Follikülit

Follikülit, kıl folliküllerinin iltihaplanmasıdır ve vücudun kıl çıkan herhangi bir bölgesinde görülebilir. İltihaplanma, bağışıklık sisteminizin özellikle Stafilokok aureus bakterilerinin yayılımına verdiği tepkidir. Bakterilerle savaşma sürecinde, bağışıklık sistemi iltihaplanmaya yol açan enfekte olmuş bölgeye, yardımcı akyuvar hücreleri yollar.

Follikülde bakteri ve ölü hücrelerle birleşen akyuvar hücreleri irin (pü) oluşturur. Sonuç olarak da ortaya bir çıban (ya da fronkül) çıkar. Çıban sert ve büyük olduğunda ya da birçok çıban birleştiğinde buna karbonkül adı verilir. İrinin deri altına yayıldığı nadir durumlar haricinde, çıbanlar ya da karbonküller büyük riskler oluşturmazlar. Follikülitin neden olduğu çıbanlar ya da karbonküller genellikle kalçalar, uyluklar, kasık, baş, koltuk altlan ve yüzde oluşur.

Ciltte önce kırmızı, ateşli, dokun maya hassas bir şişkinlik belirir. Bir gün içinde bakteriler ürer, şişkinlik genişler ve içindekiler deri içinde sıkıştığı için acı verir. Çıbanın çevresindeki lenf bezleri şişebilir. Genellikle, çıban başverir ve patlar. Bu da irinin (pünün) boşalmasını ve derinin iyileşmesini sağlar. Daha nadir olarak, çıban kendi kendine deri altında yok olur ve acı kaybolur. Şeker hastalığı (diabetes mellitus) gibi gibi hastalıklar ya da bağışıklık sisteminizin normalden daha zayıf olmasına neden olan sağlık durumları vücudunuzda çıbanların nüksetme (yineleme) riskini arttırır. Kronikleşmiş bir sorununuz varsa, doktorunuza danışınız.

Asla çıbanı sıkmayınız ya da kendiniz patlamayınız. Bu, daha şiddetli bir enfeksiyona ya da enfeksiyonun yayılmasına neden olabilir. Çıban ya da karbonkülün daha çabuk başver-mesini sağlamak için enfekte olmuş bölgeyi yıkayınız ve bu bölgeye her 2-3 saatte bir ılık, nemli kompres yapınız. Her bir uygulama için sıcak suya batırılmış temiz bir bez kullanınız. Çıbanın 3 hafta içinde kendi kendine geçmesi gerekir. Eğer geçmezse, ya da şiddetliyse, doktorunuza danışınız. Dokto­runuz çıbanı boşaltabilir. Ayrıca, özellikle nükseden (yineleyen) bir sorununuz varsa, antibiyotik yazabilir.

Erkekler, tıraş olurken enfek siyon kapabilecek küçük kesiklere sebebiyet verebilirler. Bu tür follikülitlerin iyileşmesine yardımcı olmak için, tıraş bıçağı bakterilerin bir bölgeden başka bir bölgeye bulaş masına neden olabileceğinden, birkaç gün tıraş olmaktan kaçınınız. Bazı bireylerin burunlarında kronik stafilokok enfeksiyonlan görülebilir. Bu da, yüz ve boyunda daha sık çıban ya da follikütile neden olabilir. Bunu önlemenin yollarından biri, burnun içine mupirosin olarak adlandınlan antibiyotik bir merhem sürmektir. (Bu işlem yanma hissi uyandırabilir)