Tiroid Hastalıkları

boyun tiroit

Tedavi edilmeyen tiroit hastalıkları, tüm vücudun dengesini bozabilir

tiroitTiroit hormonu vücudumuzda; kalbimizden sindirim sistemine, saçlarımızdan tırnaklarımıza, kilo alıp verebilmemizden kısırlığa kadar pek çok konuda etkisini gösterebilen bir bazal metabolizma hormonudur. Bu nedenle tiroit hastalıklarını hafife almamak gerekiyor.

Türkiye ve dünyada endokrin hastalıkları arasında en yaygın görülenlerin başında tiroit hastalıkları geliyor. Kadınlarda erkeklere oranla 10 kat daha fazla görülen tiroit hastalıklarının nedeni tam olarak bilinmiyor. Tüm metabolizmayı etkilemesi ve her yaş grubunda görülmesi nedeniyle önemi daha da artıyor. Tiroid ile ilgili önemli bilgileri Dahiliye Uzmanları Uzm. Dr. Nurten Erbilgin ve Uzm. Dr. Hüseyin Yaşar anlattı.

Guatr nasıl fark ediliyor?

İyot, tiroit bezi için çok önemli bir kaynak. İyot eksik olduğunda tiroit bezi daha fazla çalışmak zorunda kalarak büyümeye başlıyor. Bu büyüme kendi içinde zamanla nodüllere dönüşüyor. Nodüllerin de birleşmesiyle multi-nodüller haline geliyor. Bu nedenle de tiroit bezi büyük bir görünüm alıyor. Bu durum farklı hastalıkların ortaya çıkmasına neden oluyor. Hasta boğazında sıkıntı hissi, yutma ve nefes almada zorluk hissediyor. Hastada tiroit bezinin az ya da fazla çalışması şeklinde bir hormonal bozukluk oluşmuşsa buna bağlı belirtiler ortaya çıkıyor.

Guatr nasıl tedavi ediliyor?

Burada hastanın durumuna göre tedavi yaklaşımı da farklılaşıyor. Hastanın nodülünün olup olmamasına, hormon bozukluğu olup olmadığına göre tedavi şekilleniyor. Bu nedenle bir hastada guatr tespit edildiğinde öncelikle hormonlarına bakılarak hipotiroidi mi yoksa hipertiroidi mi bunun ayrımı yapılıyor. Sonra ultrasonla diffiz bir guatr mı var yoksa nödüller mi var bunun tespiti yapılıyor. Eğer hastanın hormonları normalse ve diffiz bir guatrı varsa ve nodülleri de yoksa hasta yıllık takiplere alınıyor. Hastanın nodülü varsa da bu nodülün karakterine bakarak; tek nodül mü yoksa çok nodül mü bunun ayrımı yapılıyor. Çok nodül tespit edildiyse ve hormonlar da normalse ameliyat gündeme geliyor. Hastanın yutkunması, nefes almasını engelliyor ya da estetik olarak hastayı rahatsız ediyorsa ameliyat yapılıyor.

Nodüllerin kanser olma ihtimali var mı?

Hastada tek nodül varsa mutlaka tiroit sintigrafisi yapılıyor. Sintigrafi sonucunda nodülün sıcak, soğuk ya da ılık nodül olup olmadığı ayrımı yapılıyor. Hasta sıcak ya da ılık nodülse takip ediliyor. Soğuk nodülse mutlaka o nodülden biyopsi alınıyor. Çünkü bu nodüllerin yüzde 20’sinin kanser çıkma ihtimali var.

Tiroit bezi az çalışırsa ne oluyor?

Hipotiroidi; çok sık rastlanan bir tiroit sorunu ve tiroit bezinin az çalışması sonrasında ortaya çıkıyor. Bu sorunun en sık nedeni ise haşimato hastalığı. Otoimmün yani nedeni bilinmeyen bir hastalık. Bu hastalarda tiroit bezi hormon yapamıyor ve bu durum ömür boyu devam ediyor.

Bir kişide hipotiroidi olduğu nasıl anlaşılıyor?

Kişide kilo alma, ellerinde ve yüzünde şişme görülüyor. Saçlarda dökülme, ciltte kuruma, hastanın soğuğa tahammülsüzlüğü, tırnaklarında kırılmalar, kısırlık ya da libido kaybı gibi ürolojik bazı sorunlar, kas ve eklem ağrıları yaşanabiliyor. Bu durumda öncelikle tiroit tahlillerine bakılıyor. Test sonuçlarında TSH değeri yüksek ve T3-T4 değerleri düşük görünürse hipotiroidinin varlığından bahsedilerek mutlaka tiroit ultrasonu yapılıyor. Bunun yanında mutlaka tiroit antikorlarına bakılarak, otoimmün bir hastalık olup olmadığının ayrımı yapılıyor. Eğer hastanın ultrasonunda tiroidit bulguları, psödo nodüller gözleniyorsa ve hormonal olarak da hipotiroidi bulguları tespit ediliyorsa haşimato olarak tanı alıyor ve ömür boyu tedavi ediliyor.

En sık görülen tiroit hastalığı hangisi?

Yaygın olarak, guatr olarak tanımlanan tiroit bezinin büyümesi sorunu görülüyor. Guatr kendi içinde; tiroit bezinin düzgün bir şekilde büyümesi ya da nodüllerle büyümesi şeklinde oluyor. Tam olarak neden büyüdüğü bilinmese de iyot eksikliği ve guatrajon maddelerin alımı en önemli sebeplerden bir tanesi. Guatrın Karadeniz bölgesindeki kişilerde daha fazla görülmesinin temel nedeni de bu.

Tiroit bezi çok çalışırsa ne oluyor?

Hipertiroidi; tiroit bezinin fazla çalışması durumudur. Hastanın iştahının iyi olmasına rağmen kilo kaybının olması, cildinin ıslak ve nemli olması, sıcağa tahammülsüzlük, ellerde titreme ve terlemenin olması ve çarpıntı belirtiler arasındadır. Bu şikâyetle gelen hastada tiroit ultrasonu ve hormonal tetkiklerle tanı tam olarak konuyor. Bu testlerde hipertiroidi görülürse hastada otoimmün hastalık olup olmadığına dair ayırıcı tanı için antikorlarına bakılıyor.

Hipertiroidinin en sık rastlanan nedeni, basedow graves hastalığı. Bu hastalıkta tiroit bezi büyüyor ve fazla hormon üretmeye başlıyor. Genlere ve bağışıklık sistemine bağlı olarak meydana geliyor. Graves hastalığı olan bazı hastalarda, dikkati çeken belirtilerden biri de, gözün arkasında şişlik olmasından dolayı gözlerin dışarı çıkmış gibi görünmesi.

Bu hastaların tedavisinde izlenen yoldan bahsedebilir misiniz?

Öncelikle hastanın tiroit tahlilleri ilaç tedavisiyle normal hale getirilmeye çalışılıyor. 40 yaş altı genç hastalara ameliyat önerilirken, 40 yaşından sonra radyoaktif iyot tedavisi uygulanıyor. Eğer yapılan incelemeler sonrasında hastada nodüllü guatr saptandıysa bu kez tek nodül mü yoksa birden çok nodül mü var bunu tespit etmek için çalışılıyor. Eğer birden çok nodül varsa; hastanın hipertiroidini normal seviyelere getirdikten sonra, genç hastalarda ameliyat, yaşlı hastalarda ise radyoaktif iyot tedavisi uygulanıyor. Multi nodüler guatrlı hastalarda tiroit bezi çok büyüdüğü için solunum, yutkunma gibi birçok açıdan sorun yarattığı için öncelikle cerrahi öneriliyor. Eğer nodül tekse o zaman da tedavi cerrahi ile oluyor.

Tedaviden sonra hastaların nelere dikkat etmesi gerekiyor?

Tiroit hormon bozukluğu olan hastaların altı haftada bir tahlillerini yaptırmaları gerekiyor. Tiroit nodülü olan hastalarda, nodül tekse üç ayda bir tiroit nodüllerini kontrol etmek gerekiyor. Tiroit hormon tedavisi gören hastalarda ise tiroit düzeyi normal olana kadar altı haftada bir düzenli kontrol ettirmek şart.

Gebelikte tiroit ortaya çıkarsa nasıl bir yaklaşımda bulunuluyor?

Gebe hastaya öncelikle bazı testler yapılarak tanı netleştiriliyor. Ayrıca hastada, gebelik öncesine dayanan tiroit hastalığı olabiliyor. Bu hastaların takibinin ayda en az bir olmak üzere; daha sık yapılması gerekiyor. Tiroit bezi az çalışan gebelerde, tiroit ilacı ihtiyacı normal kişilere göre daha fazla. O nedenle hipotiroidi olan gebe hastaların ilaçlarında yüzde 25’lik bir artış yapılıyor. Bu kullanılan ilacın gebelerde hiçbir yan etkisi yok. Hipertiroidik hastalarda da tiroit ihtiyacı arttığı için tiroit ilacının dozu düşük tutuluyor. Çünkü tiroit ilaç ihtiyacı artıyor. Gebelikte tiroit bozukluğunun en önemli tehlikesi; düşük riskini artırması, erken doğuma sebep olması ve çocukla ilgili anormallikler. İyi takip edilmeyen gebelerde çocukta tiroit sorunları ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle tiroit sorunları olan gebelerin çok sıkı takip edilmesi gerekir.

Medistate Kavacık Hastanesi hakkında 26 makale
Bu yazı Medistate Kavacık Hastanesi tarafından kullanıcılarımızı bilgilendirmek üzere haber ajansı üzerinden paylaşılmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.