Geriatrik Rehabilitasyon

Geriatrik Rehabilitasyon = Yaşlı da Hareket Fonksiyonlarını Yeniden Kazandırma

Rehabilitasyon; hastalık, özürlülük ve sakatlık tedavisinde hastanın işlevsel durumunu en üst düzeye ulaştırmak için yapılan yeniden oluşturma çabalarına verilen isimdir. Geriatrik rehabilitasyon ise, yaşlıda organik kayba veya hastalığa bağlı gelişen işlevsel kötüleşmenin önlenmesi, geciktirilmesi, en aza indirilmesi veya tersine çevrilmesi amacı ile verilen hizmetlerin tamamıdır.

yasli_kadin

Birey açısından düşünüldüğünde, her hasta kazalar, operasyonlar ya da hastalıklar sonucunda bozulan yaşam kalitesinin tekrardan arzulanan düzeye ulaşmasını diler. Bu durum yaşlılar için de aynıdır. Hızla artan yaşlı nüfusun bu haklı talepleri sağlık sisteminin en fazla üzerinde durduğu konulardan bir tanesidir. Temel hedef, “en ekonomik ve etkin şekilde” yaşlanan insanda yaşam kalitesini artırmaktır. Bu hedefe varmak için geriatrik rehabilitasyon bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.

Geriatrik Rehabilitasyon Nasıl Uygulanmalıdır?

Geriatrik rehabilitasyonda unutulmaması gereken, her hastanın kendine özel ihtiyaçları olduğudur. Rehabilitasyon planı ancak “kişiye özgü” oluşturulursa başarı artar. Bu plan için ön koşul geriatrik hastanın işlevsel değerlendirmesinin yapılmasıdır. Fonksiyonel değerlendirme sonrası hasta için belirlenen hedefler hastanın fizyolojik, sosyal, ekonomik, ailevi, bilişsel, kültürel ve sosyal durumları yanı sıra eldeki mevcut imkanlar göz önüne alınarak belirlenir. Mevcut durum, varılması planlanan hedefler ve rehabilitasyon süreci hasta ve yakınları ile paylaşılarak hedefler hakkında gerçekçi olmayan farklı beklentilerin oluşmasına engel olunmalıdır.

Rehabilitasyonun Uygulanma Yerleri Hangileridir?

Rehabilitasyonun uygulandığı başlıca yerler; hastaneler, rehabilitasyon merkezleri, özelleşmiş bakımevleri, huzurevleri, klinikler, hastanelerin poliklinik hizmetleri ve ev ortamıdır. Aşağıda rehabilitasyon hizmetlerinin verildiği yerlerin özellikleri özetlenmektedir.

Hastaneler: Hastalar hastaneye genellikle hastalıklarının akut dönemlerinde tanısal ve hastalığın seyri (prognostik) ile ilgili değerlendirme yapılması, kısa dönem tedavileri, taburculuk sonrası tedavi ve izlem programın düzenlenmesi ve aile eğitimi için yatırılmaktadır. Hastanelerde yatış ve tedavi süresi, olanaklar ve sağlık ödeme sistemlerinden dolayı genellikle kısa sürelidir. Burada verilecek en önemli kararlardan bir tanesi yaşlının buradan çıktığında nereye gönderileceği, diğer bir ifade ile rehabilitasyonunun nerede yapılacağıdır.

Yataklı Rehabilitasyon Merkezleri: Sıklıkla hastanelerden bağımsız bir birim olarak çalışır. Rehabilitasyon ekibini oluşturan tüm sağlık çalışanlarını barındırır. Her hasta için özelleşmiş rehabilitasyon programını disiplinler-arası yaklaşım ile uygulanır. Genellikle diğer birimlerinden daha yoğun rehabilitasyon hizmeti verir.

Bakımevleri: Özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlıların bakım ve korunmalarını sağlamak amacıyla kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşudur. Hastane tabanlı rehabilitasyon hizmetlerinden sonra hastalar hakkında evde, poliklinik hizmetleri ile veya özelleşmiş bakım evlerinde takip edilmek üzere karar verilir. Bu bakım evleri çok çeşitli özellikte olabilmektedir. Bazılarının imkanları rehabilitasyon merkezleri kadar gelişmiş olmakla birlikte bazılarınınki sınırlıdır. Bakım evlerine genelde iki tip hasta kabul edilir. İlk grup “kısa süreli” konaklayanlardır. Bu hastalarda ya yoğun rehabilitasyon ihtiyacı vardır yada bir hastalığın terminal dönemindedirler. İkinci grup olan “uzun süreli” konaklayanlardır; ömrünün kalanını bakımevinde geçirirler.

Huzurevleri: Yaşlı kişileri huzurlu bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşudur. Yalnızca gündüzleri veya tam zamanlı olarak hizmet verebilir.

Ayakta Rehabilitasyon programları: Bu programlar genellikle hastanelerin poliklinikleri tarafınca uygulanır. Ayrıntılı rehabilitasyon programı şeklinde olabildiği gibi yalnızca fizik tedavi ve rehabilitasyon polikliniğinden de oluşabilir. Bu programın avantajı hastanın evinde yaşarken takip edilebilmesidir. Hasta sosyal ilişkilerini kaybetmez hatta diğer hasta ve yakınları ile iletişime geçerek sosyalizasyonuna olanak sağlar. Hasta programlanmış bir çizelgede haftanın belli günlerini hastane içinde geçirir. Bu çeşit programlarda çözülmesi gereken en önemli sorun hastaneye ulaşımdır.

Evde Rehabilitasyon Programı: Bu programlar sıklıkla fizik tedavi, iş-uğraşı tedavisi ve hemşirelik hizmetlerinden oluşur. Bazen konuşma terapisti ve sosyal çalışmacı eşlik eder. Bu programlar hekimlerin ve diğer çalışanların katılımı ile kapasitelerini artırabilir. Avantajı hastanın bulunduğu ortamda uygulanmasıdır.

Geriatrik Rehabilitasyon Ne zaman Uygulanmalıdır?

Günümüzde hangi hastaların rehabilitasyon için seçilecekleri, nerede, ne kadar süre programa alınacakları kesin kuralları olmayan ve her hastanın bireysel olarak ele alınacağı bir konudur. Sunulan rehabilitasyon hizmetlerine hastaların nasıl kabul edilmesi gerektiği tüm gelişmiş ülkelerde yıllardır araştırılmakta ve en iyi hale getirilmeye çalışılmaktadır. Doğru hasta seçimi kaynakların verimli kullanılmasını ve daha çok hastanın bu hizmetlerden faydalanmasını sağlar. Belirli standartların ortaya konulması için kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılmalıdır. Değerlendirme ekibinde tüm rehabilitasyon faaliyetlerinde olduğu gibi fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı hekim merkezi rol oynar.

saglikdanisma
saglikdanisma hakkında 20405 makale
Bu yazı saglikdanisma.NET editörü tarafından yayınlanmadan önce TIP DOKTORU tarafından değerlendirilmiş ve bilimsel doğruluğu onaylanmıştır. Yazı içeriğinden kaynak gösterilen kişi/kurum sorumludur. Kaynak gösterilmeden yayımlanmış yazıların içeriği ve telif haklarıyla ilgili şikayetlerinizi bize her zaman iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Bu sitedeki yazılar kullanıcılarını bilgilendirmek için yayınlanmıştır. Rahatsızlığınızın tanısı veya tedavisi için önerilerde bulunmaz, doktorunuzun tavsiyelerinin yerine geçmez. Site kullanıcıları site kullanım koşullarını bu sayfada okumuş ve kabul etmişlerdir.

İlk yorum yapan olun

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.