Mononukleus, insanları haftalarca veya aylarca yorgun hissettiren yaygın viral bir hastalıktır. Mono olarak da bilinir. Kendiliğinden iyileşme eğilimindedir ancak dinlenmeniz veya kendinize daha fazla özen göstermeniz iyileşme sürecini hızlandırır.
Sebep:
Enfeksiyoz mononukleus’a neden olan mikroorganizma Epstein-Barr virüsudur. (EBV) Hastalık daha çok adolesanlarda ve genç erişkinlerde görülür. Çocuklarda bu virüsü kapabilir, semptomları silik olduğu için hastalık çocuklarda hiç belli olmadan atlatırlar. Yetişkinlerse genelde bağışıklık sistemleri sayesnde bu virüsle enfekte olmazlar.
Mono, enfekte kişilerden direk tükrüğün, burun ve boğazdaki mukus salgısının ve bazen de gözyaşı’nın direk temaslarıyla yayılım gösterir. Virüs öpüşmeyle yayılım gösterdiği için halk arasında “öpücük hastalığı” olarak da anılmaktadır. Mono ile enfekte hastalar, hastalığı yaymamak için başkalarıyla öpüşmekten kaçınmalı; bardak, yemek gereçleri, diş fırçası gibi malzemeleri başkalarıyla paylaşmamalıdır.
Hasta iyileştiğinde semptomlar ortadan kalkar, durum iyiye gider. Fakat hasta virüsü taşımaya devam eder. Virüs bazen herhangi bir semptom oluşturmadan aktif hale gelebilir. Aktif dönemlerde başkalarına yayılmaya devam eder.
Belirtiler:
Mono’nun en yaygın belirtileri yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı, şiş tükrük bezleri ve bademcikler, güçsüzlük, iştahsızlık. Belirtiler virüsü aldıktan 4 ile 6 hafta sonra kendini belli eder. 
Bazen diğer enfeksiyonla karıştırılarak verilen ampisilin, amoksasilin benzeri penisilin içeren ilaçların kullanılması döküntülere neden olur. Buradaki döküntülerin nedeni alerjik değildir.
Mono dalağın büyümesine neden olur. Hastanın göbeğinin sol üst kısmında şiddetli ağrı hissediyor olması dalağın patlamış olabileceğine işaret eder. Bu durum acildir.
Tanı:
Doktorunuz size rahatsızlığınızla ilgili sorular soracak ve muayene edecektir. Kan alınarak mono (monospot test) ve Epstein Barr virüsü için inceleme yapılacaktır. Kan testi hastanın semptomlarıyla benzer diğer hastalıkların Mononukleus’tan ayırımının yapılmasını sağlayacaktır. Yani yüksek ateş, boğaz ağrısı ve halsizlik şikayetleri olan bir hastanın Mono olup olmadığı bu kan testi ile ayırt edilmektedir.
Tedavi:
Genel olarak hastaların kişisel bakımlarına özen göstermeleri gerekir.
- Daha fazla istirahat. Hastanın yatarak dinlenmesi daha faydalı olacaktır. Gerekliyse okul veya iş için rapor alınması uygun olur.
- Boğaz ağrısını dindirmek için tuzlu su ile gargara veya pastil kullanmalıdır.
- Ateşi düşürmek, baş ve boğaz ağrısını dindirmek için parasetamol veya ibuprofen gibi ateş düşürücü ilaçlar alınmalı.
- Spordan ve ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır. Dalak büyümüş olabilir. Basınç ve darbeler dalağın patlamasına neden olabilir.
Ciddi durumlarda kortikosteroid olarak adlandırılan ilaçlar boğaz, bademcik ve dalak ağrılarını azaltmek için kullanılabilirler.
çeviri: Dr. Fatih Hakan ÇAM
1.415 views
