Kuduz

Kuduz insanlar dâhil bütün sıcakkanlı memelilerde görülebilen, beyine yerleşerek felçlere yol açan ve ölümle sonuçlanan bir virüs hastalığıdır.

Kuduz Görülen Hayvanlar

Ülkemizde kurt, tilki, çakal, yaban kedisi, kokarca ve gelincik gibi vahşi hayvanlarla; köpek, kedi, sığır, koyun, keçi ve at gibi evcil hayvanlar hastalığa yakalanabilen hayvanlardır.

Ülkemizde kuduzu insanlara en çok bulaştıran hayvanlar ise başıboş köpeklerdir.

Kuduza Yakalanmış Hayvan Ne Gibi Belirtiler Gösterir?

  • Kuduza yakalanmış evcil bir hayvanda bazı huy değişiklikleri görülür.
  • Daha önceleri normal davranış gösteren hayvanlar sinirli ve saldırgan olurlar.
  • Dikkatlerini çeken her şeye karşı ısırma ve saldırma isteği gösterirler.
  • Yutak felcine bağlı olarak yutkunma reflekslerini yitirdiklerinden, sudan korkarlar ve ağızlarından aşırı miktarda salya aktığı görülür.
  • Vahşi hayvanlar, insanlara olan korkusunu yitirir ve evcil hayvan gibi insanlara  yaklaşabilirler.
  • Genelde gece ortaya çıkan vahşi hayvanlar, gündüz de ortalıkta görülebilirler ve dikkatini çeken her cisme saldırırlar.
  • Hastalığın ileri safhalarında felç gelişir ve hayvanlar komaya girerek ölürler.

Kuduzun İnsanlarda Belirtileri

Hastalık belirtileri virüsün vücuda girmesinden itibaren yaklaşık 3-8 hafta sonra ortaya çıkar.

  • Hastalık insanlarda ilk önce halsizlik, ateş, iştahsızlık, bulantı, baş ve boğaz ağrısı gibi hastalığa özel olmayan belirtilerle başlar.
  • Isırık yeri ve çevresinde ağrı ve kaşıntı görülebilir.
  • Yutak felci sebebiyle kuduzun karakteristik belirtisi olan sudan korkma görülür.
  • Daha sonra hasta komaya girer ve ölüm meydana gelir.
  • Hastalığın belirtileri görülmeye başladıktan sonra ölüm kaçınılmazdır.

Kuduz Bulaşma Şekli

  1. Kuduza yakalanmış bir hayvanın (ülkemizde çoğunlukla başıboş köpekler) ısırmasıyla,
  2. Kuduz hayvanın salyasının açık yaraya, kesik, sıyrık veya çatlak deriye; göz, ağız veya buruna temas etmesiyle,
  3. Kuduz hayvanın tırmalaması sonucu meydana gelen yaralanmalarla (hayvanın tırnağı kendi salyasıyla bulaşık olabilir),
  4. Kuduz hayvanın salyasıyla bulaşık malzemenin (tasma, yular, dizgin vb.) bütünlüğü bozulmuş deriye temasıyla,
  5. Kuduz hayvanın etinin ve sütünün çiğ olarak tüketilmesiyle.

Kuduzdan Korunmak

  • Kedi ve köpekler kuduza karşı mutlaka aşılattırılmalıdır. (Zira, köpeklerin 3 aylık, kedilerin ise 6 aylıktan itibaren aşılattırmaları ve aşıların her yıl tekrar edilerek bunun belgelendirilmesi hukukî bir gerekliliktir).
  • Evcil hayvanların, başıboş ve/veya vahşi hayvanlarla temas etmesine engel olunmalıdır.
  • Başıboş hayvanlara, sevmek veya beslemek amacıyla yaklaşılmamalı ve dokunulmamalıdır.
  • Çevrede başıboş, hasta, garip davranışlar sergileyen veya ölmüş hayvan görüldüğünde ilgili yerler haberdar edilmelidir (belediyeler, muhtarlıklar. Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri gibi).

Kuduz Şüpheli Temas Söz Konusu Olduğunda Neler Yapılmalıdır?

  1. Yara veya ısırık bölgesi hiç vakit kaybetmeden şüpheli temastan itibaren 10 dakika içerisinde bol akarsu ve sabunla iyice yıkanmalı ve arkasından tentürdiyot gibi iyotlu antiseptikler uygulanmalıdır.
  2. Göz, ağız veya burun şüpheli temasa maruz kalmışsa, bu bölgeler birkaç dakika içinde bol suyla iyice yıkanmalıdır.
  3. Kuduz şüpheli temasa maruz kalan kişi yukarıda belirtilen uygulamaları yaptıktan sonra derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmeli ve hekimin düzenleyeceği aşılama programını aksatmadan uygulat/nalıdır.

Ülkemizde kuduzla ilgili olarak aşı ve serum uygulamaları dâhil her türlü sağlık hizmetlerinin ÜCRETSİZ olarak yapıldığı unutulmamalıdır.

Kuduz Hastalığının Tedavisi

Kuduz hastalığının belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavisi imkânsızdır; hastalık ölümle sonuçlanır.
Bu sebeple, burada belirtilen korunma önlemlerine uyulmalı; özellikle yara tedavisi ile kuduz aşısı ve kuduz antiserumu uygulamasının hastalığa yakalanmama hususunda hayatî öneme sahip olduğu kesinlikle bilinmelidir.

Sağlık Bakanlığı bilgi broşüründen derlenmiştir.

saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.