PSA, Prostate-Specific Antigen yani prostata özgü antijenin kısaltmasıdır. Bu madde prostatta üretilir ve ejakülasyon (boşalma) sırasında salınır. PSA normalde prostat bezi ve prostatın hemen üzerinde yer alan meni kesesinde oldukça yoğun bulunur. Buna karşın kandaki düzeyleri oldukça düşüktür.
Ancak prostat bezinde bir hastalık olduğunda PSA kana da karışır. PSA düzeylerinin kanda yükselmesi prostat hastalıklarının erken tanısında kullanılır.
Yaşınıza göre prostat seviyelerinizin hangi aralıklarda olması gerektiği aşağıdaki tablodan görebilirsiniz:
YAŞ - Normal PSA Düzeyi
- 40-49 – 0-2.5
- 50-59 – 2.6-3.5
- 60 + – 3.6-6.5
tüm kanserlerde yükselmeyebilir. Özellikle 45 yaş üzerindeki erkeklerde, ailede prostat kanseri hikayesi varsa, PSA düşük çıksa bile kansere işaret edebilir. Bu durumda ileri tanı metodları kullanılır.
60 yaşından sonra hastalığı olmayan kişilerde daha yüksek PSA değerleri ile de karşılaşmak mümkündür. Böyle bir durum söz konusu olduğunda üroloğunuz diğer tanı metodları ile teşhisini kesinleştirecektir.
Burada bilinmesi gereken nokta PSA seviyelerinin sadece prostat kanserinde değil prostatın iyi huylu büyümesi ve prostatın iltihabi hastalıklarında da yükseldiğidir. Bunlara ek olarak prostat biyopsisi, sistoskopik incelemeler ve bazı ilaçlarda PSA düzeylerini yükseltebilir. Yani PSA seviyenizin yüksek olması sadece kanser olduğunuz anlamına gelmez. PSA yüksekliğinin neye bağlı olduğunu doktorunuz diğer testlerle kolayca anlayacaktır.
PSA’nın normal mi yoksa kanser hücreleri tarafından mı üretildiğini de anlayabiliyoruz. PSA yoğunluk, PSA hız ve serbest PSA testleri kanser ile normal hücre arasıdaki ayrımı yapmakta önemlidir.
Serbest PSA
PSA kanda proteinlere bağlı veya serbest halde bulunabilir. Serbest PSA seviyeleri prostattaki iyi huylu büyümelerin göstergesidir. Serbest PSA genelde prostatın iyi huylu büyümelerinde yükselir, kanserinde genelde yüksek değildir.
Total PSA
Kandaki serbest ve proteinlere bağlı bulunan PSA’ların toplamıdır.
PSA yoğunluğu
PSA yoğunluğu PSA seviyeleri ve prostat büyüklüğü arttıkça artar. PSA yoğunluğunun hesaplanması için önce ultrason yardımıyla prostat büyüklüğünüz ölçülür. Daha sonra PSA düzeyiniz bu rakama bölünür. PSA yoğunluğunun artması kanser şüphesini kuvvetlendirir.
PSA hızı
PSA hızı PSA seviyelerinin zaman içinde ne kadar arttığını gösterir. Birkaç ay veya yıl içinde PSA seviyeleriniz ölçülür ve artışa bakılır. Düzenli kontroller yaptırıyorsanız PSA seviyelerinizdeki değişimi kolaylıkla anlayabilirsiniz.
53 views
No comments yet.