırmalayıcı bir ses ya da ıslık sesi çıkarma
  • Göğüste sıkışma hissi

Astım belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Bazı kişilerde bu belirtilerin tümü görülmesine karşın, bazılarında yalnızca hırıltılı solunum veya öksürük görülebilir.[/tie_list]

Astım belirtilerini tetikleyen faktörler nelerdir?

Astım belirtilerini tetikleyen faktörler de kişiden kişiye değişebilir. En yaygın tetikleyici faktörler şunlardır:[tie_list type=”checklist”]

  • Soğuk algınlığı ve grip (viral enfeksiyonlar, özellikle çocuklarda)
  • Egzersiz (bu denetlenebilir)
  • Polenler, küf ve çimenler
  • Hayvan tüyleri ve deri kalıntıları
  • Ev tozları (akar, mite)
  • Hava durumundaki değişiklikler(nem, ruzgar, ani ısı değişimi)
  • Sigara dumanı
  • Belirli ilaçlar (sözgelimi; aspirin ve bazı tansiyon ilaçları)
  • Bazı yiyecekler ve yiyeceklerin içindeki katkı, tatlandırıcı ve renk verici maddeler
  • Bazı meslekler
  • Bazı duygusal durumlar (sözgelimi; stres)

Bazı kişilerde astımı tetikleyen faktörleri belirlemek zor olabilir! Bu konuda ayrıntılı bilgi içi doktorunuza başvurunuz.[/tie_list]

Astım tedavi edilebilir mi?

Astım Kontrol altına alınabilinir. Bu bağlamda, astımlı birçok kişi astım belirtileri göstermeden günlük faaliyetlerini sürdürebilir. Astımın iyi bir şekilde denetlenmesi, aktif ve sağlıklı bir yaşam sürdürmenize olanak sağlar.

Astımın iyi bir şekilde kontrolü aşağıda belirtilenleri gerektirir:

1.Astım ilaçlarını talimatlara uygun bir şekilde kullanma

2.Astımı izleme

3.Aktif ve sağlıklı bir yaşam sürdürme

4.Mümkün olan her zaman tetikleyici faktörlerden kaçınma

5.Yazılı bir astım eylem planı edinme

6.Düzenli olarak doktora gitme

Bunların her biri bir sonraki bölümde daha ayrıntılı bir şekilde açıklanacaktır.

Astım İlaçlarını Kullanma

Astımı denetlemenin en iyi yöntemi ilaçları talimatlara uygun bir şekilde kullanmaktır.

Astım hastalığının izlenmesi

Astım belirtileri günlüğü

Bu, 7 yaş altındaki çocuklarda görülen astımın izlenmesinde tercih edilen bir yöntemdir. Çocuklarda görülen astım çoğunlukla mevsimseldir ve birçok çocuk yalnızca kış mevsimi sırasında tedaviye ihtiyaç duyar. Büyüme ve gelişme az ya da fazla tedavinin her ikisinden de etkilenebildiğinden, astımlı çocukların büyüme ve gelişmelerinin izlenmesi gerekir. Normal astım belirtileri gösteren tüm çocukların yazılı bir astım planlarının olması gerekir.

Maksimum soluk ölçümlerini kayıt etme

Maksimum soluk ölçümleri hava yollarınızın geniş ya da dar olduğunu göstermektedir. Astım belirtilerinin artması ya da maksimum soluk ölçüm değerlerindeki düşüş astımınızın kötüleştiğini göstermektedir. Böyle bir durumda yazılı bir astım eylem planının yararı olacaktır.

Egzersiz yapma ya da aktif olma

Egzersiz sizi zinde ve sağlıklı tutar. Astımlı birçok kişi, düzenli olarak egzersiz yapmanın belirtilerin şiddetini ve oluşma sıklığını azalttığını belirtmektedir. Egzersizin astımınızı tetiklemesi durumunda, doktorunuzdan, egzersiz kaynaklı astım hastalığının (EIA) denetimine ilişkin bilgi alınız. EIA’nın tam olarak denetlenmesi halinde, her türlü egzersizi yapabilecek ve spor veya etkinliğe katılabileceksiniz (SCUBA hariç).

Tetikleyici faktörlerden kaçınma

Egzersizin dışında, astımınızı kötüleştiren tetikleyici faktörlerden kaçınmaya çalışınız. Hava durumundaki değişiklikler ve soğuk algınlığı ya da grip gibi bazı tetikleyici faktörlerden kaçınmak olası değildir. Bu durumda yardımcı olması için doktorunuzdan, yazılı bir astım eylem planı hazırlamasını isteyiniz.

Yazılı astım eylem planları

Doktorunuzdan yazılı bir astım eylem planı hazırlamasını isteyiniz. Bu plan aşağıda belirtilenleri kapsayacaktır:[tie_list type=”plus”]

  • Sağlıklı olduğunuzda hangi ilaçların alınacağı
  • Astım belirtilerinin arttığının nasıl anlaşılacağı
  • Astım krizinin kötüleşmesi durumunda yapılacaklar
  • Ne zaman tıbbi yardım alınacağı[/tie_list]

Astımı denetleme

Sağlıklı kalmak için en az 6 ayda bir doktora gidiniz. Yazılı astım planınız her ziyarette yeniden gözden geçirilmelidir. Astım hastalığınızı denetlemeniz gerektiğini unutmayınız.

Astım krizini tanıma

Astım krizinin gelişmesi birkaç dakikadan birkaç güne kadar sürebilir. Astım krizi sırasında göğüsteki sıkışma hissi, öksürük, hırıltılı solunum ve nefes darlığı çok kısa bir sürede kötüleşebilir. Böyle bir durumda, aşağıda ayrıntılı bir şekilde açıklanan dört aşamalı Astım İlk Yardım Planı’nı uygulayınız.

Bununla beraber, sizde (ya da bakım sağladığınız herhangi bir kişide) ağır bir astım krizinin herhangi bir belirtisinin görülmesi durumunda, derhal bir ambulans çağırınız ve ambulansı beklerken ‘Astım İlk Yardım Planı’nı uygulayınız.[tie_list type=”checklist”]

Ağır bir astım krizinin belirtileri şunlardır:

  • Nefes darlığı
  • Göğüste şiddetli şıkışma hissi
  • Her bir soluk alışta bir ya da iki kelimeden fazla konuşamamak
  • Stresli ve kaygılı olmak
  • Boğaz ve kaburga kaslarının ‘içeri doğru çekilmesi’
  • Dudakların etrafının morarması (derinin renginin değişmesi durumunda bunu fark etmek zor olabilir)
  • Solgunluk ve terleme.[/tie_list]

Küçük çocuklarda, yukarıdaki belirtilerin yanı sıra, huzursuzluk, yatıştırılmalarında güçlük ve nefes darlığı nedeniyle yeme ve içme sorunları da görülmektedir. Çocuklarda ayrıca, şiddetli öksürük ve kusma da olabilir.

Bir astım krizinin belirtileri kişiden kişiye değişmektedir. Bu nedenle, astımlı bir kişide ağır bir kriz sırasında bu belirtilerin tümü görülmeyebilir.

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.